صنعت نیاز به نیروی کار متخصص دارد؛ چرا فارغ التحصیل بیکار داریم؟

به گزارش خبرگزاری آنا؛ یکی از مسائل بسیار عجیب امروز صنایع کمبود نیروی کار ماهر و متخصص در پست‌های شغلی است که حتی دستمزد‌های بسیار خوبی نیز برای آن‌ها پرداخت می‌شود. این شرایط در حالی است که جمهوری اسلامی ایران یکی از گسترده‌ترین سیستم آموزش عالی را در اختیار دارد و در زمینه تولید علم جزو کشور‌های صاحب نام به حساب می‌آید. 

بر اساس گزارش مرکز آمار، در ایران حدودا ۲ میلیون بیکار وجود دارد که ۴۰ درصد از آنها با جمعیتی تقریبی ۸۰۰ هزار نفر را فارغ التحصیلان دانشگاهی تشکیل می‌دهند. سهم بالای بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی از جمعیت کلی بیکاران در ایران، حقیقتا نگران کننده است. سالانه هزاران میلیارد تومان در حوزه آموزش و به طور خاص آموزش عالی ایران هزینه می‌شود تا نیاز کشور به نیروی متخصص و آموزش دیده رفع شود. با این حال، اینکه شاهدیم هزینه‌کرد‌ها در قالب سهم ۴۰ درصدی فارغ التحصیلان دانشگاهی از کل جمعیت بیکار کشور نشان می‌دهد، موضوع مناسبی نیست. در حقیقت، این بدان معناست که بخش قابل ملاحظه‌ای از بودجه و منابع کشور، به هدفی که برای آن طراحی و تخصیص داده شده، نمی‌رسد.

درصد بالایی از فارغ التحصیلان در تخصص‌های خود مشغول نیستند

از طرف دیگر با وجود این شرایط همچنان درصد بالایی از فارغ التحصیلان در تخصص‌های خود مشغول نیستند و یا حتی شاغل نیستند و نمی‌توانند شغلی ثابت را اختیار کنند. پس اگر جامعه‌ای بزرگ از دانشگاهیان و فارغ التحصیلان علوم و فنون مختلف در کشور وجود دارد چگونه چنین اتفاقی ممکن است.

محمود تولایی رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران به خبرنگار اقتصادی آنا گفت: نظام آموزشی کشور متاسفانه در برخی از موارد با انحراف از هدف خود دیگر هیچ توجهی به نیاز‌های روز جامعه، صنعت و کشور ندارد.

وی افزود: در برخی از موارد حتی استادان مشغول به تدریس رشته‌های تخصصی در دانشگاه‌ها به حدی از معیار‌های عملی صنعت فاصله گرفته‌اند که اگر به میدان اجرایی آورده شوند توانایی انجام مطالبی که تدریس می‌کنند را در محیط واقعی ندارند. دلیل چنین اتفاقی نیز این حقیقت است که سرفصل‌های آموزشی دانشگاه‌ها امروز دیگر با نیاز‌ها و اصول کار در صنعت مطابقت کافی ندارد و دانشگاه به جای محیطی برای آموختن مهارت به مرکزی برای تولید و تحویل مدرک تبدیل شده است.

تولایی ادامه داد: برخی از فارغ التحصیلان به حدی در دانشگاه با توهم علم آموزی از مهارت واقعی فاصله می‌گیرد که در کارگاه بایستی زیر دست یک کارگر ساده کار کند.

در قانون گذاری مرتکب خطا شده‌ایم

رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران در ادامه با اشاره به نواقص قانون گذاری در موضوع اتصال دانشگاه به صنعت گفت: مشکل اینجاست که اگر امروز کسی برای کار آموزی به یک واحد صنعتی بیاید، کارفرما ملزم است که علاوه بر آموزش وی به بهترین وجه تمامی حقوق وی را کامل پرداخت کرده و حتی کارآموز را بیمه هم کند و اگر در هر کدام از این موارد خطا کند قانون گذار به شدت وی را مورد مواخذه و تنبیه قرار می‌دهد.

وی افزود:اما در مقابل دانشگاه هیچ تعهدی برای آموزش دقیق و مطابق نیاز به افراد ندارد و هیچ قانون قدرتمندی به ارزیابی میزان انطباق سرفصل‌های درسی و نیاز صنعت و کیفیت آموزش‌های عالی ندارد و تنها موضوع مهم تولید و اخذ مدرک در دانشگاه است.

تولایی تصریح کرد: بنابراین می‌توانیم بگوییم که بسیاری از افراد با تحصیلات عالی، دانش کافی برای حضور در محیط کار را ندارند و فضای واقعی صنعت نیز امکان آموزش به افراد را ندارد چرا که موجب تحمیل هزینه به کارفرما و همچنین مواجه با تنبیه دولت می‌شود.

راهکار چیست؟

تولایی در خصوص راه حل برون رفت از شکاف میان دانشگاه و صنعت گفت: برای برون رفت از این شرایط باید نظام آموزشی کشور را با تحولی عمیق مجددا در راستای نیاز‌های روز صنعتی برنامه ریزی و به تعمیق مهارت آموزی در دانشگاه و رفت موانع کارآموزی در محیط کارگاهی پرداخت.

وی افزود: به عنوان مثال در شهر زادگاه من به عنوان یک فعال اقتصادی و صنعتی اکثر مشاغل به صورت موروثی در حوزه نساجی فعال هستند، اما واحد آموزش حرفه‌ای این شهرستان به آموزش برق و الکترونیک می‌پردازد. این نمونه از ناهماهنگی‌ها در اثر عدم شناخت از واقعیت‌های تولید صنعتی است که باید اصلاح شود.

رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران ادامه داد: لازم است که برای مهارت آموزی افراد حمایت‌های کافی از کارفرمایان صورت گیرد و سرفصل‌های نظام آموزشی نیز بایستی بر اساس واقعیت‌های روز دنیا تنظیم شود و هر دانشجو مدرک قبولی از تخصص خود را از واحد صنعتی دریافت کند.

وی در پایان با اشاره به تجربه موفق کشور‌هایی مانند پاکستان و ترکیه در بازتعریف نظام آموزشی گفت: برای الگو گیری نیازی به مراجعه به کشور‌هایی مانند آمریکا و انگلیس نیست؛ چرا که در همسایگی ما کشور‌هایی مانند ترکیه وجود دارند که از نظر دانش صنعتی و همچنین میزان تولید علم ضعیف‌تر از ما هستند، اما توانسته‌اند با برنامه ریزی دقیق به هدف مهم هم افزایی صنعت و دانشگاه دست پیدا کنند.