قائم مقام رئیس بنیاد ملی نخبگان:
نیاز به تأسیس مرکز ملی همسوسازی هوش مصنوعی با فرهنگ ایرانی در کشور داریم
به گزارش خبرگزاری آنا؛ امیدعلی مسعودی، رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره، امروز در نخستین روز از رویداد هماندیشی مرزبانی دیجیتال، با تأکید بر اینکه مرزبانی در فضای جدید صرفاً به معنای پاسداری از مرزهای سرزمینی نیست، گفت مرزهای فکری، فرهنگی و اندیشگی در برابر ورودیهای گسترده فضای دیجیتال به مراقبت و تنظیمگری نیاز دارد. او با ارائه نتایج پژوهش علمی جدید خود درباره پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کاربرد هوش مصنوعی در ایران، بر ضرورت حفظ تفکر خلاق، تقویت سیاستگذاری بومی، صیانت از فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و توسعه سازوکارهای مسئولانه در بهرهگیری از فناوریهای نوین تأکید کرد.
مرزبانی در جهان اتصالیافته
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در ابتدای سخنان خود بیان کرد: تصور رایج از مرز، بیشتر بر پایه جغرافیا شکل گرفته است، در حالی که در فضای امروز باید از نوع دیگری از مرزبانی سخن گفت. او افزود: در جهان اتصالیافتهای که از طریق رایانه، تلفن همراه و سایر ابزارهای دیجیتال شکل گرفته است، دادهها و یافتههایی بهصورت مستمر وارد زندگی افراد میشود و این ورودیها بر تفکر، نگرش، احساسات و در نهایت رفتارهای انسان اثر میگذارد.
مسعودی با اشاره به گسترش حضور فناوریهای نوین در زندگی روزمره گفت: پدیدهای مانند هوش مصنوعی تا درون خانهها و اتاقهای شخصی افراد وارد شده است و در چنین شرایطی، مرزبانی باید از درون زیست فردی و اجتماعی آغاز شود. او تصریح کرد: مرزبانی را نباید امری منفی تلقی کرد، زیرا در مرزهای غیرجغرافیایی، افراد گاهی باید مرزهای خود را روی میز کار شخصی یا در فضای خصوصی زندگی خود تعریف و از آن پاسداری کنند.
او ادامه داد: این پاسداری شامل مراقبت از نگرشها، رفتارها و تبادلات فرهنگی است و در عین حال، به معنای بستن مرزهای فکری بر روی دیگران نیست. به گفته وی، همانگونه که در مرزهای جغرافیایی تردد، تعامل و آمدوشد وجود دارد، در عرصه اندیشه نیز نمیتوان مرزها را بهطور کامل بست، اما میتوان بر پایه باورها، احساسات، ایدئولوژی و علاقه به کشور، از هویت فکری و فرهنگی صیانت کرد.
ورود جوانان به فضای بیمرز دیجیتال
مسعودی در ادامه با اشاره به حضور گسترده نسل جوان در فضای مجازی گفت: امروز جوانان، نوجوانان و دانشآموزان بیشترین استفاده را از این فضای بیکران و کممرز دارند و در آن دخالت میکنند، اثر میگذارند و اثر میپذیرند. او افزود مسئله اساسی در مرزبانی دیجیتال، شناخت پیامدهایی است که در عرصههای مختلف بر جوانان اثر میگذارد و مسیر فکری و فرهنگی آنان را تغییر میدهد.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره با اشاره به استفاده از هوش مصنوعی بیان کرد: این فناوری نباید به معنای سپردن همه امور به ماشین تلقی شود. او یکی از پیامدهای نگرانکننده هوش مصنوعی را کاهش تفکر مستقل دانست و گفت اگر جوانان همه امور نوشتاری، تحلیلی و فکری خود را به هوش مصنوعی واگذار کنند، بهتدریج به آن وابسته میشوند و آرامآرام به سمت جهانی کمتفکر حرکت میکنند.
او افزود: هوش مصنوعی بر اساس الگوریتمها و مسیرهایی عمل میکند که برای آن تعریف شده است و در نتیجه، اگر کاربر بدون مسئلهمندی و بدون تفکر خلاق از آن استفاده کند، دچار نوعی پیروی ماشینی میشود. به گفته وی، نخستین راهکار در برابر این وضعیت آن است که هر فرد متفکر باید ادعاهای علمی، فرهنگی و دینی خود را شخصاً صورتبندی کند و هر جا که برای اثبات آن ادعا به سند، مدرک یا نظر نیاز داشت، از هوش مصنوعی در جایگاه یک مشاور استفاده کند.
روش تحقیق و مسیر رسیدن به توافق
مسعودی در بخش دیگری از سخنان خود توضیح داد که پژوهشی که در این رویداد ارائه میدهد، با مشارکت ۱۴ نفر از صاحبنظران دارای تجربه در فضای مجازی و هوش مصنوعی انجام شده است؛ افرادی که عمدتاً تحصیلات دانشگاهی داشتهاند یا استاد دانشگاه بودهاند و برخی از آنان در طراحی الگوریتمها و ترسیم پلتفرمها نیز تجربه داشتهاند.
او گفت: این مطالعه با روش دلفی، که روشی برای پیشبینی آینده به شمار میرود، انجام شده است. در دور نخست، مصاحبههایی با این صاحبنظران صورت گرفت و دیدگاههای آنان درباره پیامدهای کاربرد هوش مصنوعی در ایران گردآوری شد. سپس این دیدگاهها به گزارههای ملموس تبدیل شد تا پیشبینیها و برداشتهای اصلی آنان در قالبی روشنتر بازنمایی شود.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره ادامه داد: در مرحله بعد، این گزارهها دوباره در اختیار مشارکتکنندگان قرار گرفت تا اگر با آنها موافق نبودند، اصلاحات مورد نظر خود را اعمال کنند. او افزود: در این فرآیند، شرکتکنندگان با مشاهده دیدگاههای دیگران، در برخی موارد نظر خود را اصلاح کردند و همین موضوع به شکلگیری توافقهای دقیقتری انجامید.
وی تصریح کرد: در دور نهایی، گزارهها در قالب طیفهای عددی برای سنجش میزان توافق ارائه شد و از مشارکتکنندگان خواسته شد از یک تا پنج به هر گزاره امتیاز بدهند. به گفته مسعودی، در نهایت ۱۸ پیشبینی به سطحی از توافق رسید که میتوان آنها را از یافتههای کلیدی تحقیق به شمار آورد. او اضافه کرد برخی از این توافقها جنبه جمعی و همجهت داشت و در برخی دیگر، با وجود موافقت کلی، پراکندگی نظر مشاهده میشد.
تغییر سبک زندگی و تضعیف فرهنگ بومی
مسعودی در تشریح یافتههای پژوهش علمی خود گفت: ۷۵ درصد از صاحبنظران مشارکت کننده در این پژوهش معتقد بودند هوش مصنوعی سبک زندگی ایرانیان را تغییر میدهد. او افزود این تغییر میتواند در نوع مصرف، نوع پوشش و شیوه فکر کردن جوانان اثر بگذارد و از این مسیر، به تضعیف فرهنگ بومی منجر شود.
او همچنین بیان کرد: ۷۰ درصد از مشارکتکنندگان بر این باور بودند که زبان و سبکهای ارتباطی نسل جوان و نسل آینده با گسترش هوش مصنوعی دچار تغییر میشود. به گفته وی، این تغییرات زبانی و ارتباطی از مهمترین حوزههایی است که باید در مرزبانی دیجیتال مورد توجه قرار گیرد.
آسیبهای اجتماعی و چالشهای آینده
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در ادامه گفت: در حوزه آسیبهای اجتماعی، تعداد کمتری از صاحبنظران ایجاد بیماریها و آسیبهای جدیدی مانند اعتیاد به فضای مجازی، کاهش اعتماد ناشی از دادههای جعلی و انزوای اجتماعی را تأیید کردهاند، با این حال این موضوع از جمله چالشهایی است که در آینده باید برای آن آماده بود.
او با اشاره به گسست نسلی افزود: بر اساس نتایج تحقیق، بیشتر مشارکتکنندگان بر این باور نبودند که میان نسل ایکس و نسل زد گسست شدید ایجاد شده باشد، اما احتمال بروز فاصلههای بیشتر میان نسلهای بعدی، از جمله نسل آلفا و بتا، نیازمند مراقبت و رصد جدی است. او توضیح داد جامعه ایرانی در این حوزه هنوز با گسست عمیق مواجه نیست، اما غفلت از روندهای جدید میتواند در سالهای آینده آثار خود را نشان دهد.
خانواده و پیوندهای عاطفی
مسعودی در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله خانواده و پیوندهای عاطفی پرداخت و گفت: یکی از پرسشهای مهم این است که آیا هوش مصنوعی میتواند بر انتخاب همسر و استحکام پیوندهای خانوادگی اثر بگذارد. او افزود تنها حدود ۷.۵ درصد از مشارکتکنندگان معتقد بودند انتخاب همسر بهصورت الگوریتمی پیش خواهد رفت و پیوندهای خانوادگی را سست خواهد کرد.
او با اشاره به این یافته بیان کرد: جامعه ایرانی از منظر خانوادگی همچنان از ظرفیتهای فرهنگی مطلوبی برخوردار است، اما این حوزه نیز به مراقبت نیاز دارد؛ زیرا در سالهای آینده، ورود همدمهای هوشمند و اشکال تازه تعاملات عاطفی میتواند کیفیت روابط انسانی و پایداری ازدواجها را تحت تأثیر قرار دهد.
رابطه پزشک و بیمار در عصر خوددرمانی ماشینی
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در بخش دیگری از ارائه خود گفت: یکی از پیامدهای قابل توجه هوش مصنوعی در حوزه سلامت، تضعیف رابطه پزشک و بیمار بر اثر گسترش خوددرمانی ماشینی است. او افزود اکنون افراد پیش از مراجعه به پزشک، از هوش مصنوعی درباره نوع بیماری، نسخه احتمالی و حتی آزمایشهای مورد نیاز پرسوجو میکنند و همین روند میتواند اعتماد طبیعی میان بیمار و پزشک را کاهش دهد.
به گفته وی، ۷۰ درصد از صاحبنظران با این دیدگاه موافق بودند که رابطه میان پزشک و بیمار در اثر خوددرمانی ماشینی دچار ضعف میشود. او تأکید کرد این روند، لطمهای مستقیم به اعتماد درمانی وارد میکند و در نتیجه، باید در سیاستگذاری سلامت اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
مهاجرت مجازی و ماندگاری سرمایه انسانی
مسعودی در ادامه با اشاره به نسبت هوش مصنوعی و مهاجرت گفت: این فناوری الزاماً مهاجرت فیزیکی جوانان را افزایش نمیدهد، اما میتواند زمینه مهاجرت مجازی را فراهم کند. او توضیح داد فارغالتحصیلان دانشگاههای برجسته کشور که توانایی الگوریتمنویسی و طراحی پلتفرم دارند، میتوانند در داخل ایران بمانند و برای مجموعههای خارج از کشور کار کنند و دستمزد بگیرند.
وی افزود: بر اساس یافتههای تحقیق، درصد اندکی از مشارکتکنندگان معتقد بودند مهاجرت مجازی جایگزین مهاجرت فیزیکی میشود، اما اصل این ظرفیت قابل توجه است و میتواند در صورت مدیریت درست، به حفظ سرمایه انسانی کشور کمک کند.
آموزش در گذار دیجیتال
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در بخش دیگری از سخنانش بیان کرد: ورود آموزش مجازی به عرصه آموزش، لزوماً به معنای آسیب شدید به آموزش سنتی نیست. او گفت فضای مجازی میتواند امکاناتی مانند پیوندهای چندرسانهای، اسناد، مدارک، پاورپوینت و دسترسی آسانتر به منابع را در اختیار آموزش قرار دهد، هرچند که تأثیر عاطفی، چهرهبهچهره و فهم عمیقتر مطالب در کلاس حضوری جایگاه خود را حفظ میکند.
او افزود: مسیر آینده آموزش نیازمند ترکیبی متعادل از ظرفیتهای حضوری و مجازی است و این حوزه نیز باید در چارچوب مرزبانی دیجیتال و با حفظ کیفیت آموزشی هدایت شود.
پایداری باورهای دینی و ملی
مسعودی با اشاره به حوزههایی که در آنها عدم توافق بیشتری مشاهده شده بود، گفت: در زمینه دینداری الگوریتمی و شکلگیری سکولاریسم ناشی از هوش مصنوعی، ارزیابی غالب مشارکتکنندگان منفی بود؛ به این معنا که آنان معتقد نبودند هوش مصنوعی بتواند بهصورت مستقیم جدایی دین از سیاست یا تضعیف اخلاقمداری را در جامعه ایرانی ایجاد کند.
او افزود: حدود ۷۵ درصد از صاحبنظران نیز بر این باور بودند که هوش مصنوعی نمیتواند میهنپرستی ایرانیان را تضعیف کند و این نتیجه نشاندهنده عمق باورهای دینی و ملی در جامعه ایرانی است. با این حال، وی هشدار داد در برابر روندهایی که میتواند به تضعیف تفکر و خلاقیت منجر شود، باید هوشیار بود.
فرصتها و تهدیدهای هوش مصنوعی
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در جمعبندی بخش اصلی سخنانش اظهار کرد: هوش مصنوعی میتواند فرصتهایی مانند تشخیص زودهنگام بیماریها و افزایش کارایی را فراهم کند، اما در عین حال، چالشهایی جدی مانند تضعیف فرهنگ بومی، تشدید انزوای اجتماعی و احتمال گسستهای فرهنگی را نیز به همراه دارد.
او گفت: از زمان گسترش اینترنت، شکل تازهای از تنهایی در جوامع شکل گرفته است؛ وضعیتی که در آن افراد با انسانهایی در نقاط دوردست جهان ارتباط پیدا میکنند، اما ارتباط طبیعی خود را با همکار یا همسایه نزدیک از دست میدهند. به گفته وی، این مسئله از جمله آسیبهایی است که هوش مصنوعی و فضای دیجیتال میتواند آن را عمیقتر کند.
مسعودی تأکید کرد: جامعه ایران به مدیریت مسئولانه و حفظ ارزشهای بومی در مواجهه با هوش مصنوعی نیاز دارد. او افزود نباید وارد جهان بیتفکری شد و لازم است تفکر خلاق حفظ شود، ادعاهای علمی شخصاً به آزمون گذاشته شود و از هوش مصنوعی فقط برای استفاده از منابع، تصویرسازی، تحلیل و پردازش در چارچوب مسئلهمندی انسانی بهره گرفته شود.
وی ادامه داد: استفاده از هوش مصنوعی در درمان، خدمات و حتی تولید برخی محصولات میتواند سودمند باشد، اما انسان باید نقش هدایتگر خود را حفظ کند. او با تمثیلی توضیح داد اگر انسان فقط داده جمع کند و تحلیل را یکسره به ماشین بسپارد، از جایگاه انسانی و مسئلهمحور خود فاصله میگیرد و به موجودی تبدیل میشود که صرفاً در مسیر تحلیلهای ماشینی حرکت میکند.
لزوم دقت کاربر و مسئولیت دولت
مسعودی در ادامه گفت: در این میدان، کاربران باید با دقت و مسئولیت بیشتری رفتار کنند و در کنار آن، حکومت و دولت نیز وظیفهای مهم بر عهده دارند. او تصریح کرد این مسئولیت از یک سو به تأمین زیرساختها مربوط میشود و از سوی دیگر، به تعیین حد و مرزهای استفاده از فناوری بازمیگردد.
او با اشاره به دستورالعملهای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری افزود: در حوزه تحقیقات علمی، استفاده از هوش مصنوعی مجاز است، اما باید به آن استناد شود. به گفته وی، این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که علم یک فرآیند پیوسته و جریانمند است و هر پژوهشگر باید امکان دسترسی به منابع مورد استفاده در یک تحقیق را داشته باشد.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره گفت: رعایت اصول استناددهی در استفاده از هوش مصنوعی، یکی از مهمترین الزامات اخلاقی و روشی در تحقیقات علمی است و بیتوجهی به آن میتواند به آسیب در اعتبار پژوهش بینجامد.
پیشنهادهای پژوهشی برای آینده
مسعودی در بخش دیگری از سخنان خود مجموعهای از پیشنهادهای پژوهشی را مطرح کرد و گفت: از آنجا که این مطالعه ماهیتی اکتشافی داشته و به سراغ کاربران عادی نرفته است، لازم است تحقیقات طولی و کمی برای بررسی نقش هوش مصنوعی در گسست نسلی و تغییرات فرهنگی در ایران انجام شود.
او افزود: انجام پژوهشهای میدانی درباره اعتیاد به فضای مجازی و انزوای اجتماعی ناشی از هوش مصنوعی نیز ضروری است و حتی میتوان در این زمینه از طرحهای فرضیهآزمایی استفاده کرد. به گفته وی، مطالعات مقایسهای میان جامعه ایرانی و دیگر جوامع شرقی میتواند در فهم بهتر تعهدهای فرهنگی در پذیرش هوش مصنوعی مؤثر باشد.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره ادامه داد: در موضوع انتخاب همسر و روابط عاطفی، باید درباره اثر همدمهای هوشمند بر کیفیت روابط انسانی و پایداری ازدواجها مطالعه شود. او همچنین بر ضرورت تحقیق در حوزه آموزش مجازی و آثار آن بر کیفیت آموزش حضوری و سنتی تأکید کرد.
وی در حوزه بهداشت اجتماعی نیز بررسی اثر خوددرمانی ماشینی بر اضطراب، افسردگی و تخریب رابطه میان پزشک واقعی و بیمار واقعی را ضروری دانست. او افزود: در حوزه روششناسی، باید چارچوبهای مفهومی بومی برای ارزیابی فرهنگی هوش مصنوعی متناسب با ارزشهای ایرانی ـ اسلامی طراحی شود.
مسعودی تصریح کرد: مطالعه درباره تصمیمات الگوریتمی در سیستمهای هوش مصنوعی غربی و تأثیر آنها بر فرهنگ ایرانی نیز از ضرورتهای پژوهشی پیشرو است. او همچنین آیندهپژوهی در زمینه رمزارزها، سرمایه دیجیتال، مشارکت دیجیتالی، اثر لایک و کامنت بر کاهش نقش نهادهای مدنی و توسعه پژوهشهای بینرشتهای در حوزه اخلاق فناوری و فرهنگ را از دیگر محورهای مهم تحقیقاتی عنوان کرد.
وی در ادامه گفت: اگر بتوان چارچوبهای اخلاقی بومی برای هوش مصنوعی تعریف و در عمل رعایت کرد، میتوان از بسیاری از تغییرات منفی در اخلاق اسلامی و ایرانی پیشگیری کرد. او افزود جامعه با اصل تغییر مخالفتی ندارد، اما تغییر باید در مسیری قرار گیرد که به آسیبهای فرهنگی و انسانی منجر نشود.
هشدار درباره هنر دیجیتال
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره در بخشی دیگر از سخنانش با اشاره به حوزه هنر اظهار کرد: هنر دیجیتال در حال اثرگذاری جدی بر نسل جوان است و در برخی موارد، آنان را از مرزبندیهای هویتی و فرهنگی دور میکند. او افزود تسلیم شدن در برابر شکلهایی از هنر دیجیتال که بیمفهوم یا بیارتباط با اندیشههای علمی، انسانی، دینی و ایرانی باشد، نیازمند دقت و بازنگری جدی است.
پیشنهادهای اجرایی و سیاستی
مسعودی در بخش اجرایی سخنانش با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری در حوزه حاکمیت هوش مصنوعی گفت: یکی از اقدامات ضروری، ایجاد یک نهاد نظارتی ملی با حضور متخصصان اخلاق فناوری، نمایندگان جامعه و روحانیون است تا مقررات ملیِ توسعه و کاربرد هوش مصنوعی را متناسب با ارزشهای ایرانی ـ اسلامی تدوین کند.
او تصریح کرد: چنین نهادی نباید با رویکرد محدودسازی صرف یا کاهش دسترسی عمل کند، بلکه باید ضوابط و معیارهایی برای توسعه مسئولانه این فناوری طراحی کند. به گفته وی، حفاظت از فرهنگ بومی از مهمترین اولویتها در این مسیر است و ایران تا زمانی ایرانی باقی میماند که فرهنگ بومی آن، که ترکیبی از اسلام و ایرانیت است، حفظ شود.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره همچنین بر ایجاد مرکز ملی همسوسازی هوش مصنوعی با فرهنگ ایرانی تأکید کرد و گفت: این مرکز باید در توسعه مدلهای زبانی و فرهنگی بومی نقشآفرینی کند. او افزود زبان یکی از مهمترین پایههای فرهنگ است و بسیاری از ظرافتهای فرهنگی از درون زبان بیرون میآید.
وی با اشاره به تنوع قومی و زبانی در ایران گفت در کنار فرهنگهای محلی و قومی، یک زبان ملی و یک هویت ملی وجود دارد که همه اقوام را زیر یک چتر فرهنگی گرد آورده است و مرزبانی دیجیتال باید از این سرمایه صیانت کند.
سلامت اجتماعی و درمان اعتیاد دیجیتال
مسعودی در حوزه سلامت و بهداشت اجتماعی نیز گفت: حفظ رابطه واقعی میان پزشک و بیمار اهمیت فراوانی دارد و نباید این رابطه در سایه مجازیسازی افراطی تضعیف شود. او افزود نسخهنویسی الکترونیک و خدمات دیجیتال میتواند مفید باشد، اما اصل رابطه درمانی انسانی باید حفظ شود.
او همچنین ایجاد مراکز درمان اعتیاد به فضای مجازی را از نیازهای قابل توجه کشور دانست و گفت: همانگونه که افراط در هر رفتار دیگری میتواند آسیبزا باشد، استفاده بیش از اندازه از رایانه، شبکههای اجتماعی و ابزارهای دیجیتال نیز شکلهایی از اعتیاد ایجاد میکند و باید در سطح استانی برای آن چارهاندیشی شود.
رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه سوره تأکید کرد: هر پدیدهای باید در حد طبیعی خود مورد استفاده قرار گیرد و استفاده بیش از حد از هر ابزار یا رفتار، از جمله مطالعه، رایانه و فضای مجازی، میتواند به اختلال و آسیب منجر شود.
مسعودی در ادامه با اشاره به مسئله انزوای اجتماعی گفت: برای کاهش وابستگی به همدمهای هوشمند و همراهان مجازی، نیاز به گسترش فعالیتهای اجتماعی و حضوری در مساجد، انجمنها و خانوادهها وجود دارد. او افزود طراحی برنامههای گروهی و تقویت پیوندهای انسانی میتواند از تضعیف دوستیها و مشارکت اجتماعی جلوگیری کند.
اقتصاد دیجیتال و مهاجرت معکوس
وی در بخش پایانی سخنانش بر لزوم تدوین سیاستهای نظارتی برای اقتصاد رمزارزها تأکید کرد و گفت: این حوزه نیز بخشی از مرزبانی دیجیتال به شمار میرود و نیازمند توجه جدی است. او افزود موضوع بلاکچین و رمزارزها ظرفیتهایی برای حمایت از آثار علمی و ادبی کشور دارد و باید در فرصتهای تخصصیتر بهطور مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
مسعودی همچنین از ضرورت حمایت از مهاجرت مجازی معکوس سخن گفت و اظهار کرد: بسیاری از دانشجویان و اندیشمندان ایرانی در شرکتها و مجموعههای بینالمللی فعالیت دارند و باید برای بازگشت ظرفیتهای آنان به زیستبوم ملی، مشوقهای اقتصادی و برنامههای مؤثر طراحی شود.
او در پایان تأکید کرد: مرزبانی دیجیتال در عصر هوش مصنوعی، نیازمند ترکیبی از تفکر خلاق، سیاستگذاری مسئولانه، صیانت فرهنگی، تنظیمگری ملی و تقویت پیوندهای اجتماعی است و اگر این مسیر با دقت دنبال شود، میتوان از ظرفیتهای فناوری برای پیشرفت کشور استفاده کرد.
انتهای پیام/
