قائم مقام رئیس بنیاد ملی نخبگان:
حجم قراردادهای «تولید بار اول» تا پایان سال به ۱.۵ میلیارد دلار میرسد
حسین افشین در آیین امضای تفاهمنامه همکاری مشترک معاونت علمی و شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس برای بازسازی و نوسازی مجتمعهای پتروشیمی آسیبدیده، با اشاره به نقش شرکتهای دانشبنیان در حل مسائل صنعتی کشور، پتروشیمی نوری و هلدینگ خلیج فارس را نمونهای موفق از پیوند پایدار فناوری و صنعت عنوان کرد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با گرامیداشت یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه و شهدای جنگ تحمیلی، اظهار کرد: این شهیدان، شهیدانی بودند که پایهگذاران علم و فناوری و حامیان نخبگان کشور بودند و همواره بر حمایت از نخبگان تأکید داشتند.
وی با اشاره به وضعیت زیستبوم دانشبنیان کشور گفت: اکنون بیش از دو دهه از شکلگیری اکوسیستم دانشبنیان کشور میگذرد، اما همچنان شکافهایی در این زیستبوم وجود دارد که باید برطرف شوند و دولت چهاردهم نیز تمرکز خود را بر کاهش این فاصلهها قرار داده است.
هوش مصنوعی در ایران؛ جایگاه علمی عالی، کاربردپذیری ضعیف
افشین نخستین شکاف موجود را فاصله میان علم و ثروت دانست و افزود: هنوز نتوانستهایم بهصورت واقعی و پایدار علم را به ثروت تبدیل کنیم. موفقیت زمانی معنا پیدا میکند که دستاوردهای علمی به نتیجه اقتصادی و ارزشآفرینی منجر شوند.
وی ادامه داد: دومین شکاف، ناتوانی در ورود پایدار فناوری به صنعت است. اگرچه در مقاطع مختلف این اتفاق رخ داده، اما هنوز به یک روند مستمر و پایدار تبدیل نشده است.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به ضرورت ارتقای بهرهوری در صنایع گفت: فناوری باید در خدمت بهبود بهرهوری صنایع و جامعه قرار گیرد، زیرا رشد اقتصادی تنها از مسیر افزایش تولید محقق نمیشود و بهرهوری نیز یکی از ارکان اصلی آن است.
وی شکاف دیگر را تجاریسازی فناوریهای نوظهور عنوان کرد و افزود: در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی، کوانتوم، میکروالکترونیک، امنیت سایبری، علوم شناختی و زیستفناوری، اگرچه از نظر علمی جایگاه مناسبی داریم، اما در تجاریسازی و کاربردپذیری فاصله قابلتوجهی با ظرفیتهای موجود مشاهده میشود.
افشین اظهار کرد: به عنوان نمونه، ایران در حوزه علم هوش مصنوعی در میان کشورهای برتر جهان قرار دارد، اما در حوزه کاربردپذیری و تجاریسازی فاصله معناداری با جایگاه علمی خود داشته است؛ موضوعی که ناشی از شکل نگرفتن بازار و تقاضای صنعتی کافی برای این فناوریهاست.
وی با اشاره به سیاستهای معاونت علمی برای رفع این چالشها گفت: از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، برنامهریزی جامعی برای پایدارسازی اقتصاد دانشبنیان و تقویت ارتباط میان فناوری و صنعت در دستور کار قرار گرفته است.
تولید بار اول و اعتبار مالیاتی؛ دو ابزار کلیدی برای تحول
معاون علمی رئیسجمهور «تولید بار اول» و «اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه» را دو ابزار کلیدی در این مسیر دانست و افزود: در پروژه امروز این دو ظرفیت در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و امیدواریم شاهد شکسته شدن مستمر رکوردهای قراردادهای تولید بار اول در کشور باشیم.
وی ادامه داد: هدف ما این است که هر روز قراردادهای بزرگتری در حوزه فناوری منعقد شود و از رونمایی بزرگترین قرارداد تولید بار اول شگفتزده نشویم، بلکه این موضوع به یک روند عادی و مستمر در اقتصاد دانشبنیان کشور تبدیل شود.
افشین با اشاره به نقش هلدینگ خلیج فارس در این مسیر گفت: آنچه امروز در این مجموعه رخ داده، نتیجه یک فرآیند تدریجی و مبتنی بر بلوغ فناوری است و یک اتفاق ناگهانی محسوب نمیشود.
وی افزود: این مسیر از برنامههایی نظیر پتروفن و پتروتک آغاز شد؛ برنامههایی که با هدف خروج فناوری از فضای نمایشی و ورود آن به متن صنعت طراحی شدند و زمینه شکلگیری فرهنگ فناوری در صنعت پتروشیمی را فراهم کردند.
معاون علمی رئیسجمهور با تقدیر از عملکرد پتروشیمی نوری اظهار کرد: این شرکت طی سالهای گذشته موفق به کسب جوایز متعدد فناوری شد و به سطحی از بلوغ رسید که عملاً از چرخه رقابت با سایر شرکتها خارج و در جایگاه الگویی برای دیگر مجموعههای پتروشیمی قرار گرفت.
وی تصریح کرد: امروز فناوری در تمامی ارکان پتروشیمی نوری، از کارگران و کارشناسان تا مدیران و مدیرعامل، به یک باور مشترک تبدیل شده و همین موضوع زمینه انعقاد بزرگترین قرارداد تولید بار اول کشور را فراهم کرده است.
افشین با اشاره به مزایای اقتصادی این قرارداد گفت: در بررسیهای اولیه، اجرای این پروژه با هزینهای در حدود ۶۵ میلیون یورو پیشبینی شده بود، اما با اتکا به توان داخلی و شناخت ظرفیتهای فناورانه کشور، امکان اجرای آن با هزینه کمتر و ارزش افزوده بیشتر فراهم شد.
وی افزود: در سوی دیگر این قرارداد یک شرکت دانشبنیان قرار دارد که با اجرای چنین پروژهای میتواند نیروی انسانی متخصص بیشتری جذب کند، زیرساختهای خود را توسعه دهد و به یک بازیگر قدرتمندتر در اکوسیستم فناوری کشور تبدیل شود.
معاون علمی رئیسجمهور خاطرنشان کرد: اهمیت این دستاورد زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم کشور در شرایط جنگ و فشارهای مختلف نیز مسیر توسعه فناوری را متوقف نکرده و همزمان با رفع آسیبها، اجرای پروژههای بزرگ فناورانه را نیز در دستور کار دارد.
وی تأکید کرد: گردش مالی حاصل از این قراردادها موجب تقویت شرکتهای دانشبنیان میشود و دقیقاً از همین مسیر میتوان شکاف میان صنعت و فناوری را کاهش داد.
رشد چشمگیر قراردادهای دانشبنیان
افشین با ارائه آماری از روند اجرای برنامه تولید بار اول گفت: از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ مجموع قراردادهای تولید بار اول کشور حدود ۳۰۰ میلیون دلار بوده است، اما امروز این رقم به حدود ۶۰۰ میلیون دلار رسیده و پیشبینی ما این است که تا پایان سال به یکونیم میلیارد دلار افزایش یابد.
وی افزود: از شکسته شدن مداوم رکورد بزرگترین قرارداد تولید بار اول استقبال میکنیم و امیدواریم این روند به صورت مستمر ادامه پیدا کند.
معاون علمی رئیسجمهور همچنین از نقش مدیران هلدینگ خلیج فارس در تحقق این قرارداد قدردانی کرد و گفت: اجرای پروژههای بزرگ نیازمند جسارت مدیریتی است و این جسارت در مجموعه هلدینگ خلیج فارس و پتروشیمی نوری شکل گرفته است.
وی با اشاره به حمایت دولت از توسعه فناوریهای بومی اظهار کرد: این پروژه در جلسهای به رئیسجمهور ارائه شده و ایشان نیز تأکید کردهاند که دولت از اجرای چنین طرحهایی در سراسر کشور حمایت خواهد کرد تا شرکتهای دانشبنیان بتوانند نقش پررنگتری در حل مسائل راهبردی کشور ایفا کنند.
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، با اشاره به ضرورت اجرای طرحهای بهسازی در کشور و نقش شرکتهای دانشبنیان در این فرآیند اظهار کرد: دولت باید در مسیر بهسازی زیرساختها حرکت کند و شرکتهای دانشبنیان نیز باید در این حوزه نقشآفرین باشند.
حمله به زیرساختها؛ فرصتی برای بازسازی فناورانه
وی با اشاره به حملات اخیر به زیرساختهای کشور افزود: در جریان جنگ اخیر، زیرساختهای کشور هدف حمله قرار گرفت که این اقدامات از نظر اخلاقی و بر اساس اصول بینالمللی قابل قبول نیست و در موارد مشابه در سایر نقاط جهان نیز با واکنش گسترده کشورها مواجه میشد، اما در این موارد سکوت صورت گرفت.
افشین ادامه داد: این اقدامات شامل حمله به مدارس، دانشگاهها و بیمارستانها بوده و اگرچه خسارات وارد شده قابل توجه است، اما در مقایسه با زیرساختهای حیاتی کشور، میتوان آن را در سطحی گستردهتر از یک آسیب محدود ارزیابی کرد.
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر ظرفیتهای کشور پس از این رخدادها گفت: آنچه پس از این حوادث اهمیت دارد، این است که ایران میتواند مقتدرتر از گذشته مسیر خود را ادامه دهد و این شرایط، فرصت مهمی برای توسعه بازار شرکتهای دانشبنیان و تقویت نقش آنها در بازسازی و ارتقای فناوری کشور فراهم میکند.
وی افزود: شرکتهای دانشبنیان نباید منتظر باشند صنایع به سراغ آنها بیایند، بلکه باید خودشان ظرفیتها و توانمندیهایشان را به صنایع معرفی کنند و ما نیز به عنوان حلقه واسط، زمینه ارتقای فناوری و بازسازی بخشهای آسیبدیده را فراهم خواهیم کرد.
افشین تصریح کرد: آینده ایران را تخریبها و تهدیدها نمیسازند، بلکه دانش، اراده و توان بازسازی ملت ایران است که آینده کشور را شکل میدهد؛ موضوعی که در تاریخ و تمدن ایران بارها اثبات شده است.
وی با اشاره به مفهوم «تخریب خلاق» در نوآوری گفت: در بسیاری از نظریههای نوآوری، تغییرات بنیادین زمانی رخ میدهد که ساختارهای قدیمی کنار گذاشته شوند؛ همانگونه که فناوریهایی مانند تاکسیهای اینترنتی جایگزین مدلهای سنتی شدند.
معاون علمی رئیسجمهور ادامه داد: در برخی حوزهها نیز ممکن است زیرساختهایی با بهرهوری پایین همچنان فعال باشند، اما در شرایطی که این زیرساختها دچار آسیب شدهاند، فرصت بازطراحی و ایجاد ساختارهای جدید با فناوری بالاتر فراهم میشود.
افشین تأکید کرد: دولت تمامی ابزارهای خود را برای حمایت از این روند بسیج کرده و مصوبات لازم نیز در شورای راهبری فناوریها برای استفاده از ظرفیتهای مالیاتی در بازسازی واحدهای آسیبدیده به تصویب رسیده است.
مالیات هوشمند؛ سرمایهگذاری هدفمند در فناوری
وی با اشاره به نقش نظام مالیاتی در توسعه فناوری گفت: مالیات صرفاً یک ابزار تأمین درآمد نیست، بلکه میتواند بهعنوان یک ابزار هوشمندانه برای سرمایهگذاری هدفمند در بخشهای مولد مورد استفاده قرار گیرد.
معاون علمی رئیسجمهور توضیح داد: در این مدل، بخشی از منابع مالیاتی با تشخیص معاونت علمی به حوزههایی هدایت میشود که منجر به ایجاد ارزش افزوده، رشد تولید، افزایش اشتغال و در نهایت افزایش رفاه عمومی خواهد شد.
وی افزود: در چنین سازوکاری، سرمایهگذاری هدفمند در صنعت و فناوری نه تنها موجب کاهش وابستگی میشود، بلکه در نهایت بازگشت اقتصادی بیشتری برای دولت به همراه خواهد داشت.
افشین خاطرنشان کرد: در همین راستا، در چارچوب قانون جهش تولید دانشبنیان، امکان استفاده از تمامی ظرفیتهای این قانون برای شرکتهای دانشبنیان در حوزه بازسازی و بهسازی واحدهای آسیبدیده فراهم شده است.
وی در پایان اظهار کرد: اگر شرکتهای دانشبنیان از این فرصت استفاده کنند، میتوانند نقش مهمی در ایجاد یک زیرساخت فناورانه جدید در کشور ایفا کنند؛ فرصتی که میتواند بهعنوان دورهای مشابه دوران سازندگی، زمینهساز جهش توسعهای در اقتصاد دانشبنیان ایران باشد.
انتهای پیام/
