سه شنبه  01  بهمن  1398
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
تقویم تاریخ به سبکی متفاوت/ 18 آذر؛

ابن ابی‌یعلی؛ فقیه ماهر در فن مناظره

دوشنبه 18 آذر 1398 ساعت 00:08
ابن ابی‌یعلی فقیه، محدث، مورخ و قاضی بغدادی قرن ششم در فن مناظره بسیار ماهر بود.

به گزارش خبرنگار حوزه آیین و اندیشه گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

ابوالحسین محمد بن فَرّاء (۴۵۱ - ۵۲۶ ه.ق)، فقیه، محدث، مورخ و قاضی بغدادی است.

در بعضی منابع وی را ابن فرّاء نیز نامیده‌اند. کلمه «فَرّاء» به معنای پوستین‌دوز است. گویا نیاکان وی پوستین‌دوز یا پوستین‌فروش بوده‌اند. ابن ابی‌یعلی در بغداد به دنیا آمد و در همان‌جا مقدمات علوم را آموخت. وی از پدر خویش ابویعلی محمد، جد مادری‌اش جابر بن یاسین، عبدالصمد بن مأمون و دیگران حدیث شنید و قرائت را نزد ابوبکر خیاط و فقه را نزد شریف ابوجعفر آموخت.

ابن ابی‌یعلی از ابومحمد جوهری اجازه روایت دریافت کرد و بسیاری نیز از وی حدیث شنیده و روایت کرده‌اند که از آن شمارند: ابوالقاسم علی بن حسن بن عساکر، ابوطاهراحمد بن محمدسلفی اصفهانی (متوفی ۵۷۶ ق)، عبدالله بن احمد بن احمد بن خشاب بغدادی ، سمعانی، ابوموسی مدینی و ابن کلیب نیز از وی اجازه روایت گرفتند.

ابن ابی‌یعلی در فقه و مناظره بسیار ماهر بود و در مذهب احمد بن حنبل فتوا می‌داد. وی با اشاعره مخالف بود و آنها را کوچک می‌شمرد.

او مردی متدین، معتمد و راستگو بود و شاگردان بسیاری تربیت کرد. گفته شده است که دارایی فراوانی در منزل خود داشت و در شب دهم محرم‌الحرام ۵۲۶ ق  به دست عده‌ای از خادمان خود، که برای دزدی به منزل وی رفته بودند، کشته شد. جنازه‌اش را در کنار آرامگاه پدرش، در مقبره باب حرب، به خاک سپردند.

ابن ابی‌یعلی مذهب حنبلی داشت و آثار متعددی نیز از خود برجای گذاشت. ابن رجب و حاجی خلیفه به یازده اثر از آثار ابن ابی‌یعلی اشاره کرده‌اند. مهم‌ترین آثار وی عبارت‌اند از:

  1. طبقات الحنابله، این اثر از کتاب‌های مهم و معروف اوست که به چاپ رسیده است. طبقات الحنابلة اولین تصنیف در طبقات حنبلیه و دارای شش طبقه است. طبقه اول در باب اصحاب احمد بن حنبل، طبقه دوم درباره تابعین احمد بن حنبل و طبقات دیگر براساس سال درگذشت اشخاص است که به 512 ه.ق ختم شده است. این اثر در ۱۳۷۱ ق به کوشش محمد حامد الفقی در قاهره و در دو جلد چاپ شده است.
  2. المسائل التی حلف علیها الامام احمد بن حنبل الشیبانی و روی عند ذلک، که نسخه‌ای خطی از آن در کتابخانه ظاهریة دمشق موجود است.
  3. کتاب الاعتقاد، اثر دیگر وی است که نسخه‌ای از آن در کتابخانه ظاهریه دمشق موجود است.

«بروکلمان» کتاب الاحکام السلطانیه را نیز به ابن ابی‌یعلی نسبت داده است که در واقع تألیف پدر اوست.

 انتهای پیام/4104/پ

http://ana.ir/i/449233
ابن میمون؛ طبیب سرشناس اندلسی

ابن میمون؛ طبیب سرشناس اندلسی

امیر حسینی هروی؛ صوفی شاعرپیشه

امیر حسینی هروی؛ صوفی شاعرپیشه

ابن رشد؛ فیلسوف نامدار جهان اسلام

ابن رشد؛ فیلسوف نامدار جهان اسلام

محمدحسن امین‌الضرب؛ پیشگام تجارت نوین در ایران

محمدحسن امین‌الضرب؛ پیشگام تجارت نوین در ایران

ابن عطّاش؛ طبیب  اسماعیلی

ابن عطّاش؛ طبیب اسماعیلی

اعتضادالسلطنه؛ دیوانسالار فرهیخته

اعتضادالسلطنه؛ دیوانسالار فرهیخته

ابن‌جلّاء و سلوک عارفانه

ابن‌جلّاء و سلوک عارفانه

ابن عبدوس و یک زندگی پرماجرا

ابن عبدوس و یک زندگی پرماجرا

محمد امین بدخشی؛ صوفی مفسّر قرآن

محمد امین بدخشی؛ صوفی مفسّر قرآن

عبدالقادر بدائونی؛ راوی تاریخ مسلمانان هند

عبدالقادر بدائونی؛ راوی تاریخ مسلمانان هند

امامی هروی؛ کاتب هفت اورنگ جامی

امامی هروی؛ کاتب هفت اورنگ جامی

ابوزید بلخی؛ جاحظ خراسان

ابوزید بلخی؛ جاحظ خراسان

ابن‌ماکولا؛ نسب‌شناس نژاده

ابن‌ماکولا؛ نسب‌شناس نژاده

بیان دغدغه تاریخی رهبر انقلاب در «فوق لیسانسه‌ها»+فیلم

بیان دغدغه تاریخی رهبر انقلاب در «فوق لیسانسه‌ها»+فیلم

ابراهیم بن جریر: مورخ فارسی‌نویس دربار گورکانیان هند

ابراهیم بن جریر: مورخ فارسی‌نویس دربار گورکانیان هند

ابن عبدالبّر؛ حکیمی از دیار اندلس

ابن عبدالبّر؛ حکیمی از دیار اندلس

امیر علیشیر نوایی؛ وزیر هنردوست عهد تیموری

امیر علیشیر نوایی؛ وزیر هنردوست عهد تیموری

ابوطالب مکی؛ زاهد خلوت‌گزین

ابوطالب مکی؛ زاهد خلوت‌گزین

ابن‌خمّار ؛ طبیبی که ابن‌سینا آرزوی دیدارش را داشت

ابن‌خمّار ؛ طبیبی که ابن‌سینا آرزوی دیدارش را داشت

ابن اُمَیّل؛ کیمیاگری در اندیشه پالایش جسم انسان

ابن اُمَیّل؛ کیمیاگری در اندیشه پالایش جسم انسان