دوشنبه  18  آذر  1398
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
#ژورنالیسم_علم

زردار: روزنامه‌نگار علم زمینه گفتگو بین دانشمندان و جامعه را فراهم می‌کند/ 3 شاخص اصلی ژورنالیسم علم

يكشنبه 10 شهریور 1398 ساعت 00:10
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: روزنامه‌نگاری علم حرفه‌ای است که زمینه ایجاد گفتگوی میان دانشمندان و جامعه را فراهم کرده و آن را به موضوع مباحثه مردم تبدیل می‌کند.

زرین زردار در گفتگو با خبرنگار حوزه رسانه گروه اجتماعی خبرگزاری آنا در ارتباط با روزنامه‌نگاری علم در ابتدا به ارائه تعریفی از این حوزه پرداخت و گفت: تعاریف مختلفی در ارتباط با روزنامه‌نگاری علم مطرح شده ولی در ساده‌ترین تعریف روزنامه‌نگاری علم به حوزه‌ای اطلاق می‌شود که اخبار و اطلاعات در حوزه‌های علمی را به زبان ساده و جذاب برای مخاطبان ترجمه می‌کند.

وی تصریح کرد: البته تعریف روزنامه‌نگار علم بسیار فراتر از ارائه در قالب یک تعریف ساده است که از آن جمله به نقش آن در ایجاد گفتگوی میان دانشمندان و جامعه تبدیل کرده و درواقع مباحث علمی را به موضوع مباحثه در جامعه تبدیل می‌کند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه سه شاخص اصلی روزنامه‌نگاری علم را در قالب مترجم علم به زبان ساده، ایجادکننده تعامل میان دانشمندان و جامعه و ناظر، ارزیاب و نقدکننده فرآیند علمی در محیط عمومی دانست و گفت: دانشمندان و مدیران و افرادی که در حوزه علم و فناوری مشغول هستند نظارت و ارزیابی را در محیط علمی را انجام می‌دهند ولی تفاوت آن‌ها با روزنامه‌نگار علم در این است که این افراد نقد و ارزیابی را در محیط عمومی طرح می‌کنند.

زردار در ادامه به بررسی موانع رشد و توسعه روزنامه‌نگاری علم پرداخت و اذعان کرد: بحران جدی در روزنامه‌نگاری علم همچون سایر حوزه‌های روزنامه‌نگاری متأثر از جریان جهانی به سبب آنلاین شدن حرکت ژورنالیسم است که باعث ورود غیرحرفه‌ای‌ها به حوزه روزنامه‌نگاری شده است.

این استاد حوزه رسانه خاطرنشان کرد: حضور افراد غیرحرفه‌ای در حوزه روزنامه‌نگاری باعث انتشار اخبار شبه‌علمی و جعلی در فضای رسانه‌ها شده که امکان سنجش صحت آن را دشوار کرده است.

وی افزود: آنچه در ابتدا به‌عنوان روزنامه‌نگاری علم در کشور مطرح شد کاملاً تقلیدی بود و تأمین‌کنندگان مالی آن متوجه اهمیت این حوزه نبودند و همین مسئله باعث شد تا افراد مستعد در این حوزه با فشارهای مختلف مواجه شده و با تعدیل نیرو در رسانه‌ها روزنامه‌نگاران علم در اولویت قرار گرفتند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی از تبعات این اتفاقات را ظهور برخی از روزنامه‌نگارانی دانست که برای ادامه کار مجبور به برقراری ارتباط غیرحرفه‌ای با نهادهای علمی شدند و به‌جای انجام رسالت واقعی‌شان آن‌ها را به روابط‌عمومی آن نهادها تبدیل کرده است.

زردار اذعان کرد: اگر ملاک موفقیت رسانه‌ها را تعداد مخاطب و یا تیراژ مجلات در نظر بگیریم، روزنامه‌نگاری علم وضعیتی بی‌ثبات دارد، به‌طوری‌که حتی نمی‌توان نام آن را به‌عنوان یک حرفه فعالیتی مطرح کرد.

وی در ادامه به تفاوت میان روزنامه‌نگار علم و یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای پرداخت و گفت: یک روزنامه‌نگار علم می‌تواند یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای باشد بدین مضمون که سعی دارد علوم و فناوری‌های جدید را به سطح جامعه بکشاند ولی آنچه روزنامه‌نگار علم را از ژورنالیست‌های سایر حوزه‌ها متمایز می‌کند این است که از روزنامه‌نگار علم انتظار می‌رود فعالیت خود را بر اساس منطق و روش علمی در پیش گرفته و سوژه‌ها را مورد ارزیابی قرار دهد.

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به این مطلب که از این منطق و روش روزنامه‌نگاری علم می‌توان در سایر حوزه‌ها همچون اجتماعی استفاده کرد، افزود: در دنیا دو رویکرد در حوزه علم استفاده می‌شود یکی علم محور و دیگری مسئله محور و آنچه در این میان مورداستفاده روزنامه‌نگاری علم است مسئله محور بودن آن است که می‌تواند به بررسی نقش علم و تکنولوژی در حل مسائل کمک کند.

زردار اذعان کرد: ایجاد ثبات حرفه‌ای در روزنامه‌نگاری علم نیازمند پیش‌شرط‌هایی است که از آن جمله می‌توان آموزش‌های تخصصی اشاره کرد.

این استاد حوزه ارتباطات و رسانه با بیان این‌که با وجود فعالیت تخصصی و پیچیده در روزنامه‌نگاری نیازمند آموزش‌های تخصصی است، گفت: ما حتی یک رشته دانشگاهی روزنامه‌نگاری علم نداریم و پرداختن به آن در دانشگاه‌ها به یک درس اختیاری در مقطع کارشناسی ارشد با همین عنوان خلاصه می‌شود و بر همین اساس ما وقتی آموزش حرفه‌ای نداریم نمی‌توانیم انتظار فعالیت حرفه‌ای را در رسانه‌ها داشته باشیم.

وی از پیش‌شرط‌های دیگر تحقق روزنامه‌نگاری علم در جامعه را ایجاد هویت مستقل برای آن عنوان کرد و افزود: تحقق این هویت مستقل در قالب ایجاد تشکل‌ها و نهادهای صنفی باعث تعامل فعالان این عرصه و تشریک‌مساعی آنان می‌شود.

زردار با اشاره به این مطلب که دلایل مختلف به‌عنوان موانع عدم تحقق یک هویت مستقل برای روزنامه‌نگاری علم، اظهار کرد: ما فدراسیونی با عنوان روزنامه‌نگاری علم داریم که تنها پیش‌شرط ورودش عضویت افراد یک کشور عضویت در یک تشکل صنفی و حرفه‌ای است که ما در کشور از آن بی‌بهره‌ایم.

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی همچنین به نقش رسانه‌ها در توسعه روزنامه‌نگاری علم پرداخت و عنوان کرد: ما در کشور با مجموعه‌ای از رسانه‌های دولتی و شبه‌دولتی مواجهیم که برآیند اکثر فعالیت آن‌ها بیانگر این نکته است که زبان به کار گرفته توسط این رسانه‌ها کارمندی است و در این رسانه‌ها دستیابی به مخاطب بیشتر نیست.

وی در پایان اذعان کرد: تنها در صورت داشتن رسانه‌های خصوصی قوی است که می‌توان احتمال رشد و توسعه روزنامه‌نگاری حرفه‌ای را افزایش داد.

انتهای پیام/4105/پ

http://ana.ir/i/413289
 ژورنالیسم علم هم بیم می‌دهد، هم امید/ روزنامه‌نگار علم به موضوع، عناصر و ارزش‌های خبری نگاه تک‌بعدی ندارد

ژورنالیسم علم هم بیم می‌دهد، هم امید/ روزنامه‌نگار علم به موضوع، عناصر و ارزش‌های خبری نگاه تک‌بعدی ندارد

رویکرد ژورنالیسم علم به خبر با دیگر سبک‌های روزنامه‌نگاری متفاوت است/ رسانه‌های داخلی در موضوعات راهبردی جریان‌ساز نیستند

رویکرد ژورنالیسم علم به خبر با دیگر سبک‌های روزنامه‌نگاری متفاوت است/ رسانه‌های داخلی در موضوعات راهبردی جریان‌ساز نیستند

صفوی تأکید کرد؛ ضرورت راه‌اندازی رشته‌های مرتبط با ژورنالیسم علم در دانشگاه‌ها/ فقدان رابطه مناسب میان روزنامه‌نگاری علم و جامعه

صفوی تأکید کرد؛ ضرورت راه‌اندازی رشته‌های مرتبط با ژورنالیسم علم در دانشگاه‌ها/ فقدان رابطه مناسب میان روزنامه‌نگاری علم و جامعه

کوکرم: گسترش فضای مجازی وظیفه ژورنالیسم علم را سنگین می‌کند/ پژوهشگران باید به خبرنگار علم پاسخگو باشند

کوکرم: گسترش فضای مجازی وظیفه ژورنالیسم علم را سنگین می‌کند/ پژوهشگران باید به خبرنگار علم پاسخگو باشند

ضیایی‌پرور: در ایران به ژورنالیسم علم توجهی نمی‌شود/ عدم اشتغال فارغ‌التحصیلان ارتباطات مانع رشد روزنامه‌نگاری علم است

ضیایی‌پرور: در ایران به ژورنالیسم علم توجهی نمی‌شود/ عدم اشتغال فارغ‌التحصیلان ارتباطات مانع رشد روزنامه‌نگاری علم است

فقیهی: ژورنالیسم علم باید نقش مربی را در جامعه ایفا کند

فقیهی: ژورنالیسم علم باید نقش مربی را در جامعه ایفا کند

باور 373؛ اولین سامانه عمودپرتاب در جهان اسلام/ ویژگی‌های قوی‌ترین و دقیق‌ترین سامانه موشکی ایرانی چیست؟ + فیلم

باور 373؛ اولین سامانه عمودپرتاب در جهان اسلام/ ویژگی‌های قوی‌ترین و دقیق‌ترین سامانه موشکی ایرانی چیست؟ + فیلم

اسدی: توسعه روزنامه‌نگاری علم به احساس نیاز رسانه‌ها بستگی دارد/ ژورنالیسم علم به دنبال کپی‌کاری نیست

اسدی: توسعه روزنامه‌نگاری علم به احساس نیاز رسانه‌ها بستگی دارد/ ژورنالیسم علم به دنبال کپی‌کاری نیست

ابراهیم‌پور: ژورنالیسم علم خلأهای آموزشی را پر می‌کند/ استعدادیابی کودکان و نوجوانان با ژورنالیسم علم

ابراهیم‌پور: ژورنالیسم علم خلأهای آموزشی را پر می‌کند/ استعدادیابی کودکان و نوجوانان با ژورنالیسم علم

دانشی: ژورنالیسم علم ضعف‌های خبرنگار حرفه‌ای را پوشش می‌دهد/ استفاده از توان روزنامه‌نگاری علم در پاسخ به چرایی اتفاقات

دانشی: ژورنالیسم علم ضعف‌های خبرنگار حرفه‌ای را پوشش می‌دهد/ استفاده از توان روزنامه‌نگاری علم در پاسخ به چرایی اتفاقات

صارمی‌فر: روزنامه‌نگار علم راحت‌تر می‌تواند سره را از ناسره تشخیص دهد/ روزنامه‌نگاری علم در کشور مهجور است

صارمی‌فر: روزنامه‌نگار علم راحت‌تر می‌تواند سره را از ناسره تشخیص دهد/ روزنامه‌نگاری علم در کشور مهجور است

فیض‌اللهی: استفاده از ظرفیت ژورنالیسم علم در کشور با مشکلاتی روبه‌رو است/ اتهام غیرمنصفانه به ژورنالیسم علم

فیض‌اللهی: استفاده از ظرفیت ژورنالیسم علم در کشور با مشکلاتی روبه‌رو است/ اتهام غیرمنصفانه به ژورنالیسم علم