چاگوس؛ هدف جدید واشنگتن برای گسترش نفوذ در اقیانوس هند

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از سی‌جی‌تی‌ان، رسانه‌های بریتانیایی از بررسی طرحی در دولت آمریکا برای خرید مستقیم مجمع‌الجزایر چاگوس از موریس خبر داده‌اند؛ اقدامی که در صورت تحقق می‌تواند بر روابط واشنگتن با لندن و متحدان اروپایی آن تأثیر بگذارد.

روزنامه دیلی تلگراف به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که مقام‌های آمریکایی در حال بررسی گزینه‌ای هستند که براساس آن، واشنگتن بدون دخالت بریتانیا مستقیماً با دولت موریس برای خرید این جزایر وارد مذاکره شود. به گفته این منابع، موضوع این طرح از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به اطلاع دونالد ترامپ رئیس‌جمهور این کشور نیز رسیده است.

مجمع‌الجزایر چاگوس در جنوب غربی اقیانوس هند و در فاصله حدود ۷۵۰ کیلومتری شمال شرق موریس واقع شده است. این منطقه در سال ۱۹۶۵ تحت کنترل بریتانیا قرار گرفت و یک سال بعد جزیره دیه‌گو گارسیا برای ایجاد پایگاه نظامی به آمریکا اجاره داده شد.

در ماه مه سال ۲۰۲۵، بریتانیا و موریس توافقی را امضا کردند که بر اساس آن حاکمیت این مجمع‌الجزایر به موریس واگذار شد، اما پایگاه راهبردی دیه‌گو گارسیا همچنان در اختیار آمریکا و بریتانیا باقی ماند.

کارشناسان معتقدند اهمیت چاگوس به موقعیت استراتژیک آن بازمی‌گردد. این مجمع‌الجزایر در نقطه اتصال آسیا، آفریقا و اقیانوسیه قرار گرفته و در نزدیکی مهم‌ترین مسیر‌های انتقال انرژی جهان از جمله تنگه هرمز، باب‌المندب و تنگه مالاکا واقع شده است.

«لی هایدونگ» استاد روابط بین‌الملل دانشگاه امور خارجه چین در این باره گفت که کنترل این جزایر می‌تواند امکان نظارت گسترده‌تر آمریکا بر مسیر‌های حیاتی کشتیرانی و انرژی را فراهم کرده و توان عملیاتی واشنگتن در خاورمیانه و اقیانوس هند را افزایش دهد.

به گفته وی، پایگاه دیه‌گو گارسیا طی سال‌های اخیر نقش مهمی در پشتیبانی لجستیکی و عملیات نظامی آمریکا در منطقه ایفا کرده و از نگاه واشنگتن، در اختیار گرفتن دائمی این منطقه می‌تواند بخشی از نگرانی‌های راهبردی این کشور را برطرف کند.

با این حال، کارشناسان معتقدند تلاش آمریکا برای خرید مستقیم چاگوس با موانع جدی سیاسی و حقوقی مواجه است. دولت موریس بار‌ها بر حاکمیت ملی خود تأکید کرده و بریتانیا نیز تمایلی به کنار گذاشته شدن از این روند ندارد.

ناظران بین‌المللی بر این باورند که اختلاف نظر بر سر آینده چاگوس می‌تواند به یکی دیگر از نقاط اصطکاک میان آمریکا و اروپا تبدیل شود؛ موضوعی که نشانه‌ای از افزایش شکاف‌ها میان دو سوی آتلانتیک در برخی پرونده‌های راهبردی به شمار می‌رود.