يكشنبه  10  فروردین  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اختران سپهر فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

محمد امین آتشی؛ شاعری ایرانی‌تبار از دیار هند

جمعه 25 بهمن 1398 ساعت 10:13
حکیم محمد امین آتشی، متخلص به «امینا»، شاعر و طبیب  قرن یازدهم هجری قمری است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا ـ بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ، روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

حکیم محمد امین آتشی، متخلص به «امینا»، شاعر و طبیب  قرن یازدهم هجری قمری است.

سال تولد او روشن نیست. آتشی ایرانی‌نژاد و از شاعران مهاجر به دکن در هندوستان بوده که در آنجا به ثروت و مقام دست یافته است. ظاهراً وی به‌جز شاعری در طب نیز تبحر داشت؛ زیرا پزشک مخصوص دربار محمد عادلشاه بن ابراهیم، فرمانروای بیجاپور و هفتمین امیر خاندان عادلشاهیه در هند بوده است. وی همچنین در حکمت نیز دستی داشت و لقب «حکیم» کنار نام او به همین سبب است

ظاهراً وی فرزندی به نام شمس‌الدین محمد داشته که در پی مهاجرت پدر به هند، از وی جدا افتاده است. آتشی در اشعارش به فرزند خود اشاره کرده است.

آثار به‌جای مانده از وی بدین قرار است:

1- دیوان، که مشتمل بر قصاید و قطعاتی است که در آن مدح شاه بیجاپور و بستگان وی نیز آمده است. غزلیات آتشی به ترتیب الفبایی تنظیم شده است. نسخه‌ای از این دیوان در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگه‌داری می‌شود که شامل 35 هزار بیت است. آتشی در اشعار خود، گاه «امینا» و گاه «طاهر» تخلص کرده است

2. عادلنامه، معروف‌ترین اثر آتشی است که بر اساس اسکندرنامه، اثر نظامی و بر وزن آن سروده شده است. این کتاب در شرح فتوحات سلطان محمد عادلشاه است. تاریخ سرودن عادلنامه 20 رجب سال 1042ق است.

3. معدن الافکار، که شامل 2300 بیت و بر وزن مخزن‌الاسرار نظامی است.

4. نُه سپهر، مثنوی دیگر آتشی است که بر وزن هفت پیکر نظامی سروده شده است و تاریخ ختم آن 1034ق است.

5. هدایت‌نامه، مثنوی عرفانی بر وزن مثنوی مولوی است؛

6. محبت‌نامه، مثنوی است عرفانی بر وزن خسرو و شیرین نظامی؛

7. مجمر انوار، مثنوی عرفانی است که بر وزن مخزن الاسرار نظامی سروده شده است؛

با نگاهی به آثار آتشی می‌توان دریافت که وی در سرودن اشعار خود از شیوه نظامی تأثیر گرفته است و به پیروی از آثار نظامی و بر وزن اشعار او مثنوی‌های خود را سروده است؛

انتهای پیام/4104/

http://ana.ir/i/471864
زیر و بم زندگی هوشنگ ابتهاج از سرودن تا تصحیح غزل‌های حافظ

زیر و بم زندگی هوشنگ ابتهاج از سرودن تا تصحیح غزل‌های حافظ

امامی هروی؛ شاعر خاندان رسالت

امامی هروی؛ شاعر خاندان رسالت

ابواسحاق اصطخری؛ جغرافیدان جهانگرد

ابواسحاق اصطخری؛ جغرافیدان جهانگرد

مناجات‌های دل‌انگیز خواجه عبدالله انصاری

مناجات‌های دل‌انگیز خواجه عبدالله انصاری

میرزا ابراهیم اصفهانی؛ شاعر خوشنویس و صاحب فرهنگ جهانگشا

میرزا ابراهیم اصفهانی؛ شاعر خوشنویس و صاحب فرهنگ جهانگشا

آقابزرگ طهرانی و  کتابی که منابع مفید شیعه را نجات داد

آقابزرگ طهرانی و کتابی که منابع مفید شیعه را نجات داد

سلطان‌الحکماء؛ طبیب همه فن حریف

سلطان‌الحکماء؛ طبیب همه فن حریف

3 گروه درویشان از نگاه «بِشر حافی»

3 گروه درویشان از نگاه «بِشر حافی»

عبدالباقی بغدادی؛ فقیه ریاضیدان

عبدالباقی بغدادی؛ فقیه ریاضیدان

محمد بن سلیمان بغدادی و راه رسیدن به مراتب توحید

محمد بن سلیمان بغدادی و راه رسیدن به مراتب توحید

ابوحمزه بغدادی و تأکید بر قُرب الهی در آیین تصوف

ابوحمزه بغدادی و تأکید بر قُرب الهی در آیین تصوف

ستاره‌شناس مسلمان و نظریه حرکت حلزونی سیارات

ستاره‌شناس مسلمان و نظریه حرکت حلزونی سیارات

ابن هَبَل؛ طبیب ادیبی از دیار عراق

ابن هَبَل؛ طبیب ادیبی از دیار عراق

ابواحمد عسکری؛ راوی خطبه امیرالمؤمنین(ع)

ابواحمد عسکری؛ راوی خطبه امیرالمؤمنین(ع)

جمال‌الدین بَحرَق؛ فقیهی از دیار حجاز

جمال‌الدین بَحرَق؛ فقیهی از دیار حجاز

بَحرانی؛ عالم فرهیخته‌ای از بحرین

بَحرانی؛ عالم فرهیخته‌ای از بحرین

عارفی که «ریحانه شام» شد

عارفی که «ریحانه شام» شد

صَلاح بن مبارک؛ صوفی اهل بُخارا

صَلاح بن مبارک؛ صوفی اهل بُخارا

ابن طِقطَقی؛ تاریخ‌نگاری از تبار سادات حسنی

ابن طِقطَقی؛ تاریخ‌نگاری از تبار سادات حسنی

زندگی عارفانه ابوالفضل خُتَّلی

زندگی عارفانه ابوالفضل خُتَّلی

ابن کشکریه و درمان زخم شمشیر با داروی گیاهی

ابن کشکریه و درمان زخم شمشیر با داروی گیاهی

آخرین آمار مبتلایان ویروس کرونا تا روز یک‌شنبه 10 فروردین/ بهبودیافتگان 12 هزار و 391 و مبتلایان 38 هزار و 309 نفر+جزئیات
موضع‌گیری مجیدی به احتمال مدیرعاملی سعادتمند در استقلال/ کنایه‌های سرمربی آبی‌ها به فتح‌الله‌زاده
جدول زمانی برنامه‌های درسی ۱۰ فروردین شبکه‌های ۴ و ۷
فیلم/ نقاشی متفاوت از چهره شهید حاج قاسم سلیمانی توسط یکی از شرکت‌کنند‌گان در "عصر جدید"
اعلام فیلم‌های سینمایی تلویزیون در روز 10 فروردین/ «تختی» و «نبات» روی آنتن می‌روند
سرپرست استقلال خواهان پوزش داور عصر جدید شد
«عدنان الزرفی» راه دشواری برای ایجاد انسجام ملی در عراق پیش رو دارد/متفاوت بودن انتخابات پارلمانی آینده
مرکز نوآوری حوزه هوانوردی عمومی در دانشگاه آزاد اسلامی راه‌اندازی می‌شود/فعالیت یک هزار و 100 شرکت دانش‌بنیان
احتمال اقدام بیوتروریستی شیوع ویروس کرونا بررسی شد/ تولید دانش، پایش مشکلات تراز اول کشور، اولویت دانشگاه آزاد
تأثیرات شیوع ویروس کرونا بزرگ‌تر از جنگ جهانی اول و دوم است/ چه بسا که با این بحران، یک نظم جهانی جدید بروز کند