تحول فضا‌های شهری با NFT‌ها از نگاه پژوهشگران دانشگاه تهران

به گزارش خبرگزاری آنا، محققان دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران با بهره‌گیری از یک روش تحقیق ترکیبی ثابت کردند که(NFT)ها می‌توانند از طریق امکان تقسیم مالکیت به افزایش شفافیت در شهرهای هوشمند و تسهیل نوسازی شهری، نقش مؤثری ایفا کنند.

این پژوهش که با همکاری کرامت‌اله زیاری، استاد دانشکده جغرافیا و دکتر احسان درستکار از گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی دانشکده جغرافیا انجام شده به بررسی پتانسیل تحول‌آفرین توکن‌های غیرقابل معاوضه (NFT)ها در محیط‌های شهری، با تمرکز بر ساختارهای مالکیت، فرآیندهای مدیریت و مشارکت شهروندی می‌پردازد.

دکتر زیاری در خصوص روش انجام این مطالعه گفت: «با بهره‌گیری از یک روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمّی)، مطالعه حاضر نشان می‌دهد که(NFT)ها می‌توانند از طریق امکان تقسیم مالکیت (Fractional Ownership)، افزایش شفافیت در شهرهای هوشمند و تسهیل نوسازی شهری، نقش مؤثری ایفا کنند.
استاد دانشکده جغرافیا افزود: «یافته‌های حاصل از تحلیل موردی (شهرهای دبی و تالین)، مصاحبه با خبرگان و پیمایش عمومی در تهران حاکی از آن است که این فناوری قادر است با ایجاد سوابق مالکیت غیرمتمرکز و شفاف، مدل‌های جدیدی برای حکمرانی شهری و جذب سرمایه‌گذاری خرد فراهم آورد. همچنین NFTها می‌توانند با مکانیسم‌هایی مانند رأی‌گیری توکن‌محور و بودجه‌ریزی مشارکتی، تعامل شهروندان با فرآیندهای برنامه‌ریزی شهری و حفظ میراث فرهنگی را ارتقا بخشند».
دکتر زیاری تصریح کرد: «به‌کارگیری گسترد (NFT)ها در عرصه شهری با چالش‌های مهمی مواجه است. محدودیت‌های حقوقی و قانونی (به‌ویژه در شناسایی مالکیت دیجیتال)، مشکلات فنی (مانند مقیاس‌پذیری بلاکچین و امنیت داده)، و نگرانی‌های اجتماعی (شامل خطر تشدید نابرابری‌های شهری، سلب مالکیت دیجیتال و گسترش شکاف دیجیتال) از موانع اصلی محسوب می‌شوند».

نتیجه‌گیری کلی مقاله بر لزوم همکاری میان سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان شهری و فناوران برای طراحی چارچوب‌های تنظیمی مناسب، توسعه فناوری‌های امن و قابل تعامل، و اجرای برنامه‌های آموزشی فراگیر تأکید می‌کند تا پتانسیل(NFT)ها در جهت ایجاد شهرهای پایدار، عادلانه و شفاف مهار شود.

این مقاله هم‌اکنون به صورت دسترسی آزاد (Open Access) در ژورنال npj Urban Sustainability از انتشارات نیچر (Nature) منتشر شده و از طریق لینک https://www.nature.com/articles/s42949-025-00329-2 قابل دریافت است.