فضای مجازی در صورت فقدان شفافیت به حیاط خلوت رانت و فساد تبدیل میشود
نشست مدیریت و حکمرانی فضای مجازی در شرایط بحرانی با حضور پژوهشگران این حوزه برگزار شد. میثم علیپور، فعال و پژوهشگر فضای مجازی در ابتدای سخنان خود به دستهبندی انواع بحرانها در ساختار اداری کشور پرداخت و یادآور شد که در حال حاضر، مدیریت بحرانهای طبیعی و غیرطبیعی در حوزههای مختلف تفکیک شده است و در حوزه فضای مجازی، سازمان پدافند غیرعامل و شورای عالی فضای مجازی نقش محوری را در سیاستگذاریهای کلان ایفا میکنند.
علیپور با اشاره به لزوم تقویت جایگاه نهادهای اجرایی در فرآیند حکمرانی، بر این نکته تأکید کرد که تمرکز صرف بر توسعه زیرساختهای فنی کافی نیست. به باور وی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به عنوان متولی اصلی این حوزه، ظرفیتهای لازم را برای گسترش دامنه فعالیت خود از لایههای زیرساختی به لایههای خدمات و محتوا دارد. تقویت این نقشآفرینی میتواند بار تصمیمگیریهای خرد را از دوش نهادهای بالادستی و امنیتی برداشته و فرآیند مدیریت بحران را تخصصیتر کند.
وی در تشریح مفهوم جامعه مجازی و پیچیدگیهای آن، به تفاوت جریانهای اطلاعاتی اشاره کرد. علیپوراظهار داشت که در کنار گردش صحیح اطلاعات، با چالشهایی نظیر انتشار اخبار جعلی و اطلاعات تحریفشده روبرو هستیم که مدیریت آنها نیازمند هوشمندی بالایی است. شناسایی دقیق این جریانها و تفکیک آنها از یکدیگر، پیششرط اصلی برای حفظ ثبات روانی جامعه در شرایط حساس محسوب میشود.
این فعال حوزه رسانه، فقدان پروتکلهای از پیش تعیینشده را یکی از آسیبهای مدیریت فعلی دانست. علیپور توضیح داد که در نبود دستورالعملهای شفاف برای شرایط بحرانی، تصمیمگیریها گاهی به صورت لحظهای و واکنشی انجام میشود. پیشنهاد مشخص وی، تدوین «پروتکلهای دووجهی و هوشمند» است که شامل فرآیندهای رصد، تشخیص دقیق و مدیریت جریانهای رسانهای باشد تا بتوان ضمن صیانت از امنیت فضای مجازی، از ظرفیتهای ارتباطی آن برای مدیریت بحران بهرهبرداری کرد.
وی ایجاد ساختار فرماندهی یکپارچه را نیاز ضروری کشور دانست. او استدلال کرد که جنس مدیریت بحران، نیازمند تمرکز و فرماندهی واحد است تا هماهنگی میان دستگاههای مختلف به حداکثر برسد. وجود یک مرکز فرماندهی مشخص که تمامی نهادها و پلتفرمها از آن تبعیت کنند، میتواند از تداخل وظایف جلوگیری کرده و سرعت واکنش به تهدیدات سایبری و شناختی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
شفافیت در نقشها و مسئولیتها، محور بخش دیگری از سخنان این کارشناس بود. علیپور با اشاره به تعدد بازیگران در اکوسیستم شبکه ملی اطلاعات، بر ضرورت شفافسازی مأموریتهای هر یک از نهادها تأکید کرد. وی معتقد است که مشخص بودن دقیق حدود وظایف و اختیارات بازیگران دولتی و خصوصی، میتواند بهرهوری را افزایش داده و از موازیکاریهای احتمالی جلوگیری کند.
علیپور در پایان با تأیید لزوم نگاه کلان به مسائل فضای مجازی، خاطرنشان کرد که هماهنگی میان بازیگران مختلف و همسو کردن منافع آنها در جهت منافع ملی، کلید اصلی موفقیت در حکمرانی سایبری است. او ابراز امیدواری کرد که با استفاده از ظرفیتهای کارشناسی موجود در کشور و تعامل سازنده میان بخش خصوصی و دولت، چالشهای موجود در مسیر تکمیل شبکه ملی اطلاعات و مدیریت هوشمند فضای مجازی مرتفع گردد.
انتهای پیام/