مشکل اصلی آمریکا تحقیر منظر هژمونیک آنهاست

به گزارش خبرنگار گروه بین‌الملل خبرگزاری آنا، سیدجواد صالحی در نشست آسیب‌شناسی مناسبات ایران و آمریکا که در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، اظهار کرد: رابطه ایران و آمریکا شامل دو مقطع است؛ قبل از انقلاب که نوعی خوش‌بینی بر روابط حاکم بود و بعد از انقلاب که این رابطه تغییر کرد.

این استاد روابط بین‌الملل دانشگاه شیراز افزود: در قبل از انقلاب نوع نگاه ایران به آمریکا به عنوان کشوری ثالث برای کوتاه کردن مداخله کشورهایی چون بریتانیا و شوروی بود. همچنین نگاه به آمریکا در اذهان دولتمردان ایرانی نگاهی ضد امپریالیسم برای نجات از دو کشور متجاوز بود و بالاخره ایران از وزن آمریکا برای استفاده در مقابل این کشورها به خصوص شوروی بهره برد و افزایش همکاری‌ها کار را به‌جایی رساند که براساس طرح نیکسون کیسینجر، ایران به‌عنوان نماینده آمریکا در منطقه محسوب می‌شد.

وی افزود: بعد از انقلاب تصور بر آن بود که رابطه با آمریکا گسترش یابد. حضور امام (ره) در فرانسه و ارتباط نخبگان با آمریکا نیز این فرض را تقویت می‌کرد. غرب نیز انتظار حمله به سفارت نداشت، اما در حال حاضر هر دو طرف ایرانی و آمریکایی وقتی مشکلات خود را مطرح می‌کنند نوعی بدبینی را بین آن‌ها شاهد هستیم؛ این بدبینی‌ها ریشه‌های متفاوتی دارد.

سیدجواد صالحی ادامه داد: ایرانی‌ها تلاش برای مختل کردن روند دموکراسی، کودتای 28 مرداد، حمایت از شاه، تلاش برای سقوط انقلاب، حمله ناجوانمردانه ناو وینسنس به هواپیمای مسافربری، حمایت از صدام، حادثه طبس و اختلافات در بحث هسته‌ای را اصلی‌ترین دلایل بی‌اعتمادی و بدبینی به آمریکایی‌ها می‌دانند.

او مشکل اصلی آمریکایی‌ها را تحقیر منظر هژمونیک آمریکا در اذهان جهانی توصیف کرد و گفت: حرف اساسی در رهبران آمریکایی، تحقیر منظر هژمونیک آمریکا در اذهان جهانی و افکار عمومی است؛ اینکه منزلت آمریکا در جهان نادیده گرفته شد و تحقیر شد.

صالحی دیدگاه‌ها در خصوص دشمنی با آمریکا را در داخل کشور به پنج دسته تقسیم کرد و گفت: دیدگاه اول ذات‌گرایی است؛ این دیدگاه می‌گوید رابطه ایران و آمریکا ذاتاً خصومت‌آمیز است؛ این دیدگاه تحلیل ایدئولوژیکی ارائه می‌کند؛ دارالکفر و دارالایمان می‌سازد؛ به‌نحوی که ایران به‌عنوان الگوی عالی اسلام و آمریکا به‌عنوان شیطان بزرگ معرفی می‌شود؛ در نتیجه این دیدگاه، بهبود روابط اتفاق نمی‌افتد و تا زمانی که این ایدئولوژی حاکم است اصولاً رابطه‌ای شکل نمی‌گیرد.

این کارشناس روابط بین‌الملل، دیدگاه دوم را این‌گونه توصیف می‌کند: اگر چالش روابطه دو کشور را تابعی از تحلیل‌های اهداف و منابع در نظر بگیریم، تعارض میان دو کشور وجود دارد؛ تهدید هژمونیک آمریکا باعث شده است نظم بین‌المللی در منطقه برهم بخورد و همین موضوع باعث ایجاد تقابل بین دو کشور شده است.»

صالحی اظهار کرد: دیدگاه سوم، چالش روابط دو کشور را بیش از آنکه ناشی از ذات بداند، بیشتر معلول دیگر بازیگران؛ چون عربستان و اسراییل عنوان می‌کند. این دیدگاه معتقد است تا زمانی که روابط ایران با کشورهای منطقه حل نشود روابط ایران و آمریکا به همین ترتیب خواهد بود.

وی افزود: دیدگاه چهارم معتقد است تنش‌های رابطه ایران و آمریکا نشأت گرفته از ادبیات چپ پیش از انقلاب بوده که بعد از انقلاب گسترش یافته است.

او پنجمین دیدگاه را ابزاری برای فریب توصیف کرد و گفت: دیدگاه پنجم دشمنی با آمریکا را پوششی برای اشتباهات و سرپوشی برای خطاهای داخلی و همچنین عامل وحدت‌بخش می‌داند.

سیدجواد صالحی در پایان تصریح کرد: صرف‌نظر از این‌که کدام روایت واقعیت دارد باید گفت هرکدام از آن‌ها بخشی از رابطه دو کشور را شکل می‌دهند و آنچه در حال حاضر و با توجه به سطح تحریم‌ها، فشارهای منطقه‌ای علیه ایران و وجود دونالد ترامپ پیش‌بینی می‌شود آن است که آینده به سمت تنش و منازعه خواهد رفت و شرایط رابطه دوجانبه را به سوی فضای تقابلی خواهد برد.

انتهای پیام/4095/ن