شنبه  23  آذر  1398
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out

امروز 26 آبان؛ مهم‌ترین رویدادها و مناسبت‌های ایرانی - اسلامی/  ابن‌اَمشاطی؛ پزشک جهاندیده

يكشنبه 26 آبان 1398 ساعت 08:49
مظفرالدین محمود بن احمد بن حسن عینتابی، معروف به «ابن اَمشاطی» پزشک و فقیه مسلمان در قرن نهم هجری قمری بود.

به گزارش خبرنگار حوزه آیین و اندیشه گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، تاریخ ایران و تاریخ اسلام را اگر نیک بنگریم، گستره‌ای سراسر افتخار به همراه دستاوردهای مختلف را خواهیم دید. ستاره‌های گوناگونی در این آسمان بی‌انتها می‌درخشند که برخی همچون ستاره قطبی یا ثریا نام‌آشنایند، برخی چون خورشید برای همه نمایان هستند و برخی هم مثل دریایی از انجم ناشناخته آسمان بالای سرمان، به‌جز چند محقق و تاریخ‌دان کسی آن‌ها را نمی‌شناسد.

اما به‌راستی در پس این نور بیش و کم که از این ستاره‌ها به ما می‌رسد، چه داستانی نهفته است؟ بهتر است بگوییم در ورای یک نام از مشاهیر تاریخ ایران و اسلام که فقط به گوش ما می‌آید، چه دریایی از دانش گسترده است؟ تا کی باید هر روز صبح تقویم تاریخی را بشنویم که بیشتر داده‌هایش بر مبنای تاریخ غرب استوار است؟ چرا نباید رجوع مناسبی به تاریخ ایران و اسلام داشته باشیم؟

به همین بهانه، با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال با شمار بالایی از ستارگان این آسمان پرفروغ آشنا شویم. هر روز صبح در ابتدای کار بخشی از تاریخ کهنمان و افتخارات آن را مرور کنیم و به خود مباهات کنیم که عضو کوچکی از جامعه بزرگ ایران و اسلام هستیم.

هر روز صبح در ابتدای کار بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور کرده و مباهات می‌کنیم که عضوی کوچک از جامعه بزرگ ایران و اسلام هستیم.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

مظفرالدین محمود بن احمد بن حسن عینتابی، معروف به «ابن اَمشاطی» پزشک و فقیه حنفی در قرن نهم هجری قمری بود.

وی در حدود سال 812 ق/ 1409 م در قاهره به دنیا آمد و در همان جا پرورش یافت. خاندانش در اصل اهل «عینتاب» بودند و به همین جهت ابن امشاطی با لقب «عینتابی» و گاه «عینی» خوانده می شد و چون جد مادری‌اش در امشاط تجارت می‌کرد، به ابن امشاطی شهرت یافت.

ابن امشاطی در ابتدا قرآن و کتاب «نقایه» در فقه و «کافیه» اثر «ابن حاجب» را از بر کرد. سپس همراه علم فقه، نحو و طب را از استادان آموخت. از استادان او می‌توان «ابن حجر عَسقَلانی» را نام برد.

وی علم میقات (شناخت اوقات و ساعات) را نیز فراگرفت. همچنین در علم مساحت (اندازه‌گیری زمین) تبحر یافت. این علم در امور شرعی، مانند تقسیم زمین میان وراث و احتساب خراج کاربرد دارد.

ابن امشاطی چندین بار به دمشق و مکه و یک بار هم همراه دوست خود بقاعی، مورخ و ادیب مشهور، به شهر طائف رفت و در تمام این سفرها از تحصیل علم غافل نبود. وی به هر شهری که می‌رسید نزد استادان علم می‌رفت و تحصیل می‌کرد.

ابن امشاطی به داشتن فضیلت‌های اخلاقی معروف بود. در عین داشتن شأن و منزلت علمی از روحیه‌ای فعال و پویا برخوردار بود. چنان در دوستی پایدار و ثابت‌قدم بود که در زمان پیری و ضعف نیز دیدار منظم دوستان خود را فراموش نمی کرد.

ابن امشاطی ریاست مدرسه‌های متعددی را نیز به عهده داشت. در مدرسه زمامیه به تدریس فقه و حدیث و در جامع طولون و منصوریه به تعلیم پزشکی اشتغال داشت. او مدتی هم به کار قضاوت مشغول بود. پس از مدتی ابن امشاطی از تمام مشاغل خود کناره گرفت و تنها به پزشکی پرداخت.

تاریخ وفات ابن امشاطی در منابع ربیع الاول سال 902 ق/ 1496 م ذکر شده است.

برخی از آثار به جا مانده از ابن امشاطی عبارتند از:

1.الاسفار فی حکم الاسفار، این کتاب در زمینه پزشکی نگاشته شده است.

2.تأسیس الصحه، این رساله در شرح کتاب اللمحه اثر ابن امین‌الدوله در زمینه پزشکی نوشته شده است. 

3.القول السدید فی اختیار الاماء و العبید، تألیف این کتاب در سال 883 ق/ 1478 م به پایان رسیده است. این اثر درباره خرید و فروش برده و به دنبال کتاب النظر و التحقیق فی تقلیب الرقیق ابن اکفانی نوشته شده است.

4.الکفایه، این کتاب شرحی بر کتاب النقایة در زمینه فقه حنفی است که ابن امشاطی آن را با استفاده از شرح استادش، شمنی، نوشته است.

5.المنجز، این رساله در شرح کتاب الموجز ابن‌نفیس در دو جلد نوشته شده است.

ابن امشاطی طبع شعر نیز داشت و کتاب «نخبه» اثر ابن حجر را با نام «نزهة النظر» به نظم درآورد. همچنین اثری منظوم در پزشکی به نام التلویح تصنیف کرد. جزوه‌ای هم با عنوان «کُرّاسه یحتاج البها فی السفر» در پزشکی نگاشته است. از هیچ یک از سه اثر اخیر نشانی در دست نیست.

 انتهای پیام/4104/پ

http://ana.ir/i/445288
بیان دغدغه تاریخی رهبر انقلاب در «فوق لیسانسه‌ها»+فیلم

بیان دغدغه تاریخی رهبر انقلاب در «فوق لیسانسه‌ها»+فیلم

امیر علیشیر نوایی؛ وزیر هنردوست عهد تیموری

امیر علیشیر نوایی؛ وزیر هنردوست عهد تیموری

ابوطالب مکی و زیست زاهدانه

ابوطالب مکی و زیست زاهدانه

ابن‌خمّار ؛ طبیبی که ابن‌سینا آرزوی دیدارش را داشت

ابن‌خمّار ؛ طبیبی که ابن‌سینا آرزوی دیدارش را داشت

ابن اُمَیل؛ رمزگشای علم کیمیا

ابن اُمَیل؛ رمزگشای علم کیمیا

طُرطوشی؛جغرافیدان دقیق و جهانگردی عالِم

طُرطوشی؛جغرافیدان دقیق و جهانگردی عالِم

صحابی امام صادق(ع) که استاد امام شافعی شد

صحابی امام صادق(ع) که استاد امام شافعی شد

ابزری؛ طبیبی از دیار فارس

ابزری؛ طبیبی از دیار فارس

احمد موسی؛ نگارگر چیره دست کلیله و دمنه

احمد موسی؛ نگارگر چیره دست کلیله و دمنه

ابن‌طیب؛ پزشک ستوده ابن‌سینا

ابن‌طیب؛ پزشک ستوده ابن‌سینا

تاریخ پزشکی در دوران اسلام از محورهای اصلی همایش تاریخ پزشکی است

تاریخ پزشکی در دوران اسلام از محورهای اصلی همایش تاریخ پزشکی است

حکیم‌الدین بِدلیسی؛تاریخ‌نگار حقیقت‌گو

حکیم‌الدین بِدلیسی؛تاریخ‌نگار حقیقت‌گو

ساخت پلیمرهای دوستدار طبیعت برای صنایع بسته‌بندی و ساخت قطعات

ساخت پلیمرهای دوستدار طبیعت برای صنایع بسته‌بندی و ساخت قطعات

محب‌الدین آق‌سرایی؛ فقیه ایرانی که سرآمد اساتید قاهره شد

محب‌الدین آق‌سرایی؛ فقیه ایرانی که سرآمد اساتید قاهره شد

نقاش ایرانی عصر قاجار با طرفداران اروپایی

نقاش ایرانی عصر قاجار با طرفداران اروپایی

ابن‌فورک اصفهانی؛ متکلمی که مقتول شد!

ابن‌فورک اصفهانی؛ متکلمی که مقتول شد!

ابن مِطران؛ طبیب جوانمرد

ابن مِطران؛ طبیب جوانمرد

«اختیار منشی»؛ سرآمد خوشنویسان عصر صفوی

«اختیار منشی»؛ سرآمد خوشنویسان عصر صفوی

امروز 27  آبان؛ مهم‌ترین رویدادها و مناسبت‌های ایرانی - اسلامی/ خوشنویس کتیبه‌های مدرسه سپهسالار را بیشتر بشناسیم

امروز 27 آبان؛ مهم‌ترین رویدادها و مناسبت‌های ایرانی - اسلامی/ خوشنویس کتیبه‌های مدرسه سپهسالار را بیشتر بشناسیم

«الفهرست»؛ دانشنامه‌ای جامع از 1000 سال پیش

«الفهرست»؛ دانشنامه‌ای جامع از 1000 سال پیش

«ابن قَلانِسی»؛ روایتگر تاریخ  دمشق

«ابن قَلانِسی»؛ روایتگر تاریخ  دمشق

ماجرای زندگی یک منجم مسلمان و چگونگی محاسبات نجومی در هزار سال پیش!

ماجرای زندگی یک منجم مسلمان و چگونگی محاسبات نجومی در هزار سال پیش!

«ایران» برنامه‌ای برای ارائه تاریخ علم به زبان ساده

«ایران» برنامه‌ای برای ارائه تاریخ علم به زبان ساده

روایتی از اعتماد امام خمینی (ره) به دستگاه دیپلماسی در دهه 60

روایتی از اعتماد امام خمینی (ره) به دستگاه دیپلماسی در دهه 60

دکتر ولایتی علم در تمدن اسلامی را بررسی می‌کند

دکتر ولایتی علم در تمدن اسلامی را بررسی می‌کند