يكشنبه  30  تیر  1398
سه شنبه , 04 تیر 1398 ساعت 07:17

کاشفی در گفتگو با آنا:

خطر مصرف داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزشی کشور در کمین جوانان است

معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم ورزش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: خطر مصرف داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزشی کشور در کمین جوانان است.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری آنا - محدثه حسینی؛ روزانه بیش از 3 میلیون نفر در شهر تهران به باشگاه‌های ورزشی و بدن‌سازی رفت‌وآمد دارند. اغلب این افراد از جوانان هستند. ورزش‌های زیبایی‌اندام، پرس سینه و پاورلیفتینگ نه‌تنها جای خود را در شهر پیداکرده‌اند بلکه دانشجویان نیز نسبت به این حوزه ورزش تمایل بیشتری دارند.

در اغلب باشگاه‌های کشور به ورزشکاران مصرف مکمل‌ها و داروهای توصیه می‌شود. از طرفی ورزشکاران جوان یک‌شبه ره صدساله را می‌خواهند بروند از همین رو مصرف این داروها و مکمل‌ها رو به افزایش است. در همین راستا خبرنگار آنا به سراغ علی کاشی معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم ورزش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رفته تا در این خصوص به گفتگو بپردازد. این گفتگو را با هم می‌خوانیم:

آنا: علت پیدایش مکمل‌ها و داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزش کشور چیست؟

کاشی: امروزه ورزش بخش مهمی از زندگی تعداد زیادی از مردم را تشکیل می‌دهد. عده‌ای آن را به‌صورت تفریحی وعده‌ای هم به‌صورت حرفه‌ای انجام می‌دهند. توجه روزافزون افراد به این پدیده باعث شده تا ورزش به‌عنوان صنعت پایه بین‌المللی در سراسر جهان مطرح باشد. علی‌رغم تمام فواید و مزایای حاصل از ورزش یکی از مسائل و مشکلات همراه آن، بالأخص در چند دهه اخیر، توجهات فراوان مسئولین، مربیان و ورزشکاران به نتایج رقابت‌های وزرشی و توجه رسانه‌های جمعی به مسائل حاشیه‌ای همچون بهبود شکل ظاهری بدن به‌وسیله افزایش حجم و توده عضلانی است

این دو موضوع باعث افزایش شیوع اختلالات تغذیه‌ای و عادات مصرف مواد نیروزا در بین جوانان و نوجوانان شده است؛ زیرا مردان جوان بسیار تمایل به داشتن بدن عضلانی دارند. همچنین تبلیغات گوناگون رسانه‌ها مبنی بر اینکه بدن ایده آل برای مردان، بدن‌های عضلانی است به این مشکل دامن می‌زند.

آنا: مکمل‌ها و داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزش کشور برای چه ورزش و چه رده سنی مورداستفاده قرار می‌گیرد؟

کاشی: الگوهای استفاده از مواد نیروزا در زیرگروه‌های جمعیتی مختلف متفاوت است. ورزشکاران در ورزش‌های مختلف ممکن است مواد نیروزای مختلفی بسته به ماهیت فعالیت‌های بدنی خود استفاده کنند تا نتایج موردنظر را از این مواد دریافت کنند.

مصرف مواد مختلف نیروزا به‌صورت گسترده‌ای، دریک مجموعه بسیار وسیع از ورزش‌های گوناگون، در بین ورزشکاران سطوح مختلف و حتی غیر ورزشکاران یافت می‌شود و البته این تنها ورزشکاران حرفه‌ای نیستند که از مواد نیروزا به‌منظور افزایش عملکرد استفاده می‌کنند بلکه ورزشکاران تفریحی و مبتدی غیر ورزشکاران و حتی دانش‌آموزان دبیرستانی و راهنمایی نیز از این مواد استفاده می‌نمایند؛ که مصرف این مواد شامل دامنه گسترده‌ای از موادی همچون آستروئیدهای آنابولیک، داروهای مدر، داروهای کاهش وزن، داروهای محرک (روان‌گردان)، مخدر، نوشیدنی‌های الکلی، نوشیدنی‌های نیروزا، هورمون رشد انسانی، اریتروپویتین و داروهای مختلف دیگری می‌شود و مصرف هر دسته دارویی در ورزش‌های مختلف متفاوت است و برخی داروها در بعضی از رشته‌ها شیوع بالاتری دارند، درحالی‌که در بعضی رشته‌ها ممکن است اصلاً مصرف نشوند.

آنا: چگونه ورزشکاران برای استفاده از این مواد قانع می‌شود؟

کاشی: ادعاهای بازاریابان این مواد برای برخی از این محصولات شامل بهبود وضعیت سلامت کلی، بهبود عملکرد شناختی یا جسمانی، افزایش انرژی، از دست دادن وزن اضافی، تسکین درد و دیگر اثرات مطلوب موردنظر مصرف‌کنندگان است. سازمان سلامت و آموزش مکمل‌های غذایی کشور آمریکا (DSHEA) از 1994 (سازمان داروی فدرال، 1994) چارچوب قانونی برای مکمل‌های غذایی در ایالات‌متحده ایجاد نموده است. ازآنجاکه این اقدام به قانون تبدیل شد، فروش مکمل‌های غذایی در ایالات‌متحده از 4 میلیون دلار در سال 1994 به 33 بیلیون دلار در سال 2012 افزایش پیداکرده است که به معنای افزایش هشت برابری در طول مدت بیش از 18 سال است. فروش جهانی مکمل‌های غذایی حدود 96 بیلیون دلار در سال 2012 و 104 بیلیون دلار در سال 2013 برآورد شده است.

آنا: آماری از میزان مصرف مکمل‌ها و داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزش کشور به دست آوردید؟

کاشی: شیوع بالای مصرف این مواد و آگاهی بسیار کم‌مصرف کنندگان مواد نیروزا درباره عوارض جانبی مصرف این مواد است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از سال 1383 تاکنون شیوع مصرف مواد نیروزا در بین ورزشکاران رشته بدن‌سازی و پرورش اندام کشور 41%، فوتبالیست‌های لیگ دسته اول دانشجویان کشور 25%، در بین زنان ورزشکار لیگ‌ها و باشگاه دسته اول تهرانی 15%، در بین زنان ورزشکار استان تهران 11%، در بین دانش‌آموزان پسر دبیرستانی استان تهران 11%، در بین دانش‌آموزان دختر دبیرستانی استان تهران 4% و در بین دانش‌آموزان دبیرستانی استان لرستان 9% است.

در آخرین تلاش محققان به بررسی میزان شیوع سوءمصرف مواد مخدر در بین دانش‌آموزان دبیرستانی و شناسایی عوامل همبسته با آن در یک طرح تحقیقی ملی به سفارش صندوق حمایت از پژوهشگران پرداختند.

2 هزار و 400 دانش‌آموز در این تحقیق شرکت داشتند و نتایج این تحقیق نشان داد پنج درصد از پسران عضو نمونه و 8/0 درصد از دختران دانش‌آموز ایرانی مقایسه نتایج این تحقیقات با تحقیقات انجام‌گرفته در دیگر کشورها نشان می‌دهد که شیوع مواد نیروزا در ایران بسیار بیشتر از سایر کشورها است.

از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر در مصرف این مواد، در این تحقیقات سن، جنس، نوع رشته ورزشی، شغل، سطح درآمد، سابقه قهرمانی، سطح قهرمانی، آگاهی کم از عوارض جانبی، عدم تست‌گیری کافی، قیمت ارزان و دسترسی آسان برخی از داروها که در داروخانه‌ها توزیع می‌شوند، تبلیغات دروغ، ادعاهای اثبات نشده و عدم کنترل بر فروش مکمل‌ها گزارش‌شده است. مقایسه میزان شیوع مصرف این مواد در چند سال اخیر نشان‌دهنده رشد 100% مصرف این مواد است. همچنین مرور این تحقیقات نشان‌دهنده گسترش مصرف این مواد در بین زنان و مردان غیر ورزشکار است.

در یک مطالعه تحقیقی در سال 1396 به سفارش پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی اقدام به‌مرور سیستماتیک و فرا تحلیل پژوهش‌های انجام‌شده درزمینه شیوع مصرف مواد نیروزا در ورزشکاران ایرانی شروع کرده‌ایم. در این مطالعه مروری و فرا تحلیل تعداد 15 تحقیق واجد شرایط برای ورود به این مطالعه انتخاب شد و تعداد 8 هزار و هفتادوهشت ورزشکار موردبررسی قرار گرفتند. نتایج فرا تحلیل انجام‌شده در این زمینه نشان داد که برآورد نقطه‌ای مصرف مواد نیروزا بر اساس مدل تصادفی در مردان ورزشکار ایرانی 63 درصد و در دامنه‌ای بین 6/50 تا 75 درصد بر اساس مدل تصادفی در نوسان است. همچنین شیوع مصرف مواد نیروزا در زنان ورزشکار جامعه ایرانی در یک برآورد نقطه‌ای بر اساس مدل ثابت برابر با 28 درصد و در برآورد دامنه‌ای در دامنه‌ای 3/25 تا 31 درصد بود.

آنا: مصرف مکمل‌ها و داروهای نیروزا در کدام رشته‌های ورزشی شیوع بیشتری دارد؟

کاشی: بیشترین میزان شیوع مصرف این مواد در ابتدا در بین ورزشکاران رشته بدن‌سازی، بعد وزنه‌برداری، سپس کشتی، شنا و دوومیدانی است. این مطالعه تحقیقی نشان داد که شیوع مصرف این مواد در کشور چقدر زیاد است؛ اما انجام تحقیقات جزیره‌ای و با روش‌شناسی مختلف و با ابزارهای مختلف نشان‌دهنده دقیق شیوع مصرف در کل ورزشکاران کشور نبوده و برای مشخص ساختن آمار و اطلاعات دقیق علمی نیاز به اجرای یک طرح تحقیقی گسترده است.

نتایج این تحقیق نشان داد مصرف مواد نیروزا و دوپینگ واقعیتی انکارناپذیر بوده و به‌عنوان یک مسئله اجتماعی در حال رشد و گسترش است. مصرف مواد از ورزشکاران به جوامع غیرورزشی و از مردان به زنان نیز کشیده شده و در صورت عدم توجه مسئولین، سیاستمداران و برنامه ریزان به این موضوع هرروز شاهد آسیب بیشتر جوانان و نوجوانان کشور تحقیقات مختلفی به بررسی عوامل خطرزای سوءمصرف مواد در جمعیت‌های مختلف پرداخته‌اند.

آنا: آیا در خصوص مصرف مکمل‌ها و داروهای نیروزا در باشگاه‌های ورزش کشور پژوهش منسجم و ملی صورت گرفته است؟

کاشی: در کشورمان در حوزه سوءمصرف مواد گرچه بیش از ده تحقیق در جوامع مختلف شهرستانی و یا نهایتاً استانی توسط محقق و همکارانش انجام‌شده است، اما تا سال 98 هیچ محققی به شکل جامع وضعیت مصرف مواد نیروزا را در یک تحقیق ملی در سطح کشور و بالأخص بر روی ورزشکاران که جامعه اصلی هدف این مواد هستند موردبررسی قرار نداده بود.

با توجه به وجود چنین مشکلاتی و میزان بالای مصر ف این مواد و مهم‌تر اینکه دانش کافی در خصوص میزان شیوع مصرف دقیق انواع مختلف این مواد در کشور وجود ندارد وزارت ورزش و جوانان به پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی سفارش اجرای یک طرح تحقیقی داده است تا به‌صورت یک مطالعه توصیفی ـ پیمایشی پژوهشگاه به بررسی میزان شیوع مصرف مواد نیروزای ممنوعه (زورافزایی) در بین ورزشکاران باشگاه‌های ورزشی کشور پرداخته و با مشخص ساختن میزان شیوع مصرف و الگوی مصرف این مواد و همچنین برخی از عوامل خطرزای سوءمصرف این مواد گامی در جهت رفع ابهامات موجود در این زمینه بردارد تا با ارائه راهکارهای مناسب در خصوص رفع و پیشگیری از مصرف این مواد توسط ورزشکاران کشور گامی مهم جهت ارتقاء سلامت عمومی و بهداشت آینده‌سازان واقعی این کشور بردارد.

آنا: چه عواملی بر مصرف مکمل‌ها و داروهای نیروزا تأثیر دارد؟

کاشی: نوجوانان و جوانان ورزشکار و حتی غیر ورزشکار به دلایل مختلف داروها و دیگر مواد افزایش‌دهنده عملکرد را مورداستفاده قرار می‌دهند. در برخی موارد این باور وجود دارد که این مواد مجاز می‌باشند و به ورزشکاران در بهبود عملکردشان کمک می‌کنند و در مواردی دیگر هم صرفاً برای بهبود تیپ بدنی (کاهش و افزایش وزن در جمعیت عمومی) استفاده می‌شوند. تأمل درباره شیوع سوءاستفاده مواد نیروزا، مقاومت در برابر دوپینگ را برای ورزشکاران سخت می‌سازد.

این نگرش می‌تواند برای ورزشکاران جوانی که معتقدند که مصرف داروها در ورزش یک بخش ضروری مسیر موفقیت است، بسیار خطرناک باشد. این نگرش‌ها در مورد سوءمصرف شایع داروها در ورزش یک فشار مداوم بر روی ورزشکاران وارد می‌آورد و فشارهای دیگری نیز از ترس از رقابت در برابر ورزشکارانی که دارو مصرف می‌کنند ایجاد می‌شود. تحقیقات مختلف در مورد نگرش ورزشکاران، مربیان و پزشکان تیم‌ها در مورد داروها در ورزش نشان می‌دهد که اکثراً این باور را دارند که مصرف داروها در ورزش قابل‌قبول نیست اما فشار رقابت‌ها می‌تواند آن‌ها را برای جستجوی شیوه‌های عملی مصرف داروها ترغیب کند.

دوپینگ ایجاد کننده اختلالات رفتاری، شخصیتی و ظهور رفتارهای خشن

احتمالاً یکی از عوامل مخرب در این زمینه این است که برخی از ورزشکاران آشکارا اعتراف به مصرف داروها می‌نمایند و این عمل می‌تواند به‌عنوان یک الگو برای مصرف داروها توسط جوان‌ترها استفاده شود. همچنین در مورد تأثیراتی که این داروها می‌گذارند اطلاعات کمی در دسترس است و ایجاد آگاهی‌های گسترده در مورد داروها و اثرات جانبی آن‌ها می‌تواند به متقاعد کردن ورزشکار برای اینکه عملکردهای بالا بدون دارو هم می‌تواند ایجاد شود، کمک مؤثری می‌نماید.

ایران یکی از جوان‌ترین جمعیت‌های جهان را دارا است به‌طوری‌که بیش از 50٪ جمعیت آن را کودکان، نوجوانان و جوانانی تشکیل می‌دهند که زیر سن 20 سال قرار دارند. این جمعیت جوان می‌تواند سرمایه‌ای بالقوه برای توسعه کشور محسوب گردیده و درعین‌حال عدم توجه کافی به آموزش، پرورش،‌ توسعه و سلامت آنان تهدیدی جدی برای آینده کشور خواهند بود؛ چراکه نیازهای تأمین نشده آنان به شکل رفتارهای ناهنجار و بزهکارانه خود را نشان می‌دهند. جوانان به خاطر آسیب‌پذیر بودنشان سریع‌تر از دیگر اقشار جامعه ارزش‌های اجتماعی را نقض می‌کنند و اصلی‌ترین قربانیان سوءمصرف مواد محسوب می‌شوند

انتهای پیام/4084/

http://ana.ir/i/400398
3 محصول فناورانه پژوهشگاه علوم ورزشی وزارت علوم رونمایی شد

3 محصول فناورانه پژوهشگاه علوم ورزشی وزارت علوم رونمایی شد

رویداد اینواسپورت، محلی برای ارائه فناوری‌های ورزشی و بیان نیازها

رویداد اینواسپورت، محلی برای ارائه فناوری‌های ورزشی و بیان نیازها

قطع مصرف بی‌رویه داروها نقش مهمی در خودمراقبتی دارد

قطع مصرف بی‌رویه داروها نقش مهمی در خودمراقبتی دارد

بررسی فعالیت بدنی کودکان زیر 5 سال/مرگ 5 میلیون نفر به علت کمبود فعالیت بدنی

بررسی فعالیت بدنی کودکان زیر 5 سال/مرگ 5 میلیون نفر به علت کمبود فعالیت بدنی

برگزاری دوره طراحی و تجویز بازی‌های اصلاحی کودکان در پژوهشگاه علوم ورزشی

برگزاری دوره طراحی و تجویز بازی‌های اصلاحی کودکان در پژوهشگاه علوم ورزشی

پس از انقلاب اسلامی ورزش کشور و ورزش دانشگاهی رشد پیدا کرد

پس از انقلاب اسلامی ورزش کشور و ورزش دانشگاهی رشد پیدا کرد

دانشجویان از حداقل اطلاعات ورزشی بی‌بهره هستند

دانشجویان از حداقل اطلاعات ورزشی بی‌بهره هستند

دهه‌ 60 خبری ازتوهین و ناسزا در وزشگاه‌ها نبود

دهه‌ 60 خبری ازتوهین و ناسزا در وزشگاه‌ها نبود

دانشجویان ورزشکار موفق‌ترند / حداکثر فعالیت ورزشی باحداقل امکانات

دانشجویان ورزشکار موفق‌ترند / حداکثر فعالیت ورزشی باحداقل امکانات

بی‌توجهی دانشگاه‌ها به پیوند علم و عمل

بی‌توجهی دانشگاه‌ها به پیوند علم و عمل

ورزش مستمر داروی قطعی درمان افسردگی/تأثیر ورزش در تراکم استخوانی

ورزش مستمر داروی قطعی درمان افسردگی/تأثیر ورزش در تراکم استخوانی

ورزش دانشگاهی باید جایگاه ویژه‌ای در بودجه داشته باشد

آیین اختتامیه ۶ رشته چهارمین المپیاد ورزش‌های همگانی دانشجویان کشور برگزار شد

حضور داوران ملی و بین‌المللی در مسابقات درون دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی

رشته تربیت‌بدنی متمرکز می‌شود/ داوطلبان علوم ورزشی نیمسال اول به دانشگاه می‌روند

چگونه فرزند قدبلند داشته باشیم؟

دانشجویان دختر در 9 رشته ورزش‌های همگانی رقابت می‌کنند

توجه به ورزش بانوان توجه به نسل آینده است/ توسعه ورزش دانشگاهی در گرو بودجه

دوره آموزشی امداد و کمک‌های اولیه برگزار می‌شود/ علاقه دانشجویان به کوهنوردی

ورزش باید در سبد مصرفی خانوار قرار گیرد

۱۵۰۰ دانشجوی دختر در چهارمین المپیاد ورزش همگانی دانشجویان شرکت کردند

شاداب سازی زندگی با ماساژ درمانی

مسابقات شطرنج کشوری دانشگاه آزاد اسلامی در حال برگزاری است

چرایی اعزام کاروان کیفی دانشجویان به مسابقات یونیورسیاد

انتشار دانشنامه روانشناسی ورزش برای اولین بار در کشور

حضور 25 تیم دانشجویی در مسابقات تنیس روی میز کشوری دانشگاه آزاد اسلامی

هفتمین دوره بین‌المللی بازی‌های حرکتی هدفمند و ورزش کودکان برگزار می‌شود

 پایان طرح غربالگری و پایش سلامت و آمادگی جسمانی کارکنان وزارت علوم

دوره تخصصی طراحی و تجویز تمرینات اصلاحی برگزار می‌شود

دانشگاه آزاد اسلامی تأثیر بسزایی در موفقیت کشورمان در مسابقات یونیورسیاد دارد

نگاه ویژه دانشگاه آزاد اسلامی به ورزش بانوان/ برنامه‌ریزی برای بسکتبال سه‌نفره