ایران در جمع ۴ کشور برتر تدوین استاندارد‌های بین‌المللی نانو قرار دارد

عماد احمدوند، در نشست خبری گروه استاندارد در راستای تبیین اهداف و جایگاه ایران در تدوین استاندارد‌های بین‌المللی نانو، با اشاره به سابقه تعاملات این ستاد با رسانه‌ها گفت: طی سال‌های گذشته نشست‌های متعددی با خبرنگاران حوزه علم و فناوری برگزار شده که محور آنها مفاهیمی مانند توسعه فناوری، نگاه سیستمی به نوآوری، سازوکار‌های ارزیابی محصولات فناورانه و ایجاد کسب‌وکار بوده است.

استانداردسازی بین‌المللی با ایجاد زبان و رویه‌ای مشترک، نقش مهمی در تسهیل تجارت جهانی، انتقال فناوری و بهره‌برداری از ظرفیت‌های نوین فناورانه ایفا می‌کند. این فرآیند، علاوه بر بهبود کیفیت محصولات، خدمات و افزایش ایمنی و پایداری، زیرساخت‌های کلیدی اقتصاد کشورها را تقویت می‌کند. بسیاری از استانداردهای جهانی در چارچوب سازمان بین‌المللی استانداردسازی تدوین شده و در بیش از ۱۶۰ کشور جهان مورد پذیرش قرار گرفته‌اند

وی با تأکید بر نقش خبرنگاران به‌عنوان نهاد واسط میان علم، صنعت، بازار و جامعه افزود: این گفت‌و‌گو‌ها باعث شده ادبیات مشترکی میان کنشگران حوزه علم و فناوری شکل بگیرد؛ با این حال موضوعی که امروز به‌صورت ویژه مورد توجه قرار دارد، استانداردسازی است؛ مفهومی که با وجود اهمیت بالا، همچنان در کشور کمتر شناخته شده است.

احمدوند با بیان اینکه حتی در جامعه نخبگانی نیز شناخت کافی نسبت به اهمیت، سازوکار‌ها و فرآیند‌های استانداردسازی وجود ندارد، تصریح کرد: تدوین استاندارد‌های بین‌المللی موضوعی است که ایران تجربه گسترده‌ای در آن نداشته، اما در حوزه فناوری نانو طی حدود ۲۰ سال گذشته توانسته نقش‌آفرینی قابل توجهی داشته باشد.

به گفته رئیس ستاد نانو، ایران از سال ۱۳۸۵ عضو کمیته بین‌المللی استانداردسازی فناوری نانو در سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) شده و در این مدت، ۱۳ پروژه استانداردسازی را با موفقیت به سرانجام رسانده است؛ پروژه‌هایی که هر یک در بازه‌ای حدود سه‌ونیم تا چهار سال تدوین شده است و به انتشار استاندارد بین‌المللی انجامیده‌اند.

وی ادامه داد: این کارنامه، ایران را به‌عنوان چهارمین کشور دنیا در تدوین استاندارد‌های بین‌المللی فناوری نانو معرفی می‌کند. هر یک از این پروژه‌ها با تشکیل تیم‌های تخصصی و راهبری متخصصان برجسته آغاز شده و پس از اقناع کشور‌های عضو، دریافت بازخورد‌ها و مدیریت همکاری‌های چندملیتی، به نتیجه نهایی رسیده است.

احمدوند با اشاره به تنوع حوزه‌های استاندارد‌های تدوین‌شده گفت: تجربه ایران از تدوین استاندارد‌های ترمینولوژی فناوری نانو آغاز شده و تا حوزه‌های کاربردی، ایمنی نانو و تعیین مرز‌های اندازه‌گیری در مقیاس نانو ادامه یافته است؛ موضوعی که نشان‌دهنده گستره توانمندی علمی و فناورانه کشور از مفاهیم پایه تا کاربرد‌های پیشرفته است.

وی همچنین از روند رو به رشد فعالیت‌ها در سال ۲۰۲۴ خبر داد و افزود: چند استاندارد جدید با راهبری ایران در کمیته بین‌المللی استاندارد در سال ۲۰۲۴ تصویب شد که هم‌اکنون در فرآیند تدوین قرار دارند و این موضوع نشان‌دهنده افزایش مشارکت متخصصان ایرانی در این عرصه است.

رئیس ستاد توسعه فناوری نانو با تأکید بر نقش راهبردی استاندارد‌ها در اقتصاد جهانی اظهار کرد: استاندارد‌ها علاوه بر تضمین کیفیت پژوهش و محصول، مرز‌های ورود به بازار‌های جهانی را تعیین می‌کنند. کشور‌هایی که در تدوین این استاندارد‌ها نقش ندارند، ناچارند خود را با معیار‌های تعیین‌شده توسط دیگران تطبیق دهند؛ معیار‌هایی که گاه با هدف محدودسازی رقبا طراحی می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: حضور فعال ایران در تدوین استاندارد‌های بین‌المللی این امکان را فراهم می‌کند که از منافع ملی و شرکت‌های داخلی در عرصه رقابت جهانی حفاظت شود و مسیر حضور آنها در بازار‌های بین‌المللی هموارتر شود.

احمدوند در پایان با دعوت از متخصصان حوزه فناوری نانو در بخش‌های اولویت‌دار از جمله آب، کشاورزی، سلامت، تشخیص و درمان و امنیت غذایی گفت: ستاد نانو آمادگی دارد از مشارکت این متخصصان در مسیر تدوین استاندارد‌های بین‌المللی حمایت کند تا نقش‌آفرینی ایران در سال‌های آینده با قدرت بیشتری ادامه یابد.