نوسانات نرخ ارز منجر به افزایش قابل توجه در بهای تمامشده کالاهای دارای وابستگی ارزی در بخش تولید شده است. این امر، به طور مستقیم بر ساختار قیمتها در بازار تأثیر گذاشته است. در سایه این چالشهای ساختاری، تأکیدات مقام معظم رهبری بر رسیدگی مسئولین و اهمیت همدلی و وفاق ملی در اجرای مؤثر برنامههای اقتصادی، به عنوان راهبرد اصلی برای بازیابی ثبات و تضمین تداوم چرخهی تولید و عرضه کالا در کشور تلقی میشود.
رئیس اتاق اصناف ایران از تشکیل ستاد ملی رفع موانع اصناف با تأکید رئیسجمهور خبر داد و گفت: بیثباتی نرخ ارز و اختلال در گردش مالی، مهمترین چالش امروز اصناف و بازاریان است که قرار است با تشکیل این ستاد و پیگیری ماهانه، بهصورت فوری مورد رسیدگی قرار گیرد.
در حالی که هنوز رقم رسمی خط فقر از سوی نهادهای دولتی اعلام نشده، برآوردها از عبور آن از مرز ۴۰ میلیون تومان در ماه حکایت دارد؛ شاخصی که دیگر صرفاً عددی آماری نیست بلکه به گفته کارشناس اقتصادی، نشانگر بحران اجتماعی است که از کاهش درآمد سرانه کشور خبر میدهد که این وضعیتی با فقر مزمن، شکاف طبقاتی و حذف طبقه متوسط است.
در سالهای اخیر، واژه «تورم» به یکی از آشناترین اصطلاحات میان ایرانیان تبدیل شده است؛ واژهای که دیگر محدود به گفتوگوهای اقتصادی نیست و در زندگی روزمره همه اقشار جامعه حضور دارد. تورم تنها به افزایش قیمت کالاها و خدمات ختم نمیشود، بلکه معنای عمیقتر آن کاهش قدرت خرید و تغییرات بنیادی در رفتار اقتصادی مردم است.
لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با شعار «کوچکسازی دولت» و «انضباط مالی انقباضی» راهی مجلس و در نهایت کلیات آن در کمیسیون تلفیق، تصویب شد، اما بررسیها نشان میدهد حذف ۱۳۶ ردیف بودجهای نهتنها هزینههای دولت را کاهش نداده بلکه تنها جابهجایی صوری منابع بوده است. در حالی که درآمد نفتی با فرض فروش روزانه یک میلیون بشکه محاسبه شده، کوچکترین کاهش در قیمت جهانی میتواند تا ۲۷۳ هزار میلیارد تومان کسری جدید ایجاد کند و بودجه عمرانی را قربانی پرداخت حقوقهای قطعی سازد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره جبران آثار قیمتی تغییرات ارزی توضیح داد: در محاسبات انجامشده، سبد مصرفی دهکهای میانی جامعه مبنا قرار گرفت و بررسی شد که با این تغییرات، قیمت این سبد از چه رقمی به چه میزان افزایش مییابد.
همزمان با تغییر پارادایم یارانهها از نقد به کالا، آمارها از یک تحول بنیادین حکایت دارند. در حالی که سیستم یارانههای نقدی پیشین، تقریباً ۱۶ میلیون ایرانی را بیرون از دایره حمایت نگه داشته بود، اعلام شده است که طرح کالابرگ الکترونیکی قرار است پوشش را به ۸۰ میلیون نفر برساند.
رئیس امور اطلاعرسانی دولت جزئیات طرح جدید کالابرگ حمایتی را تشریح کرد و تأکید کرد این طرح به معنای حذف یارانه نقدی نیست و پرداخت آن ماهیتی مستمر دارد.
در شرایطی که نوسانات بازار ارز به یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی کشور تبدیل شده، بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب بار دیگر نگاهها را به ماهیت جنگ اقتصادی دشمن معطوف کرد؛ رهنمودهایی که به گفته کارشناسان، نشان میدهد افزایش نرخ ارز نه یک پدیده طبیعی، بلکه بخشی از پروژهای هدفمند است و عبور از آن، مستلزم اصلاح حکمرانی اقتصادی، کنار گذاشتن الگوی دلاری و بازگشت به مدیریت حاکمیتی ارز و عدالت در نظام بانکی است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی با تاکید بر اینکه ارز ترجیحی حذف نشده بلکه به انتهای زنجیره مصرف منتقل شده است، برنامه دولت را در راستای عدالت و به نوعی پرداخت حق شهروندی به همه شهروندان ساکن در کشور دانست.