يكشنبه  17  فروردین  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
فجر پیشرفت3/ آنا گزارش می‌دهد؛

سیطره نخبگان ایرانی بر مرزهای دانش روز جهان/ علوم شناختی دانشی متعلق به آینده در مسیر ارتقای کارکردهای مغز

پنجشنبه 17 بهمن 1398 ساعت 00:05
علوم شناختی دانشی متعلق به آینده است که در مسیر ارتقای کارکردهای مغز گام برمی‌دارد. این دانش در ایران نیز توانسته در مسیر توسعه قرار گیرد.

به گزارش خبرنگار حوزه علم، فناوری و دانش‌بنیان گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، علوم شناختی به‌عنوان یکی از علوم نوین در جهان و ایران از جایگاه و توجه خاصی برخوردار است؛ چراکه موضوع این علم ذهن انسان است ذهنی که همواره پویا و نگاه به آینده دارد.

علوم شناختی دانشی چندرشته‌ای یا میان‌رشته‌ای است که با کمک علوم مختلف سعی دارند زندگی انسان را مترقی سازد و آثار آسیب‌های مغزی را کاهش دهد. همچنین این دانش به دنبال تولید سامانه‌های هوشمند و استفاده بهینه از قوای تفکر انسان است.

تاریخچه این علم نشان می‌دهد که دانش شناختی از دهه 1990 که به «دهه مغز» نام گرفته بود، مدنظر قرار گرفت و بسیاری از دانشمندان جهان سراغ اسرار مغز رفتند. علوم شناختی متشکل از علم اعصاب، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، هوش مصنوعی و فلسفه ذهن است.

در ایران نیز برای اولین بار در سال 1375 از سوی دکتر لوکس، استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران مطرح شده است، در این سال پژوهشکده سیستم‌های هوشمند در مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات تأسیس شدند. بعد از درگذشت لوکس در سال 1377، تا سال 1381 ریاست این پژوهشکده برعهده شاهین روحانی گذاشته شد.

بعدها نام این پژوهشکده به پژوهشکده علوم شناختی تغییر یافت. در کنار این اقدامات کمال خرازی و چند نفر از استادان روانشناسی و روان‌پزشکی مؤسسه مطالعات علوم شناختی را بنا نهادند. از سال 1381 این مؤسسه توانست مجوز لازم برای برگزاری دوره‌های دکتری و کارشناسی ارشد را دریافت کند تا از این طریق تعدادی دانشجو در این رشته تربیت کند.

در سال 91 نیز ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی در معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور ایجاد شد و کمال خرازی دبیر این ستاد شد. اکنون هم این ستاد فعال و مأموریت‌های محوله را دنبال می‌کند.

همان‌طور که پیش‌ازاین گفته شد، علوم شناختی به کارکردهای مغز می‌پردازند. با استفاده از علوم شناختی سعی شده با ساخت رایانه‌ها و هوش مصنوعی وظایف مغز شناسایی و شبیه‌سازی شود. ازاین‌رو رشته‌هایی مانند هوش مصنوعی، مهندسی شناختی، اقتصاد شناختی، روان‌شناسی تحلیل اطلاعات و رسانه‌های گروهی، شناخت اجتماعی و روان‌شناسی سیاسی و غیره با این دانش با دانش شناختی بسیار در ارتباط است. این علوم سعی دارند با شناخت کاستی‌های مغز از بروز خطاهای انسانی را جلوگیری کنند.

خرازی معتقد است: علوم و فناوری‌های شناختی سعی بر کشف اسرار مغز و ذهن و کارکردهای شناختی انسان دارد. به گفته این فعال حوزه علوم شناختی؛ علوم شناختی در تعامل رشته‌های علوم اعصاب، روانشناسی، مردم‌شناسی، علوم تربیتی، هوش مصنوعی و فلسفه ذهن پدید آمده است.

وی گفت: ظهور فناوری‌های جدید، ثبت علائم مغزی و تصویربرداری پویا از کارکردهای مغز به توسعه این دانش کمک شایان توجهی کرده است.

خرازی با بیان اینکه علوم شناختی از فناوری‌های انقلاب هزاره جدید است افزود: این علوم کاربردهای مختلف در عرصه‌های گوناگون از قبیل حوزه دفاعی، نظامی، آموزش‌وپرورش، اجتماعی و پزشکی دارد به‌طوری‌که وزارت دفاع آمریکا برای تحقیق در زمینه هوش شناختی تاکنون هزینه بسیار کرده است.

وی اظهار کرد: در کشورهای پیشرفته نیز پروژه‌های بزرگ در زمینه فناوری‌های شناختی در حال اجراست که بزرگ‌ترین آن پروژه Brain و پروژه Human brain در اروپاست که ترسیم مدارهای مغز انسان و شبیه‌سازی مغز را انجام می‌دهد.

وی با اشاره به بهره‌برداری از آزمایشگاه نقشه‌برداری مغز در ایران گفت: فناوری نقشه‌برداری مغز به دنبال آن است که با ترسیم نقشه مدارهای مغزی انسان در قالب یک شبکه عظیم، پردازش شناختی را در سطح شبکه‌های مغزی جستجو کند که این امر تحول عظیم در درمان بیماری‌های روانی و شناختی به دنبال خواهد داشت.

خرازی افزود: پژوهشگران مرتبط با علوم شناختی در کشور می‌توانند با تصویربرداری از مغز و انجام مطالعات مربوطه در این مرکز گام‌های مؤثری در حوزه‌های بین‌رشته‌ای بردارند.

بازار کار رشته علوم شناختی در ایران

شاید یکی از سؤالات مهم در زمینه این علم بازار کار آن باشد، همان‌طور که پیش‌ازاین مطرح شد علم شناختی علم ذهن است که مدام در حال پیشرفت و تحول است، بنابراین کسانی که وارد این رشته می‌شوند باید نگاه به آینده داشته باشند و مدام خود را در این علم به‌روزرسانی کنند. عمر این دانش در جهان و ایران اندک است ولی از آنجایی که علم شناختی یک حوزه چندرشته‌ای است می‌توان از منظرهای علمی مختلف به کاربرد آن فکر کرد.

مثلاً کسانی که مهندسی کامپیوتر خوانده‌اند و به هوش مصنوعی علاقه‌مند هستند می‌توانند یکی از پرکاربردترین زمینه‌های علوم شناختی که همان هوش مصنوعی است را دنبال کنند. یا کسانی که رشته پژوهش در بیماری‌های خاص را دنبال کرده‌اند می‌توانند در حوزه توان‌بخشی شناختی فعالیت کنند. فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی پزشکی نیز می‌توانند در طراحی تجهیزات نقشه‌برداری و شناخت مغز از این دانش بهره گیرند. آن‌قدر گسترده علوم شناختی وسیع است که حتی فارغ‌التحصیلان رشته‌های گرافیک یا مدیریت کسب‌وکار می‌توانند با آگاهی از علوم شناختی تأثیرگذاری بیشتر روی مخاطبان را دنبال کنند.

بااین‌حال بازار کار خوبی برای علاقه‌مندان به علوم شناختی در روباتیک، کلینیک‌های مشاوره‌ای با رویکرد شناختی، نورومارکتینگ یا برخی از نهادهای نظامی وجود دارد.

انتهای پیام/4040/پ

http://ana.ir/i/470301
نخستین کنفرانس ملی علوم شناختی و رسانه برگزار می‌شود

نخستین کنفرانس ملی علوم شناختی و رسانه برگزار می‌شود

تمرینات ایروبیک و اینتروال چه تاثیری روی کارکرد مغز دارد؟

تمرینات ایروبیک و اینتروال چه تاثیری روی کارکرد مغز دارد؟

از بومی‌سازی صنعت هسته‌ای تا پیشرفت در شرایط تحریم

از بومی‌سازی صنعت هسته‌ای تا پیشرفت در شرایط تحریم

خوانش فرامتنی گام دوم انقلاب امیدآفرینی و مثبت‌نگری است/ دشمن با استفاده از هوش مصنوعی، نقطه قوت ما را به نقطه ضعف تبدیل می‌کند

خوانش فرامتنی گام دوم انقلاب امیدآفرینی و مثبت‌نگری است/ دشمن با استفاده از هوش مصنوعی، نقطه قوت ما را به نقطه ضعف تبدیل می‌کند

سیستم تحریک عمقی غیرتهاجمی مغز طراحی شد

سیستم تحریک عمقی غیرتهاجمی مغز طراحی شد

پنجمین دوره «هفته آگاهی از مغز» برگزار می‌شود

پنجمین دوره «هفته آگاهی از مغز» برگزار می‌شود