تبیین ابعاد «دشمنشناسی» در نظریه سیاست خارجی رهبر انقلاب در سومین شب «سوره»
به گزارش خبرگزاری آنا، در ابتدای این برنامه، با اشاره به طرح این شبهه در برخی محافل که «دشمن» مفهومی توهمی یا برساخته گفتمانی جمهوری اسلامی است، این پرسش مطرح شد که آیا اساساً وجود دشمن واقعیت دارد یا محصول نوعی دشمنتراشی سیاسی است. دکتر ملکزاده در پاسخ، با تأکید بر اینکه فهم صحیح نظریه سیاست خارجی رهبر انقلاب بدون درک دقیق مفهوم دشمن ممکن نیست، تصریح کرد که دشمن در این چارچوب به کنشگری اطلاق میشود که بهصورت ساختاری و آگاهانه در پی نفی استقلال، هویت و امکان پیشرفت یک نظام مستقل اسلامی است. وی با استناد به شواهد تاریخی، از کودتای ۲۸ مرداد تا تحریمها، تهدیدها و فشارهای مستمر پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این دشمنی را امری مستمر و واقعی دانست که نه از سوی جمهوری اسلامی آغاز شده و نه محدود به یک مقطع خاص بوده است.
در این گفتوگو همچنین تأکید شد که تقلیل ریشههای دشمنی به موضوعاتی چون پرونده هستهای، حقوق بشر یا مسائل موشکی، نوعی خطای راهبردی است؛ زیرا به باور رهبر انقلاب، مسئله اصلی استقلالخواهی ملت ایران و ارائه الگویی نو بر پایه مبانی اسلامی است که میتواند برای سایر ملتها الهامبخش باشد. به گفته مهمان برنامه، مهمترین نگرانی قدرتهای سلطهگر از جمهوری اسلامی، تبدیل شدن آن به یک الگوی موفقِ مستقل در جهان اسلام و حتی فراتر از آن است؛ الگویی که نشان دهد میتوان بدون وابستگی به بلوکهای قدرت، مسیر پیشرفت را پیمود.
ملکزاده در ادامه، اهداف دشمنی را در چند لایه تحلیل کرد؛ از نفی عزت و القای ناتوانی و وابستگیسازی در تصمیمگیریها گرفته تا تلاش برای تغییر رفتار و حتی تغییر هویت جمهوری اسلامی از طریق جنگ نرم و فشارهای رسانهای. وی مهمترین هدف را جلوگیری از الگو شدن جمهوری اسلامی دانست و تصریح کرد که فشارهای اقتصادی، تحریمها و تهدیدها در نهایت با هدف تضعیف کارآمدی نظام و مخدوش کردن تصویر آن در افکار عمومی جهان اعمال میشود.
در بخش دیگری از برنامه، راهکارهای مواجهه با دشمن در اندیشه رهبر انقلاب تشریح شد. به گفته این استاد روابط بینالملل، دشمنیِ حق و باطل ماهیتی مستمر دارد و قابل حذف نیست، اما قابل مدیریت است. مقاومت به عنوان گزینهای اجتنابناپذیر، در کنار حکمت در رفتار، دشمنشناسی دقیق، پرهیز از سادهانگاری یا بزرگنمایی دشمن، بهرهگیری از شکافهای درون جبهه مقابل و افزایش قدرت بازدارندگی، از مهمترین مؤلفههای این مدیریت به شمار میرود. وی تأکید کرد که بازدارندگی صرفاً نظامی نیست، بلکه ابعاد علمی، فرهنگی، سیاسی و بهویژه اقتصادی را نیز در بر میگیرد و استحکام درونی ساختارها شرط اصلی مأیوس سازی دشمن است.
در ادامه، مفهوم «نرمش قهرمانانه» به عنوان یکی از کلیدواژههای رهبر انقلاب تبیین شد و توضیح داده شد که این مفهوم به معنای عدول از اصول یا سازش نیست، بلکه تاکتیکی در دل راهبرد مقاومت است؛ تغییری در روش، نه در هدف. بر همین اساس، انعطافهای مقطعی زمانی معنا پیدا میکند که در چارچوب حفظ عزت، حکمت و مصلحت و بدون واگذاری هویتی صورت گیرد.
بخش پایانی برنامه به تبیین نسبت جنگ و صلح در سیاست خارجی اختصاص داشت. در این چارچوب تأکید شد که نه جنگ مطلوب ذاتی است و نه صلح؛ بلکه اصالت با تحقق حق، عدالت و حفظ عزت است. جنگ به عنوان ابزار اضطراری دفاع از حق و صلح به عنوان ابزار عقلانی تثبیت حق تعریف شد. بر این اساس، صلحی پذیرفتنی است که عادلانه، پایدار و فاقد شائبه سلطهپذیری باشد و به نقض حقوق یک ملت نینجامد؛ در غیر این صورت، آنچه رخ میدهد «سازش» است نه صلح و سازش به معنای عدول از اصول و پذیرش سلطه تلقی میشود.
در همین راستا، با اشاره به برخی برداشتهای نادرست از آیات قرآن درباره صلح، تأکید شد که پذیرش صلح در منطق اسلامی مشروط به احراز صداقت و واقعیت در اراده طرف مقابل است و نمیتوان هر دعوتی به مذاکره یا سازش را به معنای صلح حقیقی دانست.
جمعبندی این بخش از برنامه آن بود که نظریه سیاست خارجی رهبر انقلاب، بر مبنای تقابل ساختاری حق و باطل، حفظ استقلال و عزت ملی، مقاومت فعال و افزایش مستمر قدرت داخلی شکل گرفته و در عین پرهیز از جنگطلبی، هرگونه سازش ذلتبار را مردود میداند.
انتهای پیام/