از کنترل غرایز تا اصلاح اجتماعی: ۷ بُعد تربیتی روزهداری
حجتالاسلام امیر علی حسنلو استاد حوزه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری آنا بیان داشت: بیگمان همه عبادات که خداوند برای انسان به عنوان تکلیف معین کرده است، دارای فلسفه ودر راستای مسیر سعادت اخروی و سلامتی دنیوی وسرانجام سربلندی او است.
روزه؛ ممارست عبودیت و ارتقاء معنوی
وی افزود: از جمله این عبادات مهم و زیبا که نوعی ممارست و تمرین عبودیت است، «روزهداری» است که در ماه مبارک رمضان به عنوان واجب و در ماههای دیگر نیز با عنوان استحباب معرفی و توصیه شده است.
حجتالاسلام حسنلو ابراز داشت: در ماه شعبان از اوصاف رسول خدا (ص) کوشش به روزه گرفتن و اقامه نماز شب و نمازای مستحبی این ایام شمرده شده است، خود همین نشان میدهد که روزهداری چه میزان در رشد و تعالی معنوی انسان موثر است.
وی ادامه داد: در منابع روایی از روزه به عنوان حکمت و عنوانهای بسیار زیبا یاد شده است که نشان میدهد جایگاه روزه در تقرب الهی چه میزان سهم دارد. رسول اعظم (ص) فرمود: روزه بگیرید و سالم بمانید یعنی روزه علاوه بر برخورداری از رتبه معنوی بیمانند در سلامتی جسمی هم تأثیر عجیبی دارد و این معنا را پزشکان متخصص غیر مسلمان هم تایید کردهاند.
تقویت اراده؛ سنگ بنای دوری از شهوات و معصیت
این استاد حوزه با اشاره به اینکه از جمله تاثیرهای معنوی روزه تقویت اراده انسان برای ترک معاصی و نافرمانیها است، اظهار داشت: روزه علاوه بر افزایش قدرت اراده دستاوردهای معنوی بسیاری دارد که انسان را از آلودگیهای شهوات و مادیات دور میکند که همه این آثار در سایه تقویت اراده است که با تقویت اراده در تمرین روزهداری که زمینهساز تقرب به خداوند است، حاصل میشود.
وی گفت: علت اصلی سفارش به روزه و روزهداری، جنبههای معنوی آن و برخورداری از آثار فراوان آن است. زیرا روزهداری خودداری و کشیک نفس است؛ روزه یعنی تمرین پرهیزکاری و مشق پرواپیشگی و خویشتنبانی است. روزه به ما یاد میدهد که امیال و هوا و هوس خویش را رها نگذاریم که باز اراده در اینجا موثرترین عنصر درونی انسان است.
حجتالاسلام حسنلو تصریح کرد: «روزه» مشق و تمرین میدهد که دست نگهدار! یک روز تمام خودداری کن، دستکم یک ماه تمام روزه بگیر، در طول روز مقرراتی را رعایت کن، شنا کردن برخلاف جریان آب را یاد بگیر، تا ارادهات آنگونه محکم شود که در مقابل انواع گناهان با رنگها و قیافههای مختلف ایستادگی و صبوری کنی، سینه تقوا سپر کنی؛ روزه صبر و بردباری را ایجاد میکند. این صبر و بردباری در تقویت اراده انسان موثرترین پدیده درونی است.
روابط روزه با کنترل غرایز و ابزارهای مکمل
وی درباره اینکه چه نسبتی میان روزهداری و کنترل خشم، شهوت و زبان وجود دارد، افزود: پیامبر اکرم (ص) برای کنترل شهوت به جوانان یکی از راهها را روزهداری دانسته و فرمودند روزه بگیرید؛ در صورتی که توان ازدواج ندارید؛ البته تاکید بر ازدواج در فرمایشات حضرت (ص) بیش از این اهمیت دارد؛ اما برای کنترل موقت و دوری از لغزش یکی از روشها روزهداری است.
حجتالاسلام حسنلو خاطرنشان کرد: برای رهایی از دامهای نفس و شیطان علاوه بر روزه، دستورات دیگری هم از معصومین (ع) به ما رسیده است؛ مانند اهمیت دادن به نماز و کمک گرفتن از آن، توسل و دعا، توبه و... که همه اینها راهی به سوی تقویت ایمان و تقوا هستند.
وی ادامه داد: تجربه ثابت کرده است که روزهداری تاثیرات مختلف در مزاج، جسم و روح انسان دارد که تعالی معنوی از جمله آنها است که با فاصله گرفتن از ویژگیهای مادی و لذایذ زودگذر به دست میآید.
ماه رمضان، بستر اصلی خودسازی و معارف قرآنی
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه روزهداری کارگاه خودسازی است، بیان داشت: در ماه مبارک رمضان شیطان در بند است و عنایت ویژه پروردگار تجلی مییابد. این در حالی است که زمینه و بستر خودسازی انسان در گروه معرفت او است و معرفت انسان در گروه شناخت از حقایق و معارف الهی است که رسیدن بر همه اینها در ماه مبارک رمضان فراهمتر است.
وی گفت: ماه رمضان تنها ماه روزهداری نیست بلکه راهی برای شناخت معارف قرآن است؛ چرا که قرائت یک سوره یا آیه در این ماه برابر با یک ختم قرآن است و باید در این تشویقها تأمل کرد.
نقش خانواده در نهادینهسازی فرهنگ روزه
حجتالاسلام حسنلو در پاسخ به نقش خانواده در نهادینهسازی فرهنگ روزه در کودکان ابراز داشت: اگرچه امروزه بخش زیادی از شخصیت فرزندان در مراکز آموزشی شکل میگیرد، اما تأثیر خانواده را نمیتوان انکار کرد. خانواده باید تربیت مد نظر را به صورت بنیانی، منطقی و با عواطف پایدار منتقل کند.
وی روش عملی را کارآمدترین شیوه دانست و افزود: روزه یکی از تکالیف شرعی است که در محیط خانواده به صورت عملی تعلیم داده میشود. ما کودکانمان را در هفتسالگی به روزه گرفتن به اندازهای که توان دارند، تا نصف روز، دستور میدهیم و در نُه سالگی نیز بر این امر تأکید میکنیم تا این کار باعث عادت آنها به روزه گرفتن شود. در این میان شرکت دادن کودکان در سحری و سفره افطار و تمرین روزههای کوتاهتر، عاملی جذاب برای نهادینه شدن این عمل دینی است.
بهرهگیری از روزه برای اصلاح عادات نادرست
این کارشناس دینی اظهار داشت: روزهداری تمرین تقویت اراده و ممارست بزرگ تقوا است که میتوان در سایه آن از عادات ناپسند دل کند و به رفتارهای خوب خو گرفت. البته تجربه ثابت کرده است در ماه رمضان، از جرائم و ناهنجاریهای اجتماعی کاسته میشود، زیرا روزهداری ظرفیتی برای اصلاح فردی و اجتماعی از عادتهای غذایی گرفته تا کنترل غرایز، ترک غیبت و دروغ و تمرین نیکرفتاری با خانواده است.
انتهای پیام/