امنیت ملی نخستین مطالبه مردم/حماسه ۲۲ دی راهگشای مبارزه با فساد و صنعتی شدن ایران
خبرگزاری آنا - علی رحمانی: روند مشارکت سیاسی-انقلابی مردم ایران در روزهای اخیر با حماسه مردمی ۲۲ دی ماه ۱۴۰۴ به اوج رسید. خبرنگار آنا در گفتوگو با «ابراهیم فیاض» مردمشناس و استاد دانشگاه تهران به بررسی چگونگی وقوع این واکنش ملی به ویژه از منظر تاثیر آن بر گذار جامعه از بورژوازی تجاری و واگذاری میدان به بورژوازی صنعتی پرداخته است؛ عاملی که انتظار میرود به گشایش اقتصادی از منظر ایجاد انگیزه و خلاقیت در جامعه کمک کند.
فیاض ضمن تحلیل نقش مردم در راهپیمایی باشکوه ۲۲ دی ماه با نگاهی علمی و مردمشناسانه گفت: اگر نگاهی به اغتشاشاتی که بعد از انقلاب اسلامی در ایران به وجود آمده و به وسیله مردم کنترل شده بیندازید، خواهید فهمید که مردم نقش بسیار مهمی در شناسایی و انهدام هستههای تروریستی گروهکهای ضدانقلاب نظیر منافقین (مجاهدین خلق) داشتهاند. در برخی دورههای زمانی مانند ۱۸ تیر ۱۳۷۸ و خرداد ۱۳۸۸ نیز مردم با حضور در راهپیماییهای ۲۳ تیر و ۹ دی این قضایا را جمع کردند و این اغتشاشها در نهایت تبدیل به یکسری شورشهای کور شد.
ایران معاصر و معضل رشد نهضتهای بیسر
این استاد دانشگاه در ادامه با مقایسه وضعیت ایران کنونی با کشور فرانسه گفت: من بعد از سال ۱۳۸۸ گفتم احتمال این که مثل شرایط فعلی کشور فرانسه نهضتهای بیسر در ایران به وجود بیاید کم نیست. در واقع به دلیل وجود بحران اقتصادی در ایران این جنبشها در برهههایی نظیر ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸ در کشور به وجود آمدند. البته باید گفت تا سال ۱۴۰۱ نوعی ایدئولوژی نیمبند پشت این وقایع بود، اما اغتشاش اخیر در حقیقت فاقد ایدئولوژی بود، زیرا هواداران اندک آن دم از مسائل مضحکی مانند بازگشت پهلوی میزدند! حال آنکه گروهکهایی نظیر جریانات سلطنتطلب، منافقین و سایر جریانات اپوزیسیون هنوز با هم دعوا دارند؛ بنابراین میتوان اغتشاش اخیر را فاقد ایدئولوژی و نوعی شورش کور نامید.
امنیت ملی مهمترین خواسته مردم
این مردمشناس ایرانی مهمترین خواسته مردم ایران در شرایط فعلی را امنیت ملی دانست و گفت: اولین مقولهای که در ذهن مردم است امنیت ملی و بعد منافع ملی است و هر کسی بخواهد با این دو مقوله برخورد کند مردم ایران با او برخورد خواهند کرد. زیرا تجربه تاریخی نشان داده که امنیت ملی برای مردم ایران یک اصل اساسی است و کسانی که امنیت ملی را برهم بزنند مردم با آنها برخورد خواهند کرد تا پس از ایجاد امنیت، منافع ملی را ترسیم کنند.
اغتشاشات اخیر نتیجه فقدان سرمایه اجتماعی
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با اشاره به ضعف موجود در زمینه سرمایه اجتماعی گفت: اغتشاشات اخیر به دلیل فقدان سرمایه اجتماعی است؛ یعنی نوسازی اقتصادی آمرانه با پیشروی سریع خود باعث میشود که سرمایه اجتماعی از بین برود و کشور از این نظر فقیر شود. با از بین رفتن سرمایه اجتماعی هم مشارکت عمومی و متعاقب آن خلاقیت از بین میرود و متأسفانه جای آن را شورش و ویرانگری میگیرد. هر بار با برگزاری راهپیماییهایی نظیر نهم دی ماه ۱۳۸۸ یا ۲۲ دی ماه سال جاری شاهد مشارکت انقلابی جامعه در روند تحولات سیاسی کشور هستیم که همین مسئله موجب اوجگیری خلاقیت میشود و پس از آن سرمایه اجتماعی جامعه افزایش مییابد و در نتیجه روند صنعتی شدن در کشور کلید میخورد. من در دومین روز جنگ ۱۲ روزه گفتم بعد از این جنگ روند صنعتی شدن در ایران اوج میگیرد. علت این مسئله هم این است که بورژوازی رانتخوار تجاری تا حد بسیار زیادی بر کشور مسلط است به نحوی که انحصارهای متعلق به این طبقه صدای همه را درآورده است و نمیگذارد بورژوازی صنعتی در ایران رشد کند.
۲۲ دی ماه راهگشای مبارزه با فساد و صنعتی شدن ایران
فیاض در ادامه گفت: با وقوع جنگ ۱۲ روزه و پس از آن راهپیمایی مثالزدنی ۲۲ دی ماه سال جاری شاهد این هستیم که قوه قضائیه اعلام کرد که «ما هم با اغتشاشگران و هم با اخلالگران نظام ارزی کشور برخورد خواهیم کرد».
به همین دلیل باید گفت همزمان با افول بورژوازی تجاری، بورژوازی صنعتی رشد خواهد کرد و احتمالاً در آینده رشد صنایعی نظیر تولید تلفن همراه و... در ایران آغاز خواهد شد.
حکومت بورژوازی رانتخوار بر کشور معضل اصلی نظام
استاد مردمشناسی دانشگاه تهران ضمن تأکید بر مسئله حاکمیت بورژوازی رانتخوار تجاری بر ارکان مختلف کشور به عنوان اصلیترین مشکل فعلی ایران گفت: من در اواخر دولت آقای احمدینژاد به این نکته اشاره کردهام و اکنون نیز آن را تکرار میکنم که بورژوازی تجاری براساس عرفان و رانتخواری ایجاد میشود، اوج میگیرد و مانع به وجود آمدن هر نوع عقلانیتی در جامعه میشود و با تکیه بر یک شبکه اجتماعی خانوادگی به نوعی اشرافیت در جامعه شکل میدهد. این اشرافیت که الان متأسفانه در بسیاری از نقاط نظام شکل گرفته است؛ شامل همان افرادی است که با هدف رانتخواری به شدت به دنبال ایجاد یکسری قوانین و پیچیده کردن روند بسیاری از امور در کشور هستند. به همین دلیل تفکری در مجلس فعلی وجود دارد که میگوید «ما باید برای حذف برخی قوانین جلسه برگزار کنیم.»، زیرا برخی قوانین، مقررات و حیلههای حقوقی باعث شده که رانتخواری در ایران اوج بگیرد و زندگی مردم روزبهروز حقیرانهتر و فقیرانهتر شود.
قانونزدایی راه اصلی برون رفت از بحران
این کنشگر فرهنگی-اجتماعی ضمن ارائه راهحل برای برونرفت از بحران رانتخواری در کشور گفت: بهترین راهحل برای این مسئله مقرراتزدایی در همه ابعاد است؛ زیرا این تنها راه اوجگیری سرمایه اجتماعی و خلاقیت است تا جامعه ما در آینده در مسیر رشد و پیشرفت حرکت کند. به عنوان مثال همین اشرافیت با مقرراتزایی عدهای را با زد و بند بر سر کار میآورد و افرادی را که شایستگی بیشتری دارند خانهنشین میکنند. بورژوازی تجاری در عرصههای مختلف نظیر اقتصاد، دانشگاه و سیاست تاکنون چنین عملکردی داشته است و حالا نوبت بورژوازی صنعتی است که با حاکمیت خود جامعه را خلاق و صنعتی کند.
انتهای پیام/