تله تنش در بروکسل؛ پشت‌پرده نمایش نمادین پارلمان اروپا

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، شکاف میان بیانیه‌درمانی و واقع‌گرایی تحولات ۴۸ ساعت اخیر در راهرو‌های پارلمان اروپا نشان می‌دهد که این نهاد بیش از هر زمان دیگری به تریبونی برای «سیاست‌گذاری نمادین» تبدیل شده است. صدور قطعنامه‌ای که با ادبیاتی رادیکال، نهاد‌های حاکمیتی ایران را هدف قرار می‌دهد، بیش از آنکه یک اقدام حقوقی معتبر باشد، تلاشی برای تثبیت روایتی است که ریشه در لابی‌های فراآتلانتیکی دارد. نکته قابل‌تأمل در این میان، اصرار بر استفاده از اهرم‌های زنگ‌زده‌ای نظیر «فهرست‌گذاری نهاد‌های نظامی» است؛ پیشنهادی که بار‌ها در بن‌بست‌های حقوقی شورای اروپا متوقف شده و به نظر می‌رسد این‌بار نیز صرفاً مصرفی رسانه‌ای برای تسکین جریان‌های فشار داشته باشد.

استاندارد‌های دوگانه؛ از غزه تا تهران رصد تحولات نشان می‌دهد پارلمان اروپا در حالی ردای قضاوت بر تن کرده که کارنامه این نهاد در قبال بحران‌های انسانی منطقه، به‌ویژه در نوار غزه، با سکوتی معنادار همراه بوده است. این برخورد گزینشی با مفاهیم بنیادین، اعتبار اخلاقی بیانیه‌های بروکسل را نزد افکار عمومی مستقل به شدت مخدوش کرده است. از منظری دیگر، بازتولید سیاست «فشار حداکثری» در پوشش قطعنامه‌های اروپایی، حکایت از آن دارد که بخش‌هایی از بدنه سیاسی اتحادیه اروپا، همچنان به دنبال تأمین منافع بازیگرانی هستند که انزوای تهران را بر ثبات منطقه‌ای ترجیح می‌دهند.

تغییر زمین بازی؛ از دیپلماسی تا تحریک نظامی ورود بازیگران جانبی نظیر کی‌یف به معادلات ایران و غرب، لایه جدیدی از پیچیدگی را به فضای کنونی افزوده است. اظهارات اخیر مقامات اوکراینی و درخواست برای مداخلات غیرقانونی علیه ایران، نشان‌دهنده یک «سردرگمی راهبردی» است. برخلاف الگو‌هایی که امنیت خود را در گرو گدایی از قدرت‌های بزرگ می‌بینند، بازخوانی مواضع اخیر دستگاه دیپلماسی ایران نشان می‌دهد که تهران بر مدار «عقلانیت دفاعی» و «پاسخ متقابل» حرکت می‌کند. پیوند زدن امنیت ملی ایران به بازی‌های سیاسی اوکراین، خطای محاسباتی بزرگی است که می‌تواند هزینه‌های گزافی را به بانیان آن تحمیل کند.

چشم‌انداز؛ عبور از موج‌های کاذب در تحلیل نهایی، باید میان «هیاهوی پارلمانی» و «تصمیمات اجرایی اروپا» تمایز قائل شد. شورای اروپا به خوبی آگاه است که عبور از خطوط قرمز حقوقی و امنیتی ایران، تبعاتی غیرقابل بازگشت برای منافع بلندمدت قاره سبز خواهد داشت. هشدار صریح تهران مبنی بر «پاسخ متقابل»، پیامی روشن به پایتخت‌های اروپایی است که بدانند دوران امتیازگیری از طریق قطعنامه‌های غیرالزام‌آور به پایان رسیده است. واقعیت سخت قدرت در منطقه، خود را به رویاپردازی‌های بروکسل تحمیل خواهد کرد.