سه شنبه  13  خرداد  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اختران سپهر فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

ابن وافِد لَخمی؛ داروشناسی از اندلس

دوشنبه 11 فروردین 1399 ساعت 00:08
ابوالمُطرف عبدالرحمان بن محمد بن وافد لَخمی (389-467ق)، پزشک و داروشناس اندلسی است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

ابوالمُطرف عبدالرحمان بن محمد بن وافد لَخمی (389-467ق)، پزشک و داروشناس اندلسی است.

وی از خاندانی اشرافی بود. از زندگی شخصی او آگاهی چندانی در دست نیست. در طُلَیطُله و قُرطبه به فراگیری آثار طبیبان و حکیمان یونانی، به‌ویژه جالینوس و ارسطو پرداخت و در طب و داروشناسی چیره‌دست شد. از استادانش در طب فقط ابوالقاسم خلف بن عباس زهراوی را می‌شناسیم.

ابن وافد در بارگاه مأمون بن ذی‌النون (حکومت: 429-467ق) مقام و منزلت والایی داشت  و به سبب آگاهی‌اش از گیاه‌شناسی، باغ‌های مشهور این سلطان در طلیطله زیر نظر او احداث شد.

وی در طبابت به روش‌های درمان با تغذیه بیش از تجویز دارو توجه داشت و در میان داروها نیز داروهای ساده‌تر را بر داروهای مرکب ترجیح می‌داد.

از شاگردان ابن وافد می‌توان ابوالحسن علی بن عبدالرحمان بن یوسف، مشهور به ابن لونقه طلیطلی، و نیز ابوبکر محمد بن زهیر، پزشک اندلسی، را نام برد.

ابن وافد در طول زندگی خود آثاری را به نگارش درآورد. برخی از این آثار عبارت‌اند از:

1. الادویة‌المفردة، مهم‌ترین و مشهورترین اثر طبی اوست که برای نگارش آن بیست سال وقت صرف کرد. به گفته صاعد اندلسی این کتاب شامل همه آموزش‌های طبی دیوسکوریدس و جالینوس بوده است.

2. تدقیق‌النظر فی علل حاسة‌البصر؛

3. التذکره؛

4. مجربات فی الطب؛

5. مجموع فی الفلاحة؛

6. المغیث؛

7. الوساد فی الطب، نسخه‌ای از این کتاب که غزیری عنوان آن را به اشتباه الرشاد ضبط کرده، در کتابخانه اسکوریال محفوظ است؛

8. کتابی درباره خواص درمانی گرمابه به وی نسبت داده‌اند که ترجمه لاتین آن در ونیز در 1553 چاپ شده است.

 انتهای پیام/4104/پ

http://ana.ir/i/475704
«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابوعبدالرحمان سُلَمی؛ قاری برجسته قرآن در صدر اسلام

ابوعبدالرحمان سُلَمی؛ قاری برجسته قرآن در صدر اسلام

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

ابوالمکارم بَکری؛ مرد عرفان و علم طریقت

ابوالمکارم بَکری؛ مرد عرفان و علم طریقت

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

باباشاه اصفهانی؛ حاکم قلمرو نستعلیق

باباشاه اصفهانی؛ حاکم قلمرو نستعلیق

اسحاق موصلی؛ موسیقیدان ذوالفنون

اسحاق موصلی؛ موسیقیدان ذوالفنون

ابوحاتم اَسفِزاری و اختراعی که قربانی خیانت شد!

ابوحاتم اَسفِزاری و اختراعی که قربانی خیانت شد!

اسحاق بن سلیمان و اهمیت پژوهش در طب

اسحاق بن سلیمان و اهمیت پژوهش در طب

تحول روحی آذری طوسی در سال‌های پیری

تحول روحی آذری طوسی در سال‌های پیری

آذر بیگدلی؛ صاحب تذکره آتشکده

آذر بیگدلی؛ صاحب تذکره آتشکده