سه شنبه  08  بهمن  1398
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اتحادیه در برنامه «شوکران»:

تاریخ‌نگاری باید فرای جنسیت باشد/ انقلاب اسلامی موجب پیشرفت زن‌ها شد

سه شنبه 19 آذر 1398 ساعت 11:42
مورخ و تاریخ‌پژوه ۸۶ ساله ایران گفت: زن‌ها در انقلاب اسلامی آگاهی پیدا کردند، بنابراین معتقدم پیشرفت کردند. مشارکت واقعی زن‌ها در انقلاب بود و همه اقشار رفتند رأی دادند. 

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا از روابط عمومی شبکه چهار سیما، بیست و سومین قسمت از برنامه تلویزیونی «شوکران» با حضور منصوره اتحادیه مورخ و تاریخ‌پژوه ۸۶ ساله ایران، شب گذشته (دوشنبه 18 آذر) از شبکه چهار سیما روی آنتن رفت. وی در ابتدای این برنامه درباره اهمیت و جایگاه تاریخ در زمانه کنونی گفت: هر علمی از جمله تاریخ‌نگاری تحول پیدا کرده است.  پیش‌تر تاریخ نخبگان و فاتحین روایت می‌شد و اقشار فرودست تاریخی نداشتند اما با پیشرفت تاریخ‌نگاری، «تاریخ نو» قبل از جنگ جهانی دوم شروع شد، هر چند آن هم اکنون زیر سوال رفته است.

وی اضافه کرد: اصولا در دهه اخیر، روش‌شناسی علم تاریخ دگرگون شده است. خود تاریخ‌نگاری در حال گذار است اما چون گسترش پیدا کرده، امکانات خوبی در اختیار می‌گذارد. مثلا الان از عکس‌های خانوادگی و مردم عادی می‌توان بسیار آموخت. در واقع، هر چه مربوط به انسان و در مسیر شناخت انسان است، به تاریخ مرتبط می‌شود.

اتحادیه تصریح کرد: از اسناد تاریخی محلی (مثل اجاره‌نامه یک دکان) می‌توان استفاده‌های بسیاری کرد و حتی درباره آن‌ها مقاله نوشت. بنابراین باید اسناد را ارج نهاد، حتی اگر حاوی نکته منفی باشد، مثلا درباره تجارت تریاک یا دریافت ربا بوده باشد!
این مورخ و تاریخ‌پژوه در پاسخ به پرسش پیام فضلی‌نژاد سردبیر شوکران پیرامون به تکرار افتادن در تاریخ‌پژوهی ایران و تنبلی مورخان گفت: به دلیل ندانستن زبان و قطع بودن ارتباط، از شیوه تاریخ‌نویسی جدید دور هستیم. ضمن اینکه ما درگیر تکرار دوباره و سه‌باره تاریخ سیاسی هستیم، در حالی‌که نباید درجا زد و به گونه‌های دیگر تاریخ هم پرداخت. البته گاهی متأسفانه برخی سازمان‌ها در ارائه اسناد تاریخی، محدودیت ایجاد می‌کنند و هزینه گرانی هم تقاضا دارند، ضمن اینکه اسنادشان هم دسته‌بندی و مرتب نیست. 

وی اضافه کرد: شیفته گذشته هستیم اما نه خودمان و نه کتاب‌هایمان از چارچوب‌های مرسوم تاریخ خارج نمی‌شویم و این تناقض است. حتی همان دانسته‌های تاریخی‌مان هم عمق ندارد و کامل نیست. 

اتحادیه اذعان کرد: همانطور که تاریخ پژوهی متحول می‌شود، مورخ هم دچار تحول می‌شود و نگاهش به اسناد هم تحول پیدا می‌کند. مثلا ۲۰ سال قبل خیلی نسبت به نقش پررنگ زنان در قاجار معتقد بودم اما سال‌های اخیر متوجه شدم عده معدودی بوده‌اند و اصلا نباید نقش زنان و مردان را در تاریخ جدا کرد. تاریخ‌نگاری باید فرای جنسیت باشد.

این تاریخ پژوه ۸۶ ساله گفت: مورخ می‌تواند پس از پژوهش، تا حدی هم تصور و تخیل کند. وجه اشتراک تاریخ و رمان هم تا حدی همین عنصر تخیل است. البته همین موضوع نیاز به آگاهی دارد.

اتحادیه با اذعان به علاقه و درکش از شخصیت شیخ فضل‌الله نوری گفت: او متوجه بود قانون اساسی به دلیل گرته‌برداری از قوانین اساسی بلژیک و فرانسه، نمی‌تواند به طور کامل منطبق با فقه باشد. او مخالف التقاط چپگرایانه و سوسیالیست‌ها بود و معتقدم انقلاب اسلامی، تکرار یا ادامه همان انقلاب مشروطه است. مطمئنم آيت‌الله خمینی با هوشمندی‌ای که داشت، توانست از مشروطه درس بگیرد. علما توده مردم را به آگاهی سوق دادند نه روشنفکران؛ آن‌ها پیروانی نداشتند و حرفشان برای مردم مفهوم نبود. در حالی که پس از مشروطه، بلافاصله علما را کنار گذاشتند. 

این مورخ درباره اینکه چرا نسبت به شخصیت‌ها در تاریخ قضاوت کرده است، گفت: مورخ قاضی نیست اما نمی‌تواند بی‌طرف باشد. بنابراین دچار پیش‌داوری است اما باید منصف باشد و دوطرف را ببیند. من با نگاه به مقتضیات زمانه شیخ فضل‌الله و سیدجمال الدین اسدآبادی، آن‌ها را درک می‌کنم و به همین دلیل هوادارشان هستم. 

وی در پاسخ به این پرسش که آیا دچار توهم توطئه است، با خنده گفت: می‌شود ایرانی بود و توهم توطئه نداشت؟ شاید توطئه نشود نامش را گذاشت. همین اواخر آمریکا مطرح کرده است که می‌خواستند با انگلیسی‌ها در زمان مصدق در ۲۵ مرداد کودتا کنند و نشد؛ بنابراین مسئولیتی در قبال توطئه 28 مرداد نداشته‌اند. این ادعا باورکردنی نیست. بنابراین این خودش توطئه است دیگر! حسن مشرف نفیسی (مشرف‌الدوله) که یک فرد باسواد وطن‌پرست است، جمله‌ای دارد با این مضمون: «باید به حال مملکتی افسوس خورد که وقتی خارجی‌ها از حکومتش بد می‌گویند، مردمش خوحال می‌شوند.» این خیلی حرف تأمل‌برانگیزی است و راجع به ایران امروز ما هم صدق می‌کند! شاید دلیلش این است که سواد سیاسی و اجتماعی مردم ما پایین است.

اتحادیه در بخش دیگری از این برنامه خاطرنشان کرد: ما اگر امام‌هایمان را کنار بگذاریم ـ که قهرمان هستند و جنبه مذهبی دارند ـ قهرمان سیاسی نداریم و جایشان در تاریخ ما خالی است و خودمان هم خراب کرده‌ایم، یعنی به افراد دلسوزی هم که بوده‌اند، یک برچسبی زده‌ایم و آن‌ها را رانده‌ایم.

به گفته این پژوهشگر تاریخ، تاریخ عبرت‌آموز نیست، چون شخصیت‌ها، موقعیت‌ها و مسائلش تکرار نمی‌شوند. ولی دانستن اطلاعات تاریخی مهم است. می‌گویند کسی که تاریخ نمی‌داند مانند بچه‌ای است که خاطره‌ای ندارد. دانستن تاریخِ درست برای رجال ما که در مسائل بین‌المللی قرار دارند، خیلی مهم است.

اتحادیه در پاسخ به فضلی‌نژاد که آیا پیروزی علما در انقلاب اسلامی همان پیروزی مردم بوده است، پاسخ گفت: زن‌ها در انقلاب اسلامی آگاهی پیدا کردند، بنابراین معتقدم پیشرفت کردند. مشارکت واقعی زن‌ها در انقلاب بود و همه اقشار رفتند رأی دادند. 

وی در پایان برنامه در پاسخ به اینکه اگر روزی امر شود برای دفاع از آراء و نظراتتان جام شوکران را بنوشید، گفت: نه از نظراتم دفاع می‌کنم و به هر نتیجه‌ای رسیدم، اگر عکسش ثابت شود حاضرم عقیده‌ام را عوض کنم. 

«شوکران» که به اساسی‌ترین مسایل فکری کشور می‌پردازد، محصول مشترک شبکه چهار سیما و حوزه هنری است. این برنامه دوشنبه هرهفته ساعت ۲۱ شامگاه با سردبیری و اجرای پیام فضلی‌نژاد روی آنتن تلویزیون می‌رود.

بازپخش «شوکران» روزهای سه‌شنبه ۱۰ صبح، جمعه ۱۴ ظهر، شنبه ۱ بامداد است.

انتهای پیام/4139/

http://ana.ir/i/449608
«شب معماری» به «مسجد بر سیاق سود» رسید

«شب معماری» به «مسجد بر سیاق سود» رسید

خطری که علم ما را تهدید می‌کند، «آکادمیسم» است/ جامعه‌ای بیدار است که قدر انسان‌هایش را بداند

خطری که علم ما را تهدید می‌کند، «آکادمیسم» است/ جامعه‌ای بیدار است که قدر انسان‌هایش را بداند

رازگشایی «چرخ» از نقش هوش مصنوعی در سازه‌ها / مهم‌ترین خبرهای روز نجوم در «چرخ»

رازگشایی «چرخ» از نقش هوش مصنوعی در سازه‌ها / مهم‌ترین خبرهای روز نجوم در «چرخ»

«پدر جامعه‌شناسی ارتباطات در ایران» میهمان برنامه شوکران شد

«پدر جامعه‌شناسی ارتباطات در ایران» میهمان برنامه شوکران شد

جامع‌ترین کتاب تاریخ مصور آمریکا منتشر شد

جامع‌ترین کتاب تاریخ مصور آمریکا منتشر شد

بانوی تاریخ ایران در شوکران از توهم توطئه می‌گوید

بانوی تاریخ ایران در شوکران از توهم توطئه می‌گوید

اپرای مولانا را نوشته‌ام اما برای اجرا حامی مالی ندارم/ موسیقی قدرت بازسازی فرهنگ را دارد

اپرای مولانا را نوشته‌ام اما برای اجرا حامی مالی ندارم/ موسیقی قدرت بازسازی فرهنگ را دارد

لوریس چکناواریان در تلویزیون از «انقلاب و بازسازی فرهنگ با موسیقی» می‌گوید

لوریس چکناواریان در تلویزیون از «انقلاب و بازسازی فرهنگ با موسیقی» می‌گوید

«انقلاب و بازسازی فرهنگ با موسیقی» در شوکران بیست‌ودوم/ لوریس چکناواریان به «شوکران» می‌آید

«انقلاب و بازسازی فرهنگ با موسیقی» در شوکران بیست‌ودوم/ لوریس چکناواریان به «شوکران» می‌آید

جامعه با فیلسوفان آگاهی‌دهنده بیدار می‌شود/ باید به آینده فرهنگی ایران امیدوار بود

جامعه با فیلسوفان آگاهی‌دهنده بیدار می‌شود/ باید به آینده فرهنگی ایران امیدوار بود

فیلسوف 90 ساله «ترس از تفکر» را تبیین می‌کند

فیلسوف 90 ساله «ترس از تفکر» را تبیین می‌کند

توضیحات پلیس درخصوص بسته مشکوک در میدان تجریش/ شهرداری منطقه یک: تردد در تجریش عادی است
آخرین اخبار از حمله طالبان به هواپیمای نظامی آمریکا/ ارتش آمریکا سقوط هواپیما را تأیید کرد
تکرار ترجیع‌بند مذاکره با آمریکا مغایر با اصل 152 قانون اساسی است / گام‌های بعدی کاخ سفید علیه ایران
روحانی در ستاد قطعنامه 598 اصرار داشت که ایران بخشی از تمامیت ارضی خود را واگذار کند/ ولایتی زیر بار این ننگ نرفت و مقاومت کرد
طراح ترور سردار سلیمانی در جریان سقوط هواپیما در افغانستان به هلاکت رسید
دستگیری امیرحسین مقصود‌لو (تتلو) در ترکیه
موفقیت مرکز تحقیقات ازدیاد برداشت نفت در چالش گازهای فِلِر/ پایان‌نامه‌های کاربردی نفت حمایت می‌شوند
«آبادان یازده 60» واقعا جذاب است/ سیل‌های خوزستان کار ضبط فیلم را بسیار سخت کرده بود
طالبان هواپیمای نظامی آمریکا را ساقط کرد/ روز خونین دشمن/ رئیس جمهور درقامت اپوزیسیون!
متن تسلیت ویژه شهادت حضرت زهرا(س) برای ارسال پیامک