از مسقط تا واشنگتن؛ دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا تحت تأثیر فشارهای اسرائیل
عفیفه عابدی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، سفر نتانیاهو به آمریکا پیش از دور بعدی مذاکرات میان تهران و واشینگتن را ناشی از تغییر شرایط و سیگنالهای مثبت مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط دانست و گفت: فوریت این سفر، تحت تأثیر روند مثبت مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط رخ داده است. محور اصلی این سفر، موضوع ایران و آگاهی از روند مذاکرات و توافقات احتمالی ضمنی میان دو کشور است. ارسال سیگنالهای مثبت از مسقط باعث شد نتانیاهو زمانبندی سفر خود را جلو بیندازد تا بتواند مستقیماً با مقامات آمریکایی درباره ایران گفتوگو کند.
وی تأکید کرد: بررسی این سفر بدون توجه به مسائل هستهای و موشکی ایران غیرممکن است و تأثیر مستقیم بر دور بعدی مذاکرات خواهد داشت. هر دو طرف در تلاشند هزینههای احتمالی در این حوزه را به حداقل برسانند و روند دیپلماتیک را حفظ کنند.
نقش اسرائیل در شکلدهی سیاستهای آمریکا در قبال ایران
کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: تجربه تاریخی نشان میدهد اسرائیل و بهویژه نتانیاهو، تاثیر قابل توجهی بر رفتار آمریکا در قبال ایران داشتهاند. جنگ ۱۲ روزه و اغتشاشات داخلی ایران نشان میدهند که سیاستهای ترامپ در این مقاطع تا حد زیادی تحت تأثیر تحلیلها و فشارهای اسرائیل بوده است اما درکل رئیسجمهور آمریکا تلاش میکند از هزینههای پرهزینه در برابر ایران اجتناب کند و تمایل دارد مسئله ایران را از طریق مذاکرات و دیپلماسی مدیریت کند. حتی با وجود فشارهای اسرائیل، ترامپ سعی کرده موضوع هستهای ایران را محور اصلی مذاکرات قرار دهد و مسائل موشکی را به مراحل بعد موکول کند تا از درگیری مستقیم جلوگیری شود. این رویکرد نشاندهنده پیچیدگی سیاست آمریکا و اثرگذاری بازیگران منطقهای بر تصمیمگیریهای کلان است.
هستهای ایران؛ بین حق ملی و منافع سیاسی آمریکا
عابدی در ادامه گفتوگو، به تفاوت انگیزههای ایران و آمریکا در مذاکرات هستهای اشاره کرد و توضیح داد که ایران موضوع هستهای را حق مسلم ملی خود میداند و برای آن هزینههای زیادی کرده است. از سوی دیگر، آمریکا بیشتر به دنبال دستاورد سیاسی و نمادین از توافق احتمالی است و هدفش ایجاد تضمینهایی برای کنترل برنامه هستهای ایران است.
وی افزود: تجربههای گذشته نشان داده هر توافقی بدون ضمانتهای بینالمللی و جدیت طرف آمریکایی، قابل اعتماد نخواهد بود. ایران همواره خطوط قرمز خود را حفظ کرده و به هیچ وجه حاضر به پذیرش محدودیتهای یکجانبه یا غنیسازی صفر نبوده است. این تضاد منافع باعث میشود مذاکرات پیچیده و نیازمند ابتکار عمل دقیق و حسابشده باشد.
سناریوهای دور بعدی مذاکرات؛ خوشبینانه و بدبینانه
کارشناس مسائل بینالملل درباره آینده مذاکرات، دو سناریوی خوشبینانه و بدبینانه را ترسیم کرد. در سناریوی خوشبینانه، آمریکا تلاش میکند تا با تمرکز بر موضوع هستهای، به توافق برسد و مسائل موشکی را به مرحله بعد موکول کند تا ایران خطوط قرمز خود را رعایت کند و یک توافق برد-برد حاصل شود. اما در سناریوی بدبینانه، ممکن است پس از توافق هستهای، فشارهای آمریکا بر ایران برای محدود کردن توان موشکی افزایش یابد و ایران در موقعیت چالشبرانگیزی قرار گیرد.
عابدی افزود: در این مرحله، کشورهای منطقه و جامعه بینالمللی نیز تأثیرگذار خواهند بود و ایران آمادگی دارد در صورت هرگونه خلف وعده آمریکا، واکنش مناسب داشته باشد. تجربه مذاکرات قبلی نشان داده که اعتماد کامل به طرف آمریکایی وجود ندارد و ایران باید تضمینهای عملی و بینالمللی داشته باشد.
تلاش ایران برای حفظ امنیت و جلوگیری از جنگ
وی در بخش دیگری از این گفتوگو به موضوع احتمال درگیری نظامی اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران و جامعه ایرانی به مرحلهای رسیدهاند که سناریوی جنگ را نادیده نمیگیرند اما تلاش اصلی ایران کاهش ریسک جنگ و آمادگی کامل برای مقاومت در برابر اقدامات متجاوزانه است. مذاکرات هستهای و سیاسی ایران همزمان با تقویت ظرفیتهای دفاعی و بازدارندگی صورت میگیرد تا از هر گونه اقدام نظامی احتمالی جلوگیری شود.
عابدی خاطرنشان کرد: تجربههای گذشته نشان داده آمریکا و اسرائیل قابل اعتماد نیستند و هر گونه توافق باید با تضمینهای محکم همراه باشد. ایران با اتخاذ ابتکار عمل هوشمندانه در مذاکرات، تلاش میکند هم حقوق خود را حفظ کند و هم به توافقی برسد که دستاورد سیاسی و امنیتی قابل توجهی برای کشور داشته باشد.
تلاش دیپلماتیک ایران و لزوم تضمینهای بینالمللی
کارشناس مسائل بینالملل تأکید کرد: دیپلماتهای ایران در دور اول مذاکرات با دیدی واقعبینانه و با توجه به تجربههای گذشته وارد گفتگوها شدند. ایران همواره به دنبال ابتکار عملی است که هم طرف آمریکایی را از بهانههای سیاسی بازدارد و هم تضمینهای بینالمللی برای حفظ حقوق هستهای ایران فراهم کند. هر توافقی که حاصل شود، باید شامل مکانیزمهای نظارت و اجرای دقیق باشد تا در صورت هرگونه خلف وعده طرف آمریکایی، ایران بتواند به سرعت واکنش نشان دهد. این نگرش باعث میشود ایران ضمن تلاش برای کاهش تنشها، موقعیت خود را در برابر هر گونه فشار خارجی تقویت کند و از امنیت ملی خود محافظت نماید.
پیامدهای سفر نتانیاهو بر روند مذاکرات
عابدی در پایان به اثر سفر نتانیاهو بر دور بعدی مذاکرات پرداخت و گفت: حضور مستقیم وی در آمریکا میتواند بر تصمیمگیریهای ترامپ تأثیر بگذارد، اما تجربه نشان داده که رئیسجمهور آمریکا سعی دارد از هزینههای پرهزینه در مقابل ایران اجتناب کند. مذاکرات فعلی، با تمرکز بر موضوع هستهای و حفظ خطوط قرمز ایران، مسیر پیچیده و حساسی دارد و هرگونه تلاش برای وارد کردن مسائل موشکی میتواند مذاکرات را به چالش بکشد. ایران با تجربه گذشته، رویکردی محافظهکارانه و هوشمندانه در پیش گرفته تا هم توافقی متوازن حاصل شود و هم از تهدیدات احتمالی جلوگیری شود.
کارشناس مسائل بینالملل خاطرنشان کرد: مذاکرات ایران و آمریکا فرآیندی پیچیده و چندوجهی است که تحت تأثیر فشارهای منطقهای، داخلی و بینالمللی قرار دارد. ایران همواره با نگاهی واقعبینانه، آماده مدیریت بحران و جلوگیری از هر گونه اقدام نظامی است و در عین حال، تلاش میکند توافقی حاصل شود که منافع ملی و امنیت کشور را تضمین کند. با وجود فشارهای اسرائیل و پیچیدگیهای سیاسی، مسیر مذاکرات همچنان باز است و موفقیت آن مستلزم ابتکار عمل دیپلماتیک، هماهنگی با جامعه بینالمللی و حفظ خطوط قرمز ایران است. ایران ضمن آمادگی برای هر سناریو، همواره به دنبال دستیابی به توافقی برد-برد است که امنیت و منافع ملی را تضمین کند.
انتهای پیام/