چرا دولت فروش میوه با کالابرگ را فعال کرد؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، با وجود تأکید متولیان بخش کشاورزی و تنظیم بازار بر وفور و کفایت عرضه میوه در کشور، قیمتها در بازار خردهفروشی به سطحی رسیده که دسترسی بخش قابلتوجهی از خانوارها به اقلام پرمصرف شب عید را با چالش جدی مواجه کرده است. بررسی میدانی بازار نشان میدهد میوه به اندازه کافی در میادین و شبکه توزیع وجود دارد، اما فاصله معنادار قیمتها با توان خرید مردم، عملاً وفور عرضه را برای مصرفکننده بیاثر کرده است.
ذخایر مطمئن اما بازار گران
بر اساس اعلام مسئولان بخش کشاورزی، ذخایر میوه شب عید در سال جاری حتی بیش از سالهای گذشته پیشبینی و تأمین شده و از نظر موجودی هیچ محدودیتی در بازار وجود ندارد. سیب، پرتقال و سایر اقلام پرتقاضا به میزان کافی ذخیرهسازی شدهاند و شبکه توزیع نیز از آمادگی کامل برخوردار است. با این حال، رشد هزینههای تولید، حملونقل، سردخانه و واسطهگری در زنجیره توزیع، موجب شده قیمت نهایی برای مصرفکننده افزایش قابل توجهی داشته باشد؛ افزایشی که ارتباطی با کمبود کالا ندارد و بیشتر ریشه در ساختار هزینه و ناکارآمدی نظام توزیع دارد.
کالابرگ راهکار جبرانی برای سفره خانوار
در همین راستا و با تشدید فشار قیمتی بر خانوارها، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور مجوز فروش میوه از طریق کالابرگ، عملاً به گرانی میوه و کاهش قدرت خرید دهکهای پایین درآمدی واکنش نشان داد.در پی تفاهم انجامشده میان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، محصولات کشاورزی نیز به فهرست اقلام مشمول کالابرگ اضافه شد. بر اساس اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، از نیمه دوم اسفندماه، میوه و ترهبار نیز بهطور رسمی وارد سبد خرید کالابرگ خواهد شد.
احمد میدری با اشاره به مصوبات نوبت اسفندماه اظهار کرد که در این مرحله، علاوه بر کالاهای اساسی پیشین، محصولات کشاورزی نیز برای خرید با کالابرگ تصویب شدهاند و امکان استفاده از این ظرفیت حمایتی برای خانوارها فراهم خواهد شد.پس از هماهنگیهای انجامشده با حدود ۹ هزار تعاونی روستایی و جمعی از عرضهکنندگان محلی، مقرر شده است محصولاتی مانند سیبزمینی، پیاز، پرتقال و خرما از ۱۵ اسفندماه از طریق کالابرگ در اختیار خانوارها قرار گیرد.به گفته وزیر تعاون، این اقدام با هدف تسهیل دسترسی خانوارها، بهویژه دهکهای کمدرآمد، به محصولات پرمصرف کشاورزی و کاهش فشار ناشی از افزایش قیمتها در آستانه شب عید اجرا خواهد شد.
این تصمیم، اگرچه بهعنوان یک راهکار حمایتی و کوتاهمدت برای تسهیل دسترسی اقشار آسیبپذیر به میوه ارزیابی میشود، اما در عین حال گواهی بر شکاف عمیق میان وفور عرضه و استطاعت خرید مصرفکنندگان است.
گشتوگذار میدانی در بازار میوه و ترهبار نشان میدهد که از نظر تأمین و تنوع کالا، کمبودی در بازار وجود ندارد. ویترین مغازهها مملو از انواع میوههای داخلی و وارداتی است و عرضه بهلحاظ کمی در وضعیت مناسبی قرار دارد، اما قیمتها بهگونهای است که بخش قابلتوجهی از خریداران تنها به تماشا اکتفا میکنند یا خرید خود را به حداقل ممکن کاهش دادهاند
بازاری که تنظیم شده اما متعادل نیست
تحلیل شرایط فعلی بازار نشان میدهد سیاستهای تنظیم بازار بیشتر بر تضمین عرضه متمرکز بوده و کمتر به کنترل قیمت در سطح مصرفکننده نهایی پرداخته است. نتیجه این رویکرد، بازاری است که از منظر موجودی کالا در وضعیت مطلوب قرار دارد، اما از منظر تعادل قیمتی، همچنان دچار اختلال است. کارشناسان معتقدند تا زمانی که حلقههای میانی زنجیره توزیع شفاف و مهار نشوند، افزایش ذخایر لزوماً به کاهش قیمت منجر نخواهد شد.
از وضعیت قیمت میوه چه خبر؟
بررسیهای میدانی از سطح بازار حاکی است که قیمت پرتقال در واحدهای خردهفروشی بسته به کیفیت و محل عرضه، در بازهای نسبتاً بالا نوسان دارد. سیب درختی نیز با وجود وفور، با قیمتهایی عرضه میشود که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش محسوسی را نشان میدهد. موز، کیوی و برخی میوههای وارداتی در صدر اقلام گرانقیمت بازار قرار دارند و عملاً از سبد خرید روزمره بسیاری از خانوارها حذف شدهاند.
فروشندگان میگویند گرانی میوه بیش از آنکه ناشی از کمبود باشد، به افزایش هزینههای جانبی بازمیگردد؛ از هزینه حملونقل و سردخانه گرفته تا اجارهبها و افت فروش. یکی از فروشندگان بازار مرکزی میگوید: میوه هست، حتی بیشتر از پارسال؛ اما مشتری قدرت خرید ندارد. فروش کم شده و مردم بیشتر بهصورت کیلویی محدود یا دانهای خرید میکنند.
کاهش تقاضا نشانهای از فشار قیمتی
مشاهدات میدانی نشان میدهد میزان تقاضا نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته است. برخی خانوارها بهجای خرید چند نوع میوه، تنها یک قلم را انتخاب میکنند و برخی دیگر خرید میوه را به مناسبتهای خاص یا شب عید موکول کردهاند. این وضعیت، همان شکافی را نشان میدهد که میان وفور عرضه و توان خرید مصرفکننده ایجاد شده است.
کالابرگ واکنش به گرانی میوه
در چنین شرایطی، صدور مجوز فروش میوه با کالابرگ از سوی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بهعنوان یک راهکار حمایتی در دستور کار قرار گرفته است. تصمیمی که اگرچه میتواند دسترسی دهکهای پایین درآمدی به میوه را تا حدی تسهیل کند، اما در عین حال مهر تأییدی بر این واقعیت است که گرانی، به چالش اصلی بازار میوه تبدیل شده است؛ نه کمبود.
وضعیت بازار میوه نشان میدهد که از منظر تأمین، بازار در وضعیت باثباتی قرار دارد و ذخایر نیز طبق اعلام مسئولان کافی است، اما از منظر قیمت، تعادل لازم شکل نگرفته است. تا زمانی که فاصله میان هزینههای زنجیره توزیع و قدرت خرید خانوارها ترمیم نشود، وفور میوه لزوماً به معنای دسترسی عمومی نخواهد بود و بازار، همچنان با رکود تقاضا و نارضایتی مصرفکننده مواجه خواهد ماند.
انتهای پیام/