نخبگان ایرانی فناوری «نانو الماس» را بومی کردند

مدیر فنی مبدع این شرکت تأکید کرد که موفقیت در دسترسی به فناوری نانو الماس نتیجه تلاش گروهی از متخصصان ایرانی است؛ کسانی که توانستند مرز‌های دانش محرمانه را پشت سر گذاشته و آن را در کشور پیاده کنند. او می گوید که اکنون تنها رقیب شرکت‌های آمریکایی در این حوزه هستند و این فناوری را خارج از آمریکا تولید می‌کنند تا صنعتگران و پژوهشگران با هزینه کمتر به فناوری روز دسترسی پیدا کنند. در ادامه گفت‌و‌گو خبرنگار آناتک با محسن مرادی، مدیر فنی شرکت دانش بنیان تامین پترو کالای قشم، را می‌خوانید.

فناوری نانو الماس که به آن دست یافته‌اید، چه سابقه‌ای دارد؟

فناوری نانو الماس حدود ۶۰ سال در دنیا محرمانه نظامی بود. سال ۱۹۹۱ با فروپاشی شوروی فاش شد. آمریکایی‌ها تلاش کردند آن را خریداری و انحصاری کنند، یعنی خود دانشمندان، اسناد و سهام شرکت‌ها را خریدند تا فناوری در اختیارشان باشد، اما مردانی از پارس این فناوری را به دست آوردند و ما هم اکنون آن را در کشور تولید می‌کنیم.

آیا این فناوری توان رقابت با شرکت‌های بین المللی را دارد؟

اکنون تنها رقیب شرکت‌های آمریکایی هستیم و فناوری را خارج از آمریکا تولید می‌کنیم و در اختیار دانشمندان کشورمان می‌گذاریم. این امکان را فراهم کرده‌ایم که صنعتگران بدون نیاز به خرید فناوری از خارج، بالاترین فناوری روز را با یک سوم قیمت عرضه‌کنندگان خارجی به دست آورند.

چه قابلیت‌هایی این فناوری برای مواد و محصولات به وجود می‌آورد؟

با این فناوری می‌توان هر ماده‌ای را جهش کیفی داد. ما برای ملموس شدن این جهش، آن را در محصولی پیاده کردیم که برای عام مردم قابل استفاده باشد، روانکار‌ها و روغن‌های ماشین که با افزودنی نانو الماس جهش کیفی پیدا کرده‌اند.

‌می‌توانید نمونه‌ای از کاربرد آن در خودرو‌ها بیان کنید؟

افزودنی نانو الماسی که برای خودرو‌های چهار تا شش لیتری تولید شده است، قیمتش ۵ میلیون تومان است، یعنی ۲ تا ۳ برابر قیمت روغن معمولی، اما عمر روغن ۱۰ تا ۲۰ برابر افزایش می‌یابد. این فناوری مصرف سوخت را ۳۵ درصد کاهش می‌دهد، ناترازی انرژی را برطرف می‌کند، تولید آلاینده‌ها را ۶۰ درصد کاهش می‌دهد و فرسایش قطعات خودرو را یک سوم می‌کند. خودرویی که سالی یک بار باید سرویس می‌شد، اکنون هر سه سال یک بار نیاز به سرویس دارد. این باعث می‌شود مجموع هزینه‌های نگهداری خودرو تا یک بیستم کاهش یابد. به این ترتیب، مصرف‌کننده با همان هزینه می‌تواند دو خودرو داشته باشد. این صرفه‌جویی هم برای خانواده‌ها و هم برای صنایع بسیار ارزشمند است، چون پایداری شرایط صنعتی، مثلاً در گیربکس‌ها، روغن‌های هیدرولیک و کمپرسورها، برای صنایع حیاتی است. 

کاربرد صنعتی این فناوری چگونه است؟

در تابستان، سایت‌های سی‌ان‌جی و پمپ‌هایشان مشکل پیدا می‌کنند و دما بالا می‌رود، پمپ‌ها درست کار نمی‌کنند و صف‌های طولانی ایجاد می‌شود. اگر از این روغن استفاده شود، حتی در اوج گرمای تابستان پمپ مانند زمستان کار می‌کند و هیچ مشکلی ندارد. استقبال از این فناوری چشمگیر نیست، چون مردم و صنعتگران پیش‌تر از آن اطلاع نداشتند. این فناوری تا پیش از این محرمانه نظامی بوده است و آمریکایی‌ها از سال ۲۰۰۵ آن را به سطح صنعتی و علمی رساندند. مراکز تحقیقاتی دنیا تازه ۱۷ سال است با آن آشنا شده‌اند و بسیاری هنوز اطلاعات کافی ندارند. در ایران چندین گروه تلاش کردند، اما موفق نشدند. مجموعه ما توانست این فناوری را از صفر تا صد در اختیار بگیرد.

چطور موفق شدید کیفیت و استاندارد محصولات را اثبات کنید؟

سال‌ها با مجموعه‌های مختلف که رشد کافی داشتند کار کردیم. از نظر استاندارد و اثبات کیفیت همه مراحل را گذراندیم. حتی این افزودنی روغن، استاندارد ایران و استاندارد روسیه را دارد. روس‌ها در سیبری از این فناوری در تانک‌ها استفاده می کردند تا در منفی ۵۰ درجه استارت روشن شود. در ایران کمترین دما ۳۰ درجه بوده، که خودرو‌ها به واسطه این روغن، در این دما نیز روشن می‌شوند چراکه این فناوری چسبندگی روغن را کاهش می دهد و کیفیت عملکرد آن را بالاتر می برد. 

این محصول در چه حوزه‌های صنعتی قابل استفاده است؟

محصول تجاری‌سازی شده اکنون TRL ۹ دارد و برای مصرف‌کنندگان صنعتی، کارخانه‌ها، کمپرسورها، گیربکس‌ها، روغن کاموایر، روغن هیدرولیک و تجهیزات صنعتی خاص مثل سانتریفیوژ‌ها و سیستم‌های خلأ، تولید می کنیم. حتی صنایع هوافضا هم می‌توانند از آن بهره ببرند. در هر حوزه‌ای که نیاز به جهش کیفی یک ماده باشد، این فناوری کاربرد دارد و خارج از آمریکا ما تنها تولیدکننده هستیم.

این فناوری چه تاثیری بر پیشرفت کشور دارد؟

ما با این زیرساخت تلاش کردیم کشور را ۴۰ تا ۵۰ سال جلو ببریم و شکر خدا موفق شدیم. اما اینکه مردم احساس نیاز کنند و به سمت فناوری بروند، به عهده خود مردم است. اگر مردم برای پیشرفت خود تلاش نکنند، تولیدکننده نیازی به ارائه فناوری نمی‌بیند. افزودنی روغن ما عمر روغن را افزایش می‌دهد، مصرف سوخت را کاهش می‌دهد و آلاینده‌ها را کم می‌کند، اما اگر مردم این محصول را مطالبه نکنند، فروش صورت نمی‌گیرد و پیشرفت اتفاق نمی‌افتد. این موضوع در حوزه‌های درمان، صنعت و سایر حوزه‌ها نیز صدق می‌کند.

نقش حاکمیت در گسترش این فناوری چیست؟

حاکمیت می‌تواند با مشوق‌ها مسیر صنایع را هموار کند، اما اراده و مطالبه مردم کلیدی است. اگر مردم پیشرفت و فناوری جدید را بخواهند، فناور و صنعتگر مجبور به اقدام می‌شود و ما هم با تمام توان آماده همکاری هستیم.