دوشنبه  12  خرداد  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
یادداشت وارده؛

کرونا بن بستی برای حکمرانی دولت حداقلی در اقتصاد/ دولت‌های اروپایی چطور از دولت حداقلی فرار کردند؟

دوشنبه 18 فروردین 1399 ساعت 13:49
ضرورت کوچک‌سازی دولت نه با داده‌های آماری اقتصاد کشورهای جهان و نه با تجربه سیاست‌های پیاده شده در کشورهای مختلف همخوانی ندارد.

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری آنا، میثم ظهوریان در یادداشتی نوشت: یکی از گزاره‌های رایج در فضای اقتصادی کشور که به کرات توسط مسئولین از جناح‌ها و گرایش‌های مختلف سیاسی تکرار می‌شود و بعضاً به عنوان تنها نسخه مؤثر جهت اقتصاد ایران تجویز می‌شود،گزاره دولت حداقلی و ضرورت کوچک‌سازی دولت جهت اصلاح نظام حکمرانی کشور است. این گزاره البته نه با داده‌های آماری اقتصاد کشورهای جهان و نه با تجربه سیاست‌های پیاده شده در کشورهای مختلف همخوانی ندارد.مهم‌ترین شاخصی که نشان دهنده بزرگی بخش عمومی (به معنای کل حاکمیت و نه فقط قوه اجرایی) است نسبت اشتغال بخش عمومی از کل اشتغال کشور است.

چین به عنوان کشوری که طولانی‌ترین رشد مستمر اقتصادی را در جهان داشته است با نسبت 50 درصد بزرگ‌ترین بخش عمومی را در جهان دارد. همچنین بسیاری از دولت‌هایی که به لحاظ رفاه اقتصادی در زمره دولت‌های موفق محسوب شده و معروف به دولت‌های رفاه هستند مانند #نروژ (37 درصد)، سنگاپور (32 درصد) و دانمارک (31 درصد) نیز از جمله کشورهای دارای دولت‌های بزرگ در قیاس با بقیه کشورهای دنیا هستند. این در حالی است که ایران بر خلاف تصور رایج با برخورداری از نسبت 18 درصد در این شاخص از لحاظ اندازه دولت در میانه کشورهای جهان قرار داشته و حتی از بعضی کشورهای دارای اقتصاد لیبرال مانند فرانسه (28 درصد) و انگلستان ( 21 درصد) نیز دولت کوچک‌تری دارد.

در واقع کمتر تجربه خصوصی‌سازی مستقیم موفقی در دنیا وجود داشته است و تجربیات برخی کشورها در خصوصی‌سازی مانند روسیه و آرژانتین با کاهش تولید ملی و ایجاد تورم قابل توجه کشور را تا آستانه ورشکستگی نیز پیش برده است و بعضاً آنان را وادار به تجربه معکوس و ملی کردن مجدد بنگاه‌های بزرگ اقتصادی نموده است.
از سوی دیگر منشأ بزرگ‌ترین بحران‌های تاریخ اقتصاد جهان یعنی بحران اقتصادی دهه 1930 و بحران سال‌های 2007 و 2008 نیز در کشورهای پیاده کننده سیاست دولت کوچک و دارای نظام اقتصاد بازار آزاد بوده است.

علاوه بر شواهد مختلف بر ناکارآمدی کوچک‌سازی دولت در ایجاد رشد اقتصادی، تجربیات پیاده‌سازی خصوصی‌سازی در کشورهایی مانند انگلستان و آمریکا و ژاپن و ایتالیا در دهه 80 نشان داده است افزایش قابل توجه فاصله طبقاتی و توزیع نامتناسب درآمد نیز از دیگر پیامدهای تفکیک‌ناپذیر کوچک‌سازی دولت بوده است.

این در حالی است که تجربه موفق کشورهایی مانند چین و ویتنام در اصلاح نظام اقتصادی نشان داده است که اصلاح نظام راهبری بنگاه‌های دولتی از طریق از بین بردن قوانین دست و پا گیر در آن و ایجاد فضای رقابتی سالم بین بخش دولتی و خصوصی و رفع انحصار بخش دولتی نقش کلیدی در رقابت‌پذیر کردن اقتصاد ملی داشته است. در این اقتصادها بخش دولتی نه تنها مانع رشد بخش خصوصی نشده است که بسیاری از بنگاه‌های موفق خصوصی از دل بخش عمومی اقتصاد ایجادشده‌اند.

:در ایران نیز تجربه کنونی خصوصی‌سازی نشان دهنده ورشکستگی، تعطیلی یا تضعیف جدی اغلب بنگاه‌هایی است که به سرمایه‌داران بخش خصوصی واگذارشده است و اتفاقاً اغلب تجربیات اقتصادی موفق خصوصی‌سازی در واگذاری بنگاه‌های دولتی به بخش معروف به خصولتی ها و تعاونی‌های سهام عدالت است (به عنوان مثال میانگین سوددهی بنگاه‌های واگذارشده از طریق سهام عدالت در 5 سال اول واگذاری بیشتر از میانگین سوددهی بورس بوده است).

بر خلاف تصور رایج و تبلیغات رسانه‌ها لزوم کوچک کردن دولت از طریق خصوصی‌سازی نه تنها اصلی مسلم و نظریه‌ای بلا منازع نیست و کارآمدی دولت نه تنها رابطه معناداری با کوچک‌ترین بودن آن ندارد که در بسیاری از مواقع عکس این رابطه نیز صادق است و آن چه کارآمدی حضور دولت در حوزه‌های مختلف را تعیین می‌کند، برخورداری از نظام راهبری صحیح و حضور در بخش‌های لازم و مؤثر به جای تبدیل شدن به رقیب انحصارگر بخش خصوصی است.

بخش عمومی جهت تأثیرگذاری در ایجاد اقتصادی قوی و رقابت‌پذیر می‌بایست در دونقش پوشش دهنده نیازهای اساسی مردم (مانند سلامت و آموزش) و جبران کننده نقصان‌های بازار( از طریق حضور در بخش‌هایی که بخش خصوصی به دلیل عواملی مانند ریسک بالا یا نوظهور بودن و ... انگیزه کافی برای حضور ندارد یا عملکرد کارآمدی ندارد) ایفای نقش کند.

انتهای پیام/4141

http://ana.ir/i/481356
سایه کرونا بر اقتصاد قاره سبز سنگینی می‌کند/ گام اشتباه کشورهای اروپایی در استقراض از بانک مرکزی اروپا

سایه کرونا بر اقتصاد قاره سبز سنگینی می‌کند/ گام اشتباه کشورهای اروپایی در استقراض از بانک مرکزی اروپا

جاسوسی رسانه‌ای و قدرت داده‌ها در حکمرانی نوین

جاسوسی رسانه‌ای و قدرت داده‌ها در حکمرانی نوین

کرونا؛ پایان ایده دولت حداقلی/ مهار ناهماهنگی‌ها شرط لازم برای مهار کرونا/  پیشنهاد محدودیت خروج از منزل برای تهرانی‌ها/دوگانه جان و نان

کرونا؛ پایان ایده دولت حداقلی/ مهار ناهماهنگی‌ها شرط لازم برای مهار کرونا/ پیشنهاد محدودیت خروج از منزل برای تهرانی‌ها/دوگانه جان و نان

ارزش کل دارایی‌های دولت  9 برابر حجم نقدینگی امسال و 14 برابر نقدینگی سال 96

ارزش کل دارایی‌های دولت 9 برابر حجم نقدینگی امسال و 14 برابر نقدینگی سال 96

اقدام متقابل ایران حداقلی و دیرهنگام بود

اقدام متقابل ایران حداقلی و دیرهنگام بود