يكشنبه  24  شهریور  1398
سه شنبه , 08 مرداد 1398 ساعت 11:12

نشست نقش انگلیس در تجزیه اراضی ایران:

حقانی: قطعاً یکی از کانون‌های شرارت علیه ایران و جهان اسلام انگلیس خبیث است/ احمدی: تلاش انگلیس برای خنثی کردن معاهده ارزنه‌الروم

دومین نشست از سلسله نشست‌های علمی «نقش انگلیس در تجزیه اراضی ایران»، به همت موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی با حضور تنی چند از کارشناسان و محققین تاریخ معاصر برگزار شد.

به گزارش خبرنگار حوزه اندیشه و کرسی‌های آزاداندیشی گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، نشست علمی «نقش انگلیس در تجزیه اراضی ایران»، با حضور تنی چند از کارشناسان و محققین تاریخ معاصر به همت موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار شد.

قطعاً یکی از کانون‌های شرارت علیه ایران و جهان اسلام انگلیس خبیث است

دکتر موسی حقانی

موسی حقانی رئیس موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران‌ در این جلسه تأکید کرد: خباثت‌های انگلیس بعد از انقلاب اسلامی هم ادامه داشت ولی آن عرض اندام‌های قبل از انقلاب از بین رفت.

حقانی با تأکید بر اینکه از ابتدای آن‌که سروکله انگلیسی‌ها در منطقه پیدا شد، تضعیف ایران به مسئله اول آن‌ها تبدیل شد، بیان داشت: به همین دلیل رهبر انقلاب به خباثت انگلیس به‌عنوان انذاری برای توجه به تاریخ معاصر ایران اشاره می‌کنند که در بیانیه گام دوم ذکر شده است.

وی تأکید کرد: اگر بخواهیم بیانیه گام دوم را تحلیل کنیم به نقش مخرب انگلیس که تحقیر ملی در دوره قاجار بخشی از آن است، می‌رسیم و قطعاً یکی از کانون‌های شرارت علیه ایران و جهان اسلام انگلیس خبیث است.

رئیس موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران افزود: امروز هم شاهد خباثت‌های انگلیس هستیم ولی پاسخ‌های الآن با پاسخ‌های قبل انقلاب فرق دارد و اگر انقلاب نمی‌شد، با ما همان برخورد زمان قاجار را داشتند و انگلیسی‌ها همان جوابِ دولت‌مردانِ آن زمان را می‌گرفتند.

حقانی ضمن بیان اینکه مرور این تاریخ عبرتی برای مسئولین هم هست، تصریح کرد: ما در این جهان زندگی می‌کنیم و با دنیا در ارتباطیم و بخشی از دنیا را هم انگلیسی‌ها تشکیل داده‌اند و لذا باید ببینیم این‌ها چه رفتاری داشتند، ما چه کوتاهی‌هایی کرده‌ایم و الآن چگونه می‌شود نسبت به ترمیم آن کوتاهی‌ها و ایستادگی در برابر آن‌ها اندیشید.

وی با اشاره به نفوذ انگلیس در ایران تأکید کرد: اگر به بحث نفوذ توجه عمیق نکنیم نمی‌توانیم از عهده بسیاری از مباحث بربیاییم، خاطرنشان کرد: ما در تاریخ شخصیتی با نام «مهدی‌علی‌خان خراسانی» داریم که این فرد آدم کمپانی هند شرقی است و قبل از شروع جنگ‌های روسیه علیه ایران وارد پروسه‌ای شد که به ایران بیاید و در مسقط نفوذ انگلیسی‌ها را بالا ببرد.

رئیس موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران افزود: این شخصیت مکاتباتی با انگلیسی‌ها دارد که می‌گوید «من کاری در ایران و مسقط کردم و رعبی در دل این‌ها از انگلیس انداختم که الآن هرچه بگویید از ترسشان جرئت هیچ عکس‌العملی ندارند». این بزرگنمایی باعث شد در برابر سپاه 3 ‌هزار یا 4 هزار نفره که از خرمشهر به اهواز آمد، باوجود این‌همه موانع نتوانستیم مقاومت کنیم.

تلاش انگلیس برای خنثی کردن معاهده ارزنه‌الروم

حسین احمدی پژوهشگر تاریخ معاصر در این نشست خاطرنشان کرد: هیچ جا نیست که انگلیس مرزی مشخص کرده باشد و در آنجا اختلاف ارضی و مرزی نبوده باشد و موقعی که گامی به سمت استقلال برمی‌دارند یا حرف‌های ناخوشایند آنان می‌زنند، این اختلافات ارضی و مرزی ایجاد می‌شود.

وی در این خصوص افزود: وقتی عمرالبشیر به‌جای جعفر نمیری در سودان روی کار آمد اختلافات ارضی و مرزی موجب درگیری شد و این مشکل مربوط به همه کشورها است.

احمدی با اشاره به معاهده ارزنه‌الروم خاطرنشان کرد: سفارت انگلیس در تهران تلاش می‌کرد که این معاهده به سرانجام نرسد و میرزا تقی‌خان امیرکبیر به خاطر خنثی کردن سیاست انگلیسی‌ها هفته‌ای دو بار از پیشرفت مذاکرات گزارش می‌فرستاد تا این فضاسازی انگلیسی‌ها باعث اثرگذاری بر روی شاه و دربار نشود و نتیجه این شد که در ارزنه‌الروم دوم هیچ مشکلی در مرز با عثمانی پیش نیامد.

وی ادامه داد: میرزا تقی‌خان امیرکبیر در آن دوره شخص درجه اول مملکت نبود، ولی این درایت و تدبیرش باعث شد که انگلیسی‌ها از او کینه داشته باشند.

در ادامه این نشست حسین احمدی پژوهشگر تاریخ معاصر با اشاره به مطالعات انگلیس برای جذب لایه‌های اجتماعی ایران گفت: انگلیسی‌ها جامعه ما را مطالعه کرده بودند و خلق‌وخوی ما را شناسایی کرده و روی ایران برنامه‌ریزی کرده بودند.

تحمیل فشار شدید اقتصادی و گرسنگی به مردم بلوچستان توسط انگلیس

مجتبی برزویی دیگر پژوهشگر حوزه تاریخ معاصر در ادامه این نشست با بیان اینکه انگلستان فقط بلوچستان را منطقه نفوذ خود قرار داده بود چون آنجا مدخل ورود به هند است گفت: بر اساس بازی بزرگی که ابتدا بین فرانسه و انگلستان بود به کمک خانواده روچیلد و نیروی دریایی انگلستان ناپلئون شکست می‌خورد و بعد روسیه وارد میدان می‌شود. تمام طول سده نوزدهم دعوا بین انگلیس و شوروی برای تسلط بر بخش جنوب غربی آسیا است.

وی با بیان اینکه توده‌ای‌ها و کمونیست‌ها و بلشویک‌ها سعی می‌کردند ایران را به‌عنوان مستعمره انگلیس معرفی کنند گفت: انگلیسی‌ها نمی‌گذاشتند منابعمان را برداشت کنیم و مانع ساخت راه‌آهن در کشور بودند و از سویی دیگر نمی‌گذاشتند بندرها مدرن در کشور ساخته شود، پس ما مستعمره نبودیم، اما نمی‌گذاشتند کشور پیشرفت کند.

برزویی افزود: در دوره محمدشاه قاجار انگلیسی‌ها آقاخان محلاتی را حمایت کردند و از این طریق با تأسیس فرقه اسماعیلیه تلاش کردند آینده شیعه را تحت تأثیر قرار دهند.

این پژوهشگر تاریخ معاصر خاطرنشان کرد: مرحله اول دخالت انگلیسی‌ها تلاش برای تجزیه بلوچستان به کمک اسماعیلیه بود.

برزویی با طرح این سؤال که چرا انگلیسی‌ها کمک کردند که بلوچستان را بخشی از افغانستان کنند، اظهار کرد: انگلیسی‌ها به‌قدری در محافل تاریخ‌نگاری نفوذ داشتند که اجازه ندادند مفاد قرارداد کلات در اختیار مورخین قرار گیرد، حال‌آنکه در آن قرارداد بیان‌شده که بلوچستان در سیاست خارجی مستقل است.

وی با اشاره به بخش دیگری از دخالت‌های انگلیس در ایران تصریح کرد: فاز دوم دخالت آن‌ها تضعیف دولت ایران در سال‌های 1870 و 1871 و مجبور کردن جدایی کلات از ایران است چون آن منطقه برای انگلیسی‌ها مهم است، تلاش آن‌ها این بود که گردنه بولان را در دست خود نگه‌دارند.

این پژوهشگر تاریخ ضمن بیان اینکه سیاست سوم انگلیس در قبال بلوچستان فشار شدید اقتصادی و دادن گرسنگی به اهالی سیستان و بلوچستان بود، بیان داشت: شورش‌های وحشتناکی به این دلیل انجام شد و تاجرهای هندی به تحریک انگلیسی‌ها از گردنه بولان با کاروان عبور کرده و اجناسشان را به بلوچستان و کرمان می‌آوردند و ازآنجا اجناس ایرانی را به هند می‌بردند و در این حین دعواهای ساختگی درست می‌کردند و در اثر آن دعواها انگلیسی‌ها در تهران شاه را زیر فشار می‌گذاشتند و می‌گفتند باید کمیسیون‌های حل دعاوی بین اتباع انگلیس در بلوچستان تشکیل شود. کنسول انگلیس هم به‌موجب کاپیتولاسیون نفع رعایای خودرأی می‌داد و همه به این تاجران و رعایای انگلیسی بدهکار شده بودند و این مشکلاتی چون مهاجرت در بلوچستان در چند مرحله را موجب می‌شد.

برزویی افزود: امیرکبیر متوجه شد که بلوچستان می‌تواند از طریق انگلیس دچار مشکل شود و به همین دلیل دستور داد که قلعه‌های بلند از طریق غیرنظامی بسازند.

وی با بیان اینکه انگلیسی‌ها هنوز نقشه‌هایی برای بلوچستان دارند و مایل‌اند بلوچستان را تجزیه کنند و به همین دلیل توسعه بلوچستان تیری بر چشم ملکه انگلیس است تصریح کرد: انگلیسی‌ها با جهان اسلام به‌طور اعم و با ایران به‌طور اخص تا ابد دشمن‌اند چون ایران قابلیت تولید علم و تمدن‌سازی دارد و تاریخ ایران به ایرانی‌ها اعتماد به نفسی می‌دهد که خود را رهبر جهان اسلام بدانند.

این پژوهشگر تاریخ معاصر ضمن اشاره به اینکه ما نباید تصور کنیم انگلیسی‌ها خیلی باهوش بودند گفت: در بلوچستان سعی کردند فرقه مذهبی بسازند ولی جواب نداد و از در سیاست شرقی وارد شدند. انگلیس مناطق دورافتاده از خلافت را دست افراد و یک خانواده خاص می‌دهد و اگر فردی را با رشوه می‌خریدند، تمام مقدرات منطقه را به دست می‌گرفتند و یکی از دلایل از دست دادن بخش حاشیه‌ای بلوچستان هم اخذ رشوه بود.

برزویی گفت: انگلیسی‌ها موفق شدند از فقدان نهادها در ایران استفاده کنند، ولی انگلیس آن‌قدر توان رسانه‌ای داشت که طوری موفقیت‌های خود را در اذهان نهادینه کردند که مردم فکر می‌کنند که کار، کار انگلستان است.

وی با بیان اینکه نهادهای مهم خیلی دیر و با تأخیری 60 تا 70 ساله در منطقه مستقر شد، گفت: بااین‌حال این نهادها برخی کارگزاری‌های وزارت خارجه جلوی توطئه‌های انگلیسی‌ها را گرفتند.

انتهای پیام/4107/4115/

http://ana.ir/i/407794
نشست علمی «نقش انگلیس در تجزیه اراضی ایران» برگزار می‌شود

نشست علمی «نقش انگلیس در تجزیه اراضی ایران» برگزار می‌شود

انگلیس مبادله نفت‌کش‌ها را رد کرد

انگلیس مبادله نفت‌کش‌ها را رد کرد

تردید هند در خرید جنس بُنجل آمریکایی!

تردید هند در خرید جنس بُنجل آمریکایی!

روباه تنها در آب‌های خروشان خلیج‌فارس

روباه تنها در آب‌های خروشان خلیج‌فارس