در اعتراضی گسترده، انجمنهای ملی پرستاری، حسابداری، معماری، مهندسی و سایر حرفههای تخصصی از طرح جدید دولت آمریکا خبر دادند که با حذف مدارک تحصیلات تکمیلی آنها از فهرست «رشتههای حرفهای»، دسترسی دانشجویان به وامهای تحصیلی با سقف بالا را قطع میکند.
هوش مصنوعی در حال دگرگونی پنهانی دنیای دانشگاههاست: از اتاقهای کلاس گرفته تا دفترهای اداری، از پذیرش دانشجو تا حمایت روانی. برخی آن را نجاتدهندهای میدانند که میتواند بار کار را سبک کرده و فضایی برای خلاقیت انسانی فراهم آورد؛ برخی دیگر هشدار میدهند که این فناوری ممکن است نه فقط شغلها، بلکه ماهیت خود آموزش و یادگیری را جایگزین کند. آیا دانشگاهها در برابر این موج بزرگ، ایستادهاند یا در حال غرق شدنند؟
در سال ۲۰۵۰، دانشگاههای جهان، دیگر همان نهادهای بازِ عصر طلایی همکاری علمی نخواهند بود. ژئوپلیتیکِ تنشزا، پیشروی سریع هوش مصنوعی، بحران آبوهوایی و کاهش جمعیت جوان، چهار توفانی که همزمان به سمت آنها در حرکت است و پایههای سنتی دانشگاههای جهانی را به لرزه درمیآورد. آیا این نهادها میتوانند در میان این طوفانها، همچنان فضایی برای آزادی فکری، همکاری بینالمللی و پاسخ به چالشهای انسانی فراهم کنند؟
در یکی از هشدارهای جدی و بیپرده در تاریخ آموزش عالی، رهبران دانشگاهی و متخصصان حقوق آکادمیک در نشست بینالمللی «یادبود Magna Charta Universitatum» در لندن، دولت دونالد ترامپ را مسئول تحول خطرناکی در ساختار دانشگاههای آمریکا دانستند؛ تحولی که نه تنها آزادی علمی و استقلال مؤسسات آموزشی را هدف قرار داده، بلکه دموکراسی در آمریکا را نیز در معرض تهدید وجودی قرار داده است.
با وجود افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی میان چین و برخی کشورهای غربی، پژوهشگران سوئدی همچنان نگاهی عمدتاً مثبت به همکاریهای علمی با چین دارند. چین اکنون چهارمین شریک تحقیقاتی سوئد بر اساس تعداد انتشارات مشترک است؛ نتیجهای که در مطالعهای جدید از سوی دو تحلیلگر مرکز ملی چین سوئد ـ وابسته به مؤسسه سوئدی مطالعات بینالمللی (UI) ـ ارائه شده است.
در نشست علمی بینالمللی «Falling Walls» در برلین، سه زن دانشمند از آلمان، کانادا و مصر بهعنوان برندگان جایزه زن تأثیرگذار در علم ۲۰۲۵ معرفی شدند؛ پژوهشگرانی که با ترکیب علم پیشرفته و نگاه عدالتمحور، مرزهای نادیده در سلامت زنان، حکمرانی اقیانوسها و تشخیص سرطان را به چالش کشیدهاند.
در حالی که دولت کانادا با سرمایهگذاری ۱٫۷ میلیارد دلاری برای جذب استعدادهای جهانی، آرزوی تبدیل شدن به قطبی برای نوآوری و پژوهش را دنبال میکند، کاهش تقریباً ۵۰ درصدی ویزاهای تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی ممکن است ستونهای همین اکوسیستم پژوهشی را لرزانده و آینده دانشگاههای کانادا را با بحران مالی مواجه کند.
پژوهشگران آفریقایی در قارهای که از یکسو سرشار از استعداد و از سوی دیگر گرفتار نابرابریهای تاریخی است، در کنفرانس «تحقیقات مشارکتی ۲۰۲۵» به بازاندیشی در مفهوم علم پرداختند. آنان معتقدند که زمان آن رسیده است برتری علمی نه با تعداد مقالات، بلکه با میزان عدالت، همصدایی و تأثیر واقعی بر جامعه سنجیده شود.
دولت بریتانیا اعلام کرده که در موارد خاص، اجازهٔ آوردن خانوادههای دانشجویان فلسطینی از غزه را میدهد. این تصمیم پس از فشارهای گستردهٔ نمایندگان مجلس و گروههای حمایتی گرفته شده است.
رئیس دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس (UCLA) و یکی از چهرههای برجسته نظام آموزش عالی در ایالات متحده، در مصاحبهای با اشاره به کاهش میلیاردها دلاری بودجههای تحقیقاتی توسط دولت کنونی، هشدار داد که این اقدام مدل «موفقترین نهاد پژوهشی در تاریخ بشر» را به خطر انداخته است.