بازی خطرناک ترامپ در منطقه؛ از نمایش قدرت تا لبه پرتگاه جنگ
«غلامرضا کحلکی» کارشناس حوزه سیاست خارجی و مسائل بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، در خصوص تهدیدهای نظامی اخیر علیه ایران از سوی آمریکا و اعزام تجهیزات نظامی به منطقه و اطراف ایران، اظهار کرد: مقامات ما واکنش قاطعی داشته و اعلام کردهاند که هر تهدیدی اگر عملی شود، برای مقابله با آن جدی خواهیم بود. حال باید بررسی کنیم که هدف ترامپ از انتقال تجهیزات به منطقه چیست. آیا واقعاً دنبال حمله به ایران است یا این بیشتر یک نمایش قدرت است؟
ترامپ؛ بازیگری نامتعارف در عرصه بینالملل
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: حقیقت آن است که ترامپ نمونه بارز یک نئوکان و محافظهکار آمریکایی است که رویه واقعی آمریکا را آشکارا نشان میدهد. اگرچه ترامپ در چارچوب ابلاغیه استراتژی امنیت ملی اخیر ایالات متحده، توسعه درگیریهای فرامنطقهای را مدنظر نداشته و طبق این استراتژی، آمریکا نباید جنگ جدیدی در خاورمیانه داشته باشد، اما او نشان داده که بازیگر منطقی و پایبند به اصول، هنجارها، سیاستنامهها و قواعد بینالمللی نیست.
کحلکی افزود: ترامپ در ارتباط با شورای امنیت و سازمان ملل نیز بارها این رفتار را نشان داده و سازمان ملل متحد را نادیده گرفته است. از این رو، او یک بازیگر بسیار نامتعارف یا همان «بد پلیر» در عرصه بینالملل محسوب میشود و چالشی جدی برای نُرمهای رایج در سیاست و حقوق بینالملل به شمار میرود.
هدف از اعزام تجهیزات؛ فشار برای مذاکره بدون پیششرط
وی در خصوص تحلیل لایههای مختلف این استراتژی آمریکا توضیح داد: در ارتباط با انتقال تجهیزات، دو سطح قابل بررسی است. سطح اول، سطح نرم است که شامل بحث گفتوگو و مذاکره میشود. در این سطح، یک هژمون تصویری از خود ارائه میکند تا بر پایه آن تصویر، طرف مقابل را وادار به رفتاری در چارچوب منافع خود کند. لذا، این جابجایی ادوات نظامی میتواند ابزاری برای وادار کردن جمهوری اسلامی ایران به اتخاذ تصمیمات و رفتارهایی در چارچوب منافع ایالات متحده باشد.
این کارشناس تصریح کرد: هدف آمریکا این است که جمهوری اسلامی ایران مجبور شود برای هرگونه مذاکره بدون پیششرط آماده شود حال آنکه جمهوری اسلامی ایران نشان داده که از مواضع خود پیرامون برنامه هستهای و بهویژه برنامه موشکی عقبنشینی نخواهد کرد. در حال حاضر هم اگرچه رژیم صهیونیستی سعی میکند محور مقاومت را به عقب براند، اما در عراق نیروهای مردمی و در یمن و کشورهای دیگر برای کمک به ایران اعلام آمادگی کردهاند و به نظر نمیرسد ایران هم قصد عقبنشینی داشته باشد.
احتمال بالای رویارویی سخت و جنگ تمامعیار
کحلکی به سطح دوم یعنی سطح سخت اشاره کرد و گفت: در سطح دوم که سطح سخت است، من معتقدم رویارویی با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل اجتنابناپذیر است و ما به صورت بسیار پیشروندهای به سمت رویارویی در حر کت هستیم. احتمال وقوع برخورد سخت و جنگ تمامعیار با آمریکا و اسرائیل وجود دارد. این موضوع در سناریوهای آخرالزمانی و سناریوهای سیاسی روی کاغذ نیز مورد اشاره قرار گرفته و همه چیز به نفع گزینه رویارویی سخت است.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران به سطح بالایی از آمادگی رسیده و توسط برخی متحدانش تقویت میشود. ایران تلاش میکند از ناحیه چین نیز تقویت شود و شواهد هم نشان میدهد که ایران احساس رویارویی سخت را جدی گرفته است. از سوی دیگر، تخلیه پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و خارج کردن دیپلماتهای آمریکایی از منطقه سبز بغداد، نمیتواند در چارچوب رویکرد نرم و مذاکره باشد، بلکه بیشتر رویکرد سخت و بحث رویارویی نظامی را تقویت میکند.
این کارشناس تاکید کرد: باور من این است که احتمال برخورد سخت بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در حد بالایی قرار دارد، مگر اینکه اتفاقاتی در روزهای آینده رخ دهد و دستها را از روی ماشه بردارد و طرفین را به عقب بنشاند.
نسخه پیروزی ایران؛ وحدت ملی و بازدارندگی منطقهای
غلامرضا کحلکی در پاسخ به این سوال که مهمترین ابزار ایران در این شرایط چیست، گفت: ابزار مرکزی و محوری ما، نقش رهبری ایران در ایجاد انسجام است. تصویری که دشمنان در این ناآرامیهای اخیر از خود نشان دادند و سطح خشونت بالای آنها، میتواند باعث انسجام و اتحاد ملی شود. من معتقدم اجماع حول رهبری «اتحاد سرزمینی» را بیشتر میکند.
وی توضیح داد: چون سطح خشونت توسط دشمنان بسیار بالاست، مردم حتی آنهایی که مخالف انقلاب هستند، به سطح بالایی از امنیتخواهی رسیدهاند. این باعث انسجام و وحدت ملی میشود. این یک عنصر درونی آمادگی جمهوری اسلامی ایران است. مردم زمانی که حس تهدید وجودی به حد اعلا برسد، امنیت خود را انتخاب میکنند و نمیتوانند به سمت مخالفان یا اسرائیل و پهلوی بچرخند و عمدتاً وضع موجود را انتخاب میکنند.
پیامدهای منطقهای؛ آتشی که فراتر از مرزها میرود
کحلکی در خصوص تاثیرات احتمالی جنگ بر منطقه اظهار داشت: مقامات ارشد نظامی و سیاسی ما بارها گفتهاند که اگر تعدی و تعرضی به خاک کشورمان صورت بگیرد، به معنای جنگ تمامعیار با ایران است و جمهوری اسلامی ایران تمام نقاط نظامی آمریکا در منطقه را تحت هدف قرار خواهد داد. در صورت ورود کشورها به این بازی، جنگ قطعاً اثر کنترلشده نخواهد داشت و به حوزههای زمینی و تکنولوژیهای جدید کشیده خواهد شد.
وی با اشاره به اقدامات طرف مقابل گفت: نیروی هوایی بریتانیا نیز تجهیزاتی را در قطر مستقر کرده است. جمهوری اسلامی ایران قطعاً از تمام ظرفیتهای خود استفاده خواهد کرد. کشورهای منطقه تلاش دیپلماتیک زیادی میکنند که از وقوع جنگ جلوگیری کنند، زیرا تحقق این سناریو منطقه را به آتش میکشد. در شرایط بحران، اولین قربانی اقتصاد است و اقتصادهای نوپای منطقه ضربه خواهند خورد.
این کارشناس در پایان تأکید کرد: امنیت انرژی و نفت به مخاطره خواهد افتاد و خلیج فارس، تنگه هرمز و آبراههای استراتژیک تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. برخورد تمامعیار حتی کشورهایی را که از این رویارویی دور میمانند نیز درگیر میکند، زیرا قاعده بحران «اسپیلاور» است و اصطلاحاً ماهیت سرایتکنندهای دارد.
انتهای پیام/