معاون وزیر نیرو با اعلام عبور ظرفیت تولید برق کشور از مرز ۱۰۰ هزار مگاوات گفت: در جریان جنگ بیش از ۷ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی آسیب دید که تاکنون ۲۵۰۰ مگاوات آن به شبکه بازگشته و حدود ۴ هزار مگاوات همچنان در حال بازسازی است؛ در همین حال صنعت برق با هدف افزایش ۹ هزار مگاواتی ظرفیت تولید، رشد بی‌سابقه انرژی‌های تجدیدپذیر از ۱۲۵۰ به بیش از ۵ هزار مگاوات و کاهش ۷ درصدی مصرف برق نسبت به سال گذشته، برای عبور از اوج مصرف تابستان برنامه‌ریزی کرده است.

در حالی که بخش مهمی از سیاست‌های مدیریت مصرف انرژی در سال‌های اخیر بر ابزار‌های قیمتی متمرکز بوده، کارشناسان معتقدند بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مدیریت انرژی، تجهیزات کم‌مصرف و سامانه‌های هوشمند می‌تواند بدون فشار اقتصادی بر مصرف‌کنندگان، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش بار شبکه برق و افزایش بهره‌وری انرژی در کشور ایفا کند.

در حالی که ایران با در اختیار داشتن ۳۲.۳ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز طبیعی دومین دارنده این منبع در جهان به شمار می‌رود، رشد مصرف و محدودیت‌های توسعه تولید، ناترازی روزانه گاز را به حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب رسانده است؛ شکافی که در زمستان از ۳۰۰ میلیون مترمکعب نیز عبور می‌کند و اکنون تمرکز بر حکمرانی داده‌محور انرژی، مدیریت تقاضا و نوسازی فناوری‌های مصرف به عنوان راهکار ملی برای حفظ امنیت انرژی و پایداری تولید در دستور کار قرار گرفته است.

با عبور ظرفیت جهانی نیروگاه‌های حرارتی خورشیدی از مرز ۷ گیگاوات در سال ۲۰۲۴، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) نیز تدوین رهنگاشت ملی توسعه این فناوری را در دستور کار قرار داده است. به گفته مدیرکل دفتر توسعه فناوری و داخلی‌سازی ساتبا، این مطالعات با هدف ترسیم مسیر توسعه نیروگاه‌های CSP در ایران و بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی مانند تقاضای حرارتی معادل حدود ۱۹۰ میلیارد مترمکعب گاز در بخش صنعت انجام شده تا جایگاه این فناوری در سبد انرژی کشور مشخص شود.

در حالی که کشور پنجمین سال خشکسالی کم‌سابقه خود را پشت سر می‌گذارد، تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد وضعیت منابع آبی تهران همچنان شکننده است؛ به‌طوری که در کنار کاهش یا نوسان ذخایر برخی سدهای تأمین‌کننده آب پایتخت، سرانه مصرف روزانه آب در تهران به حدود ۱۹۵ لیتر رسیده که ۶۵ لیتر بیشتر از الگوی استاندارد مصرف محسوب می‌شود.

ناترازی انرژی در ایران دیگر یک مسئله صرفاً فنی یا فصلی نیست؛ این بحران به شاخصی از کیفیت حکمرانی و میزان بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی کشور بدل شده است. در شرایطی که شدت مصرف انرژی چند برابر میانگین جهانی برآورد می‌شود و شکاف میان تولید دانش و تصمیم‌سازی اجرایی عمیق‌تر شده، کارشناسان بر این باورند که عبور از وضعیت موجود تنها با بازتعریف نقش دانشگاه در سیاست‌گذاری کلان، اصلاح ساختارهای اقتصادی و حرکت به سوی مدیریت هوشمند و دانش‌بنیان منابع انرژی امکان‌پذیر خواهد بود.

کاهش بیش از ۹۴ درصدی قیمت پنل‌های خورشیدی در دو دهه اخیر، برق خورشیدی را به ارزان‌ترین منبع تولید انرژی در جهان تبدیل کرده و با توجه به ظرفیت بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در ایران، زمینه را برای جهش فناورانه و توسعه گسترده برق پاک در کشور فراهم ساخته است.

وزیر نیرو گفت: در صورت تجاوز از قواعد تعیین شده مصرف، ابتدا جریمه مالی در نظر گرفته و در صورت ادامه روند پرمصرفی، آب و برق مشترکان قطع خواهد شد.

عضو پیشین هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ایران، با اشاره به برتری شاخص‌های تابشی ایران نسبت به بسیاری از کشورهای سرمایه‌گذار در انرژی پاک، تأکید کرد این مزیت اقلیمی می‌تواند با تکیه بر رویکرد علمی و سیاست‌گذاری توسعه‌محور، مسیر جذب سرمایه، بومی‌سازی فناوری و جهش تولید برق خورشیدی را هموار کند و ایران را به یکی از کانون‌های اثرگذار منطقه در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل سازد.

یک کارشناس صنعت برق گفت: گرمایش جهانی و افزایش دما، ضرورت توسعه سیستم‌های سرمایشی با بهره‌وری بالاتر را دوچندان کرده است، افزایش تقاضای بار سرمایشی در تابستان‌های گرم موجب تشدید اوج مصرف برق می‌شود و کفایت شبکه برق را با چالش مواجه می‌کند.